Tại cuộc họp báo,phóng viên của tờ Minh Báo – Hồng Kông đặt câu hỏi như dao cắt:
“Bà Giang, với tư cách là một người mẹ đơn thân sáng lập doanh nghiệp,bà có lo lắng điều đó sẽ ảnh hưởng đến sự phát triển của con trai mình không?”
Ánh đèn flash nổ lách tách như mưa đập xuống,bầu không khí trong hội trường nặng nề hẳn.
Tôi liếc qua phòng nghỉ bên cạnh,thấy Thẩm Hồng đang cười rạng rỡ sau lớp kính –nó đang lấy kem bánh sinh nhật bôi lên mũi Lâm Vệ Quốc.
Tôi mỉm cười:“Chính vì muốn cho con trai thấy hình ảnh người phụ nữ thời đại mới,nên tôi mới đứng ở đây hôm nay.”
Tôi lật đến trang thiết kế quần áo trẻ em:“Những bộ đồ này –vẫn giữ nguyên khuy vải và thêu tay truyền thống,nhưng có thêm khóa dán để trẻ tự mặc dễ dàng hơn.”
Cả khán phòng vang lên tiếng vỗ tay giòn giã.
Một phóng viên khác giành lấy micro:“Nghe nói bà từng từ chối lời mời mua lại từ nhà đầu tư nước ngoài,trong khi năm ngoái kim ngạch xuất khẩu thời trang cả nước...”
Bùm!
Cả triển lãm chìm vào bóng tối.Hệ thống điện gặp sự cố.
Trong bóng đêm,một giọng nói sắc như dao lam vang lên từ góc phòng:“Giang Lưu Huỳnh giả mạo trình độ học vấn!Cô ta căn bản chưa từng tốt nghiệp cấp hai!”
Đèn khẩn cấp bật sáng.Ánh sáng trắng dội xuống làm mọi người ngẩng đầu nhìn.
Hứa Mạn Lệ đứng dưới chân khán đài,tay cầm một tờ đề thi cũ màu vàng ố –đề thi cuối kỳ môn Toán cấp huyện năm 1974.
Trên góc trái đề thi, nổi bật dòng tên học sinh:"Giang Lưu Huỳnh"Bên phải là điểm “12” được khoanh đỏ lòe loẹt.
Tôi bước xuống từng bậc thang,tay vuốt nhẹ lên mép tờ giấy,ngón tay dừng lại ở dấu đỏ:"Tổ Giáo dục - Ủy ban Cách mạng"
Rồi tôi khẽ cười:“Đồng chí Hứa –lúc ấy cô chấm bài cẩn thận thật.Tôi vẫn nhớ nét bút đỏ của cô.”
Khán phòng lập tức xôn xao.Những người có tuổi bắt đầu xì xào.
Thẩm Chí Quân bất chợt giật lấy đề thi,mắt anh ta quét nhanh xuống cuối trang.Khi dừng lại ở mục “Chữ ký phụ huynh”,bàn tay run bần bật.
Ở đó là dòng chữ quen thuộc đến lạnh sống lưng:
“Thẩm Chí Quân”—nét chữ y hệt với chữ ký trong đơn ly hôn hôm trước.
“Năm đó… anh nói sẽ nộp bài giúp em…”Tôi tháo chiếc trâm cài trên áo,kéo nhẹ cổ áo, để lộ vết sẹo bỏng ngay dưới xương quai xanh.
“Rốt cuộc anh nhốt em trong kho suốt đêm,làm lỡ buổi thi lại trung học.”
Thẩm Chí Quân loạng choạng lao vào sân khấu,vấp phải một bộ sườn xám trên giá,vải lụa rơi như thác nước, trải dài mặt sàn.
Hứa Mạn Lệ còn định nói gì đó,nhưng Lâm Vệ Quốc đột ngột giơ máy chiếu mini lên, giọng bình tĩnh mà sát bén:
“Đồng chí Hứa Mạn Lệ,có cần tôi nhắc mọi ngườicô từng làm gì khi còn ở Phòng Giáo dục huyện không?”
Trên phông chiếu hiện lên một trang sổ cũ kỹ —Nhật ký công tác năm 1974.
Ở giữa trang, nét bút đỏ rực ghi rõ:“Tiêu hủy hồ sơ đăng ký thi lại cấp hai – Giang Lưu Huỳnh.”
Hứa Mạn Lệ thét lên như phát điên,lao về phía ổ điện để giật dây nguồn.
Nhưng Thẩm Chí Quân giữ chặt cổ tay cô lại,ánh mắt anh đỏ ngầu:
“Cô từng nói… là Lưu Huỳnh tự nguyện từ bỏ kỳ thi…Thì ra ngay cả giấy báo thi, cô cũng xé nốt…”
Khi điện được nối lại,ánh sáng tràn khắp hội trường,bảo vệ đang áp giải Hứa Mạn Lệ rời khỏi sân khấu,vừa đi vừa vùng vẫy, mồm không ngừng hét loạn.
Tôi cúi người nhặt chiếc sườn xám rơi xuống đất,viền váy bị giẫm bẩn, thậm chí rách một góc.
Nhưng khi tôi còn đang phủi bụi,vị khách Ý bỗng đứng bật dậy vỗ tay:
“Đây mới là nghệ thuật đích thực!Hãy thêm dòng ‘Vết sẹo’ này vào đơn hàng cho chúng tôi!”
Tối hôm đó, tại tiệc mừng đơn hàng.
Thẩm Hồng ngủ gục trên tấm thảm trong phòng tiệc,tay vẫn nắm chặt con robot biến hình mà Lâm Vệ Quốc tặng.
Thẩm Chí Quân ngồi đối diện tôi, cách một bàn xoay thức ăn:“Mai anh đưa Thẩm Hồng về tỉnh nhé…”
Tôi gắp món sườn chua ngọt đẩy sang phía anh, giọng bình thản:
“Thằng bé sẽ ở với tôi.Trường đã sắp xếp xong —là tiểu học của xí nghiệp may mặc.”
Đũa anh ta khựng lại giữa không trung.Là người từng sống với tôi mười năm,anh ta biết rõ —mỗi khi tôi có biểu cảm này, đến Bí thư tỉnh cũng không lay chuyển nổi.
“Tuần sau họp phụ huynh…anh có thể...”Giọng anh khàn khàn, khó nhọc.
Tôi đáp không ngẩng đầu:
“Chiều Chủ nhật tuần thứ hai mỗi tháng.”Tôi múc cho anh bát canh cá rô,giọng đều đều như năm nào khi anh thức đêm làm báo cáo:
“Giám đốc Sở bận rộn với cải cách giáo dục,đừng để chuyện nhà ảnh hưởng.”
Tiếng thìa chạm vào bát sứ men xanh,vang khẽ một âm thanh giòn trong, đánh thức điều gì đó rất xa.
Chúng tôi cùng ngước nhìn nhau,và trong mắt đối phương, cùng nhìn thấy mùa đông năm 1970.
Mùa đông ấy,anh ngồi bên tôi,dạy cách viết chữ “Huỳnh”.
Anh bảo:“Là con đom đóm trong câu ‘phục thảo hóa huỳnh’ (cỏ mục hóa thành đom đóm).”
Tôi cười, lắc đầu:“Không phải thế.Tôi muốn là ‘Lưu Huỳnh’ —vì đom đóm không nên bị vùi trong đống cỏ khô.Nó phải bay.”
Tiệc tan.Tôi bước ra cửa sau khách sạn.Lâm Vệ Quốc đã đứng đợi.
Anh đưa tôi một túi giấy kraft —bên trong là toàn bộ chứng cứ Hứa Mạn Lệ biển thủ công quỹ.
“Chừng này đủ để cô ta ngồi tù mười năm.”
Tôi ngẩng nhìn lên tán ngô đồng,tuyết cũ chưa tan, đọng thành vệt bạc:
“Năm đó người tố cáo bố tôi...cũng là cô ta, đúng không?”
Lâm Vệ Quốc không trả lời.Anh chỉ nhẹ nhàng choàng khăn lên vai tôi.
Khăn len vẫn còn hơi ấm,và thoảng mùi hóa chất phòng rửa ảnh —tôi biết anh đã ở trong đó cả buổi chiều,chỉ để phóng to bản ghi chép cũ kia cho rõ từng chữ.
Anh bỗng nói khẽ:
“Thư mời Tuần lễ Thời trang Milan đã đến.Nhưng… bên tỉnh vẫn còn đang siết khâu xét duyệt chính trị.”
Tôi chưa kịp trả lời.
Ánh trăng hắt xuống nền tuyết.Phía xa, Thẩm Hồng đang dùng cành cây vẽ tranh trên nền trắng.
Nó vẽ hình mẹ mình,váy dài tung bay,đẹp hơn bất kỳ mẫu thiết kế nào tôi từng tạo ra.
Cuối hành lang của Sở Công nghiệp nhẹ tỉnh,vọng ra tiếng tranh cãi gay gắt.
Lâm Vệ Quốc ném xấp hồ sơ dày xuống bàn:“Trong hồ sơ của cha Giang Lưu Huỳnh,các ghi chép bất lợi đã bị gỡ từ lâu.Tại sao lần xét duyệt này lại lôi ra nữa?”
Phó giám đốc Vương thổi lớp bọt trà, giọng uể oải:“Tiểu Lâm à, đừng nóng.Giám đốc Giang ở Hội chợ Canton… gây chút tiếng vang,lại có người phản ánh con cô ấy đi giày thể thao nhập khẩu…”
Tôi quay người bước vào nhà vệ sinh.Vặn vòi nước lớn hết cỡ,để tiếng nước xối trôi nỗi ấm ức cuộn trong lòng.
Người phụ nữ trong gương có vài nếp nhăn nơi đuôi mắt.Trên người là bộ sườn xám nhung tơ –cải biến từ áo khoác cũ của cha.Ngay phần cổ, vẫn còn một đường chỉ khâu vá khéo léo.
“Mẹ ơi!”Thẩm Hồng bất ngờ thò đầu từ buồng bên cạnh.Đồng phục lấm mực, tay giơ cuốn vở chằng chịt ký hiệu:
“Con sửa xong đoạn mã rồi!”
Kẹp trong vở,là những mảnh giấy cũ kỹ –chính là bản vẽ thời thơ ấu của tôi,từng bị Thẩm Chí Quân mắng là “vẽ bậy.”
Tôi khẽ ngồi xuống,định ôm lấy nó —nhưng nó khẽ nghiêng người tránh đi.
“Chú Lâm nói mẹ vào đây khóc.”
Tôi cười, khẽ lau vệt mực trên mặt con:“Mẹ không khóc.Đi thôi, tới Trung tâm Khoa học xem triển lãm máy tính.”
Trên xe buýt,Thẩm Hồng gối đầu lên đùi tôi,chăm chú làm bài tập.
Ngòi bút dừng thật lâu trên đầu đề:“Mẹ của em.”
Nó ngẩng lên, hỏi nhỏ:
“Mẹ ơi…sao các bạn nói mẹ khác với những người mẹ khác?”
Tôi siết chặt bàn tay nhỏ xíu ấy:“Giống như con dùng đoạn mã để khiến máy khâu chạy nhanh hơn,mẹ cũng đang dùng cách mới,để nhiều người hơn mặc được đồ đẹp.”
Mi mắt nó khẽ động,làm tôi nhớ đến cô bé ngày xưa –mình tôi bên đèn dầu,cứ cắm đầu hỏi cha:“Vải Dacron là cái gì hả cha?”
Tại phòng triển lãm của Trung tâm Khoa học,trước chiếc máy tính cỡ lớn,Lâm Vệ Quốc đang cài đặt lại hệ thống.
Ánh sáng màn hình xanh chiếu lên mặt anh –điềm tĩnh, chín chắn, kiên cường.Một thế hệ mới đang cùng tôi gõ nhịp,dù không cần ai công nhận.
Màn hình máy tính đột nhiên hiện lên logo của Liuying Fashion.Thẩm Hồng hét lên đầy phấn khích, lao tới:
“Là chương trình con viết đó!”
“Đây là hệ thống CAD ngành may mặc.”Lâm Vệ Quốc kéo tôi tới bên máy điều khiển:“Chỉ cần nhập bản thiết kế,nó sẽ tự động tạo bản cắt vải tối ưu.”
“Còn phía Sở...”Tôi chưa nói hết câu, anh đã ngắt lời:
“Phó Giám đốc Vương có cậu em vợ mở xưởng may,năm ngoái bị chúng ta cướp mất hợp đồng xuất khẩu.”
Một cơn lạnh chạy dọc sống lưng.
Tôi chợt nhớ lại lô hàng lụa bị giam vô lý tháng trước,lúc này mới nhận ra ngọn gió ngầm thực sự đến từ đâu.
Đêm xuống,Thẩm Hồng cuộn tròn trên chiếc giường xếp, ngủ yên như một chú mèo con.
Tôi khoác áo dạ, ngồi chỉnh sửa thiết kế đến khuya.
Bỗng—tiếng gạch đập vỡ kính vang lên giòn tan dưới tầng.
Tôi lao xuống, đúng lúc thấy vài bóng đen leo qua tường biến mất,trên tường nhà xưởng loang lổ dòng chữ đỏ chói:
“Đả đảo thứ dị loại.”
Lão Lưu – ca trưởng ca đêm, tay vẫn cầm nửa viên gạch, run rẩy:
“Người dẫn đầu...giống vợ của Trưởng phòng Trương...”
Ánh trăng phản chiếu qua cửa kính vỡ,vỡ ra như vụn pha lê lạnh lẽo, tung tóe giữa tuyết.
Tôi cúi người, nhặt lấy một mảnh thủy tinh,như thể nhìn thấy lại năm xưa cha tôi bị phá hoại, bị bôi nhọ,nhưng chưa bao giờ cúi đầu.
“Báo công an chứ?”Lão Lưu dè dặt hỏi.
Tôi lắc đầu, siết chặt mảnh kính trong tay:“Không cần.Gắn mảnh kính vỡ này lên đầu rào xưởng.”
Máu nhỏ xuống tuyết — loang thành một đóa mai đỏ.
Tôi khẽ nói,“Nếu phải vỡ — thì hãy vỡ cho thật đẹp.”
Ba ngày sau,Sở Công nghiệp nhẹ tỉnh đột nhiên cử đoàn kiểm tra xuống nhà xưởng.
Phó Giám đốc Vương vuốt ve chiếc máy cắt vi tính, giọng tán thưởng:
“Quốc gia phải hưng thịnh bằng công nghệ, đúng không?”
Nhưng khi quay qua,thấy toàn bộ vận hành đều do các nữ công nhân trẻ đảm nhiệm,sắc mặt ông ta lập tức biến đổi:
“Còn nam lao động?Tất cả đều… thất nghiệp hết rồi à?”
“Nữ công nhân tỉ mỉ hơn, phù hợp với các thao tác kỹ thuật chính xác.”Tôi vừa nói, vừa đưa bản thống kê cho lãnh đạo:
“Hiệu suất sản xuất tăng gấp ba,mức lương cũng tăng năm mươi phần trăm.”
Phó giám đốc Vương đang định bật lại —bỗng chuông báo động vang lên trong nhà xưởng.
Mọi người ùa tới.
Chiếc máy cắt vi tính do vợ Trưởng phòng Trương vận hànhđang bốc khói nghi ngút,lưỡi dao nhập khẩu trị giá mười vạn tệ vỡ tan thành từng mảnh.
Đám nữ công nhân xì xào bàn tán.Tôi bước nhanh đến —trong đống hỗn độn, ánh mắt tôi lập tức nhận ra vết rạn rất quen:
Ốc vít đầu dao bị nới lỏng hai vòng.
Phó giám đốc Vương khoanh tay, nhếch môi:“Giám đốc Giang, e là phải có câu trả lời cho mọi người?”
Tôi không đáp,chỉ quay người bước thẳng tới phòng giám sát.
Nửa tháng trước,tôi lặng lẽ thay toàn bộ camera bằng hàng nhập khẩu.
Trên màn hình,video tua ngược lại —hình ảnh Trưởng phòng Trương lén vào xưởng lúc nửa đêm hiện rõ.
Ánh sáng xanh của màn hình chiếu lên mặt ông ta, trắng hơn cả tuyết.
Tôi rút từ tập hồ sơ ra bản photo hải quan:“Năm ngoái anh khai khống 500 cây vải.Tưởng tôi không đọc được sổ kế toán gốc tiếng Nhật à?”
Tôi vung bản sao khai hải quan lên bàn,giọng đều đều:
“Hay là… để các đồng chí bên Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ghé xem?”
Đoàn thị sát biến sắc,vội vàng thu dọn rút lui trong lặng lẽ.
Tại cổng nhà máy,Lâm Vệ Quốc giơ máy ảnh chụp bức cuối cùng.
Hôm sau,trang nhất báo tỉnh,ảnh Phó giám đốc Vương đang “học cách sử dụng máy vi tính”,bên dưới là dòng tiêu đề rực rỡ:
“Cán bộ lão thành cũng phải học công nghệ mới.”
15.
Sáng sớm Milan,sương mù vẫn còn vương trên những mái ngói nâu đỏ,tôi đã đứng trong hậu trường của sàn diễn chính.
“Giang!”Trợ lý người Ý chạy đến, hoảng hốt giơ chiếc váy dạ hội lên:
“Người mẫu nói mặc vào thì bị ngứa da!”
Tôi đưa tay lướt qua lớp lót lụa,ngón tay chạm vào một lớp dịch màu vàng nhạt, mùi rất quen…
Mùi đắng của Sơn Thù Du,một loại cây chỉ có ở Trường Bạch Sơn mùa thu.
Mùi này…không bao giờ nên xuất hiện ở Milan vào mùa xuân.
Trước khi tôi kịp phản ứng,màn hình LED khổng lồ giữa sảnh diễn bất ngờ chuyển sang hình ảnh bản tin đặc biệt.
Giọng Thẩm Chí Quân vang lên,trầm và run,vang tới mức làm những chùm pha lê trên trần rung nhẹ:
“Về vụ gian lận thi cấp hai năm 1974,chúng tôi chính thức công bố kết quả điều tra...”
Màn hình chuyển cảnh.
Hứa Mạn Lệ bị còng tay,gương mặt trang điểm kỹ càng cũng không che nổi sự suy sụp.
Trên ngực áo cô ta,ghim một mảnh giấy đã từng bị xé rách —chính là giấy báo trúng tuyển của tôi năm ấy.
Cả hậu trường lặng đi.
Điện thoại trong túi tôi rung khẽ.Màn hình hiện: “Thẩm Hồng – Gọi quốc tế.”
Tôi bắt máy.
Giọng con trai vang lên trong trẻo,qua hàng ngàn cây số:
“Mẹ ơi,con đậu vào khoa máy tính của Thanh Hoa rồi!”
Rồi nó dừng lại, hạ giọng:
“Nhưng…trong phiếu nguyện vọng,con đã sửa thành:‘Thiết kế và kỹ thuật thời trang’.”
Khoảnh khắc ấy,tôi không thể nói được một lời nào.
Chỉ thấy mắt cay xè,nhưng ngực lại ấm lên như ánh mặt trời xuyên qua sương mù Milan.
16.
Trên sân khấu,tôi nâng chiếc váy dạ hội đã được nhuộm bằng nước Sơn Thù Du –chất liệu từng bị cho là hỏng, từng khiến người ta muốn vứt bỏ.
Tôi ném nó lên không trung.
Trong khoảnh khắc lụa tung ra,dưới hàng trăm ánh đèn chiếu công suất cao,từng vệt thuốc thấm ẩn hiện trên nền vải,hiện rõ một bức tranh cổ khổng lồ bằng kỹ thuật nhuộm ngược.
Chính là “Thiên lý giang sơn đồ” –do Thẩm Hồng dùng máy CNC khắc lên sợi lụa,dựa trên bản vẽ cổ thời Bắc Tống.
Cả khán phòng nổ tung trong tiếng vỗ tay.Đèn flash, tiếng reo hò, sự kinh ngạc –không ai tin rằng một bản đồ cổ nghìn năm tuổilại có thể hiện ra trên một chiếc váy tưởng đã bị phá hoại.
Khi tôi bước đến cuối sàn catwalk,Lâm Vệ Quốc đã đứng đó.
Anh không nói một lời.Chỉ đơn giản giơ lên chiếc hộp nhung đỏ –mở ra là một chiếc nhẫn sáng như sao băng.
Không cần khán giả hiểu.Không cần thế giới đồng ý.
Chúng tôi đã đi hết một đời.Giờ là lúcbắt đầu sống cho chính mình.
-Hết-