1.
“A Châu, con đã nghĩ kỹ chưa?”
Di mẫu kinh ngạc nhìn ta, làn da trắng nõn được nuông chiều bao năm vẫn không giấu nổi vẻ mỏi mệt hằn nơi đáy mắt.
“Con đã nghĩ kỹ rồi, A Châu nguyện ý gả!”
Ta ở Trịnh phủ nửa năm, cho dù bị Trịnh Mặc Lâm mắng là vô tâm vô phế, nhưng cũng đủ nhìn ra, nơi cửa cao nhà lớn ấy chẳng hề đẹp đẽ như người ngoài vẫn tưởng.
Tỷ như biểu muội Trịnh Phối Như, xuất thân danh môn khuê tú, là đích nữ của chính thất, nhưng vẫn phải chấp nhận cuộc hôn nhân liên minh vì tiền đồ của gia tộc.
Nếu đối tượng là con cháu nhà thế gia, tu dưỡng nho nhã, phong thái hào hoa thì cũng đành. Ngặt nỗi, vị công tử phủ họ Chu kia lại là một kẻ mang bệnh, từ nhỏ đã lớn lên trong thuốc thang, thể trạng yếu nhược.
Nghe đâu đêm nào cũng ho dữ dội, thân hình gầy guộc như cọng rơm, chỉ một cơn gió nhẹ cũng có thể cuốn bay.Mấy ngày trước còn ho ra máu, xem ra chẳng còn sống được bao lâu.Họ vội vàng đến cầu thân, chẳng qua là muốn cưới vợ xung hỉ.
Chuyện liên hôn không đáng sợ, chỉ sợ sau khi gả đi, lập tức phải thủ tiết, không con không cái, bị vây khốn trong hậu viện cả đời, chỉ mong một cuộc sống no đủ yên ổn.
Nhưng đối với ta, đó lại là cuộc sống trong mơ cũng chẳng dám cầu.
Có một chốn đi về, không phải lo chuyện cơm áo,ta chẳng thiết tha chuyện tranh đấu nơi hậu viện, cũng không mơ quyền thế cao sang.Chỉ mong được sống một đời yên ổn, từng bước vững vàng.
Di mẫu hiểu rõ tâm tư ấy của ta.
Bà mấp máy môi, đôi môi thoa son hồng đã bị cắn đến lốm đốm, mãi một lúc lâu mới khẽ thốt nên lời:“Thực ra, Mặc nhi đối với con… vẫn có phần để ý. Chỉ là nó vẫn chưa hiểu rõ lòng mình thôi…”
Di mẫu vốn khéo miệng, suốt nửa năm qua, ta đã tận mắt thấy bà dựa vào tài ăn nói mà thu xếp chu toàn trong ngoài Trịnh phủ, điều hòa hậu viện, quán xuyến tiền đường.
Vậy mà lúc này, bà lại nói thật chậm, thật khó khăn.
Khi ánh mắt bà lướt qua đầu ngón tay chi chít vết kim của ta, lời định nói cuối cùng cũng nghẹn lại nơi cổ họng, không nói thành câu.
2.
Ba năm trước, ta mười sáu, phụ mẫu đều qua đời.Được thúc phụ đón về nhà, nhân tiện chiếm luôn sản nghiệp trong nhà.
Thúc phụ nói, “Nước béo không chảy ra ruộng ngoài”, tài sản phải để lại cho con cháu tông đường. Huống hồ gì còn phải nuôi ta, lại còn phải lo sính lễ sau này.
Thế nhưng ở nhà thúc phụ, ta chẳng khác nào một nha hoàn. Không được ngồi lên bàn ăn, mỗi ngày đều là củi chẻ không hết, y phục giặt chẳng xong, việc nhà làm không xuể.
Nửa năm trước, di mẫu xót ruột, mới đưa ta về Trịnh phủ.
“Châu nhi à, ta và mẫu thân con lúc sinh thời thân thiết nhất. Từng hẹn nhau, sau này nếu sinh được một trai một gái thì sẽ kết thân. Con là con gái ta, cũng là con dâu ta, thân lại càng thêm thân.”
Lần đầu tiên ta gặp biểu ca Trịnh Mặc Lâm, là hôm hắn tan học trở về.
Chiếc khăn tay của Trịnh Phối Như rơi xuống hồ.Đó là khăn dệt bằng chỉ gấm, hoa văn do chính di mẫu vẽ, mời người thêu giỏi nhất kinh thành thêu thành. Cả kinh thành cũng chỉ có duy nhất một chiếc, giá trị mười lượng bạc.
Mười lượng bạc...Thúc phụ ta từng bán cả căn nhà của phụ mẫu cũng chỉ lấy được ngần ấy.Một túi bạc nặng trĩu.
Ấy vậy mà Trịnh Phối Như lại nói khăn dính bùn, không cần nữa.
Sao có thể không cần? Đó là mười lượng bạc cơ mà!
Ta vén váy lên ngang eo, cởi giày cởi vớ, xắn tay áo, giữa tiếng kinh hô liền nhảy thẳng xuống hồ.
Đúng lúc ta giơ chiếc khăn ướt sũng lên đưa cho Trịnh Phối Như, thì Trịnh Mặc Lâm vừa bước qua ngưỡng cửa...
Tuy ta không nhận ra biểu ca, nhưng nhìn y phục hắn tươm tất, sau lưng lại có tiểu đồng xách sách đi theo, ta liền đoán được là ai.
Lập tức bối rối không thôi, lắp bắp gọi một tiếng “Biểu ca”, nào ngờ chiếc khăn tay trong tay lại không chịu nổi lực, bị ta kéo rách ngay tại chỗ.
Hắn nhìn ta mình mẩy lấm lem, dáng vẻ chật vật, sắc mặt lập tức sa sầm.
Hôm đó, hắn và di mẫu cãi nhau suốt một canh giờ.Mà ta cũng đứng bên ngoài suốt một canh giờ ấy.
Trong phòng, giọng hắn rõ mồn một: chê ta tay vụng chân quê, giọng nói khàn khàn, eo lưng thô kệch, chẳng có chút dáng vẻ nữ nhi nào.
Không biết cuối cùng di mẫu đã nói gì, hắn mới chịu mở cửa, liếc ta một cái từ trên xuống dưới rồi lạnh giọng bảo:“Muốn làm dâu nhà họ Trịnh, thì phải sửa hết cái bộ dáng hôi thối này của ngươi cho ta!”
Ta bỗng nhớ tới trước khi rời đi, thúc phụ vừa đếm số bạc đã moi được từ chỗ di mẫu, vừa nhếch mép cười nhạt:“A Châu, đừng tưởng leo được lên cành cao thì hóa phượng hoàng. Cành cao ấy đâu dễ mà trèo!”
3.
Rất nhanh sau đó, ta đã thấm thía — làm dâu nhà thế gia, khó khăn đến nhường nào.
Để biến ta thành một người “xứng đáng”, Trịnh Mặc Lâm đích thân định ra một loạt quy củ nghiêm ngặt.
Trời còn chưa sáng, ta đã phải tập uốn lưng.
Ta từng ngủ trên giường gỗ gồ ghề trong phòng chất củi, cũng từng nằm sàn đá lạnh băng, lưng chưa từng đau.Ấy vậy mà mỗi lần uốn người, lại tưởng như xương sống sắp gãy làm đôi.
Ngã lên ngã xuống không biết bao nhiêu lần, cuối cùng mới gắng giữ được tư thế.
Nhưng chỉ giữ được thì chưa đủ.Phải giữ nguyên suốt một canh giờ.Bà vú mà Trịnh Mặc Lâm mời đến bảo rằng, có vậy eo mới mềm, lưng mới dẻo, mới ra được dáng thiếu nữ khuê môn.
Mùa hè thì mồ hôi ướt đẫm, mùa đông càng thảm hại, nền nhà lạnh buốt khiến tay chân tê dại.
Chỉ cần ta hơi đổ xuống, bà vú sẽ lập tức dùng thước đánh vào bụng ta.Kêu đau cũng phải nũng nịu mà kêu, ép giọng cho mềm mại như hoa lê rơi trong mưa.
Bụng thì bầm xanh tím hết lượt, cổ họng cũng khàn rồi mới dịu lại.
Đợi đến khi mặt trời lên, cơm sáng dùng xong, ta lại phải bắt đầu luyện tay nghề khéo léo.
Trịnh Mặc Lâm chê tay ta to như củ cải, chẳng thể vì hắn mà rót trà châm mực, mượn gió nâng khăn, nên sai người đưa đến mấy hạt châu nhỏ bằng hạt gạo.
Phải đục lỗ giữa từng hạt, sau đó đính từng chiếc một lên khăn tay để luyện công.
Hạt châu quá nhỏ, mũi dùi lại quá nhọn, bị đục lỗ không chỉ có hạt châu, mà còn cả đầu ngón tay ta.
Chẳng bao lâu, tay ta đã chi chít vết kim.Đến cả khăn tay vừa thêu, cũng lấm tấm vết máu của ta.
Bà vú lắc đầu thở dài, nói ta vốn không phải loại người có thể học nổi thứ này.
Ta cũng chẳng muốn như vậy, nhưng thực sự không sao học cho ra hồn.Dù thế, chỉ để có thể gả cho biểu ca, ta vẫn nghiến răng, gắng sức chịu đựng.
Buổi chiều, ta cố gắng giữ cho quyển sách trên đầu không rơi, gắng kiễng chân bước đi cho ra dáng yểu điệu.Cho dù chân bị trẹo, trán bị rách vì mép sách cào trúng…
Ngày vẫn chưa kết thúc.Buổi tối, ta còn phải luyện viết chữ.Tiểu khải nhỏ như đầu ruồi, chẳng to hơn mấy hạt châu ta khoan ban sáng là bao.Mắt mỏi, tay run, một quyển sách chép đến tận nửa đêm, nến cũng chẳng biết đã dùng bao nhiêu cây.
Ngay khi ta bắt đầu có thể gắng gượng làm được, thì mới hay…Thì ra người trong lòng Trịnh Mặc Lâm là tiểu thư họ Lâm.Hắn khắt khe dạy dỗ ta không phải để ta biết khó mà lui, mà là vì… hắn xem ta như kẻ thay thế nàng ấy.
Vì thế, khi hay tin vị hôn phu của tiểu thư họ Lâm đã qua đời, hắn liền giận dữ đập cửa bỏ đi, một mực thề sẽ cưới nàng vào phủ.
Mà ta, ta vẫn còn ở lại Trịnh phủ thì có nghĩa lý gì?
Chờ đến khi nàng ấy gả vào, ta còn biết lấy thân phận gì để mà tồn tại?
Di mẫu dù cứng rắn tuyên bố rằng không thể cưới một nữ tử “khắc phu”,nhưng Trịnh Mặc Lâm là con trai duy nhất của Trịnh gia, sớm muộn gì di mẫu cũng sẽ phải nhượng bộ.
Ngay từ đầu, chuyện muốn gả ta cho Trịnh Mặc Lâm cũng chỉ là ý nguyện đơn phương của di mẫu.Với thân phận của ta, nhà họ Trịnh vốn là thế gia vọng tộc, ta nhiều lắm cũng chỉ có thể làm thiếp.
Ta tự biết rõ thân phận mình nặng nhẹ bao nhiêu.Nhưng ta không cam lòng phải trở thành một Đông Thi bắt chước dáng vẻ Tây Thi, còn phải đứng đó chờ bị cười nhạo, bị xem thường.
Di mẫu nắm tay ta, mãi một lúc lâu mới nghẹn ra được một câu:“Di mẫu có lỗi với con…”
Lệ tuôn như mưa, từng giọt rơi tí tách không ngừng.
Ta vội an ủi:“Di mẫu đừng nghĩ quẩn, nửa năm nay con ăn no mặc ấm, lại có thể được gả vào Chu gia, ấy đã là phúc phận mà con không dám cầu rồi.”
Ít ra… còn tốt hơn nhiều so với việc bị thúc phụ đem bán cho tên độc thân nghèo khổ ở đầu làng.
4.
Nhà họ Chu hành sự rất nhanh.Tuy không phải tiểu thư họ Trịnh, nhưng vì là xung hỉ, chỉ cần là biểu tiểu thư thì họ cũng chẳng kén chọn gì.
Đặc biệt là sau khi di mẫu gửi bát tự của ta sang, Chu gia liền mời đại sư tới xem.Người kia phán rằng bát tự của ta và Chu công tử vô cùng hòa hợp, lại có tướng vượng phu.
Thế là Chu gia lập tức vui vẻ đưa sính lễ sang, quyết định rước ta qua cửa.
Toàn bộ quá trình chỉ mất ba ngày.Di mẫu có chút do dự, từng hỏi ta có muốn chờ Trịnh Mặc Lâm trở về rồi hẵng quyết không.
Ta chỉ khẽ lắc đầu.Ta tuy không lanh lợi, nhưng không phải kẻ hồ đồ.Đâm đầu vào tường, đau là chuyện hiển nhiên.
Di mẫu vừa khóc vừa sai người chuẩn bị sính lễ cho ta theo tiêu chuẩn của một tiểu thư nhà Trịnh, đích thân đưa ta lên kiệu hoa.
Đoàn đón dâu cờ xí nhộn nhịp, tiếng nhạc vang dội cả nửa kinh thành.
Nửa đường lại đúng lúc gặp Trịnh Mặc Lâm phi ngựa trở về.Tên tiểu đồng theo lệnh di mẫu định ra ngoài tìm hắn.
“Thiếu gia, ngài cuối cùng cũng về rồi, phu nhân hôm nay nhất quyết sai nô tài đi tìm ngài, biểu tiểu thư nàng…”“Ui da…”
Kiệu hoa đi chậm, vốn để cầu may và tăng thêm không khí rộn ràng.Tuy đã che khăn hồng, ngồi trong kiệu chẳng thấy gì, nhưng lời đối đáp bên ngoài ta nghe rất rõ.
Hẳn là Trịnh Mặc Lâm đã đá văng tiểu đồng kia.“Bản thiếu gia chưa nguôi giận, không được nhắc đến nàng ta trước mặt ta nữa!”
Hôm ấy vì ta, hắn đã cãi nhau một trận lớn với di mẫu.Di mẫu xưa nay nhân hậu, vậy mà lần đầu tiên vì ta mà vung tay tát hắn một cái.
Hắn nổi giận cũng chẳng có gì lạ.
Tiểu đồng kia không dám nói thêm lời nào, chỉ biết đứng một bên, nhặt mấy lời dễ nghe mà nịnh bợ.
“Thiếu gia dạo này đi đâu vậy? Nhìn khí khái càng thêm hiên ngang phi phàm.”
“Con ngựa này là thiếu gia mới tậu sao? Nhìn đã biết là thần tuấn, hẳn chỉ có thiếu gia mới có thể thuần phục được.”
Nghe được tâng bốc, Trịnh Mặc Lâm mới hừ lạnh một tiếng, giọng lộ rõ tự đắc:“Còn phải nói? Con ngựa này ta mới lấy được từ trường đua, mất ba ngày mới thuần được đấy.”
Trịnh Mặc Lâm xưa nay yêu cưỡi ngựa, cũng thường lui tới trường đua.Ta còn nhớ có lần ta nằng nặc đòi đi theo, hắn bị ta quấn lấy mãi không xong, đành đồng ý.Chỉ là trước lúc đi, hắn nghiêm mặt dặn ta:“Nếu bị ngựa hất xuống, đừng khóc. Là tự ngươi chuốc lấy.”
Hắn không biết rằng, ta lớn lên ở nông thôn, từ nhỏ đã cưỡi ngựa quen.Khi được rong ruổi trên lưng ngựa, ấy là lần hiếm hoi suốt mấy năm ta được sống thật với chính mình, là khoảnh khắc tự do hiếm có nhất trong đời.
Cũng chính giây phút đó, Trịnh Mặc Lâm lần đầu nhìn ta bằng ánh mắt không chán ghét – mà là có chút tán thưởng.
Có lẽ hắn cũng nhớ lại chuyện năm ấy.
Kiệu hoa vừa lúc đi ngang qua hắn, ta nghe hắn khẽ bật cười:“Con nhà quê, chắc chưa từng thấy giống ngựa thần tuấn như vậy, hẳn là mắt tròn xoe cả rồi. Thôi thì, sau này cứ nạp nàng ta làm thiếp đi cũng được.”