5.
Hứa Thanh Phương làm giáo viên, nên năm nào cũng có kỳ nghỉ hè và nghỉ đông.Hai kỳ nghỉ đó, bà đều giữ đúng “truyền thống” — mỗi năm đi du lịch hai chuyến.Sau khi nghỉ hưu, lại càng phóng khoáng hơn: một năm phải đi du lịch bốn lần, nói là muốn “đi khắp đất nước, ngắm vẻ đẹp bốn mùa”.
Mỗi khi bà ta ở nhà, tôi bận túi bụi, chỉ mong bà để mắt trông giúp cháu Bảo Bảo, còn tôi tranh thủ làm việc khác.Bà ta miệng thì đồng ý, nhưng khi tôi vừa quay lưng, đã nằm dài trên sofa than đau đầu, nhăn mặt như thể tôi bắt bà làm nô tỳ.
Rồi y như kịch bản, con dâu tôi liền xông ra mắng:
“Mẹ chồng, mẹ có thể thôi đừng suốt ngày làm phiền mẹ con được không? Mẹ con về hưu sớm là để hưởng thụ, không phải để hầu hạ mẹ đâu!”
Chồng tôi, Triệu Kiến Quốc, cũng trừng mắt quát:
“Thông gia đến nhà chơi, bà không biết tiếp đãi, còn bắt người ta làm việc? Bà đúng là không có giáo dưỡng!”
Tôi tức đến run người, chỉ tay về phía cháu mà nói:
“Bảo Bảo là cháu ngoại của bà ấy, chẳng lẽ trông một chút cũng không được sao?”
Hứa Thanh Phương nghe vậy chỉ nhếch môi cười khẽ:
“Tôi không có giáo dưỡng, nhưng ít ra tôi cũng chẳng bắt ai dọn nhà giúp, giặt quần áo cho mình, hay ngày nào cũng sang nhà người ta ăn chực.”
Chát!Một tiếng tát vang lên giòn rã.
Triệu Kiến Quốc vung tay tát thẳng vào mặt tôi.
Không một ai can.Không ai nói “đủ rồi”.Không ai thèm hỏi tôi có đau không.
Chỉ có bốn bức tường im lặng — chứng kiến tôi từ “người vợ”, “người mẹ” biến thành một cái bóng không ai cần.
“Hà Âm, bà nghe lại xem mình đang nói cái gì? Đúng là cái kiểu đàn bà đầu óc nhỏ nhen!”“Thông gia với nhà mình là mối quan hệ gì, sao bà tính toán chi li thế? Bà còn biết đạo lý, còn biết tình thân không hả?”“Cái gì bà cũng muốn so với thông gia! Bà không nhìn lại mình đi — bà có chồng, có con, có cháu, nhà cửa đông vui, còn người ta thì sớm góa chồng, có mỗi cô con gái gả cho nhà mình, một thân một mình cô độc!”
Trước ánh mắt “thương hại” đầy trách móc của Triệu Kiến Quốc,trước lời phán xét lạnh lùng của con trai và con dâu,tôi — bại trận.
Đúng, xét trên mặt chữ, tôi không nên so bì với một người góa phụ như Hứa Thanh Phương.Nhưng người có mắt đều nhìn thấy — bà ta sống ung dung, nhàn nhã, chất lượng cuộc sống hơn tôi gấp mấy lần.Còn tôi, bị nhấn chìm trong cơm nước, giặt giũ, dọn dẹp — sống như một bà giúp việc già,mới năm mươi mà trông như đã ngoài sáu mươi.
Tôi vẫn tự an ủi: Thôi thì, bà ta là mẹ vợ con trai, là bà ngoại của Bảo Bảo —giúp bà ấy cũng là giúp chính con mình, cháu mình thôi.
Cho đến hôm tôi đi làm hồ sơ nhập học cho cháu.Tình cờ nhìn lại sổ hộ khẩu — phát hiện phần tình trạng hôn nhân của mình trống trơn, chỉ có hai chữ: “chưa kết hôn.”
Tim tôi nhói lên.Và rồi, khi tìm kỹ hơn trong ngăn tủ của Triệu Kiến Quốc, tôi phát hiện một hộp sắt nhỏ giấu dưới tầng quần áo.
Bên trong là một xấp dày vé tàu, vé máy bay, và hàng loạt bưu thiếp cảnh đẹp khắp nơi — từ Vân Nam, Quý Châu, Hải Nam, đến Tây Bắc, Trùng Khánh.Tất cả đều ghi ngày tháng trùng với những lần Hứa Thanh Phương “đi du lịch.”
Tôi nhìn đến đó,đến người ngu ngốc nhất cũng phải hiểu ra —họ đi cùng nhau.
Thì ra, mỗi lần ông ta nói “ra ngoài công tác”,là cùng bà ta sánh vai ngắm cảnh núi non.
Còn tôi, ở nhà nấu cơm, trông cháu, giặt giũ, lo từng bữa một.
Và khi tôi hỏi về tờ giấy hôn thú,ông ta lại bảo “lúc làm hồ sơ cán bộ quên ghi”,bảo “chuyện nhỏ thôi, đừng ầm ĩ”.
Chuyện nhỏ ư?Một đời người bị xóa đi trong sổ hộ khẩu, là chuyện nhỏ sao?
Tôi thử lên tiếng muốn về quê làm lại giấy đăng ký kết hôn —thì cả nhà đồng loạt phản đối,từng người một, vừa mắng vừa dọa,như thể tôi đã phạm tội tày đình.
Giờ thì tôi hiểu rồi.Đơn giản là họ không muốn tôi có danh phận.Bởi chỉ khi tôi không có danh phận,họ mới có thể dễ dàng xóa tôi ra khỏi cuộc đời họ.
Tôi bật cười, nước mắt ứa ra.Thì ra bấy lâu nay, họ mới là một gia đình thật sự,còn tôi —chỉ là kẻ ở nhờ, bị lợi dụng mà không biết thân phận mình.
Tôi còn từng thương hại người ta cô độc,nào ngờ đến cuối cùng,chính tôi mới là kẻ thật sự cô độc trên đời này.
Nghĩ lại nửa đời người đã qua —từng giọt mồ hôi, từng năm tháng bị lợi dụng và lãng phí,tim tôi như bị bóp nghẹt.
Tôi ôm chầm lấy cô bạn già, khóc nấc lên không kìm được:
“Chị à… cả đời tôi, thật là oan nghiệt.”
Cô ấy cũng đỏ hoe mắt, vỗ nhẹ vai tôi, giọng nghẹn ngào:
“Bọn họ chẳng phải người, nhưng ông trời nhìn thấy hết.Bà xem — không chỉ để bà phát hiện ra sự thật, mà còn để bà gặp vận may hiếm có nữa đấy.”
Xe du lịch chật kín người, cô bạn không tiện nói đến tấm vé số trúng thưởng,chỉ ôm tôi thật chặt, như truyền cho tôi chút hơi ấm.
Những người lớn tuổi đi cùng nghe xong câu chuyện của tôi, ai nấy đều phẫn nộ:
“Người đàn ông ấy đúng là không ra gì, một chân hai thuyền!”“Con trai bà cũng quá đáng, mẹ nuôi khôn lớn mà lại quay lưng!”“Bà làm đúng rồi, nên dứt khoát với họ!”
Cả xe rộn ràng, người góp lời, người an ủi, người khuyên nhủ.Có người còn nhiệt tình gợi ý:
“Chỗ tôi ở khí hậu dễ chịu, hợp để nghỉ dưỡng.”“Bà có thể học vẽ, học đàn, hay đăng ký vào đại học người cao tuổi, tuổi này vẫn có thể sống đời mới mà!”
Nghe từng lời ấy,lần đầu tiên sau bao năm, tôi cảm giác như có ai đó thật sự đứng về phía mình.
Tôi bỗng thấy nhẹ nhõm.Không còn quan tâm đến những tin nhắn cãi vã trong nhóm,tôi dựa đầu vào vai bạn, khẽ khàng nhắm mắt.
Giấc ngủ ấy — là giấc ngủ bình yên nhất trong bao năm qua.
Khi mở mắt ra, ba tiếng đã trôi qua,bầu trời ngoài cửa sổ tối sẫm, ánh đèn đường lấp lánh phản chiếu lên cửa kính.Chiếc xe dừng lại ở điểm nghỉ đầu tiên.
Chúng tôi xuống xe, làm thủ tục ở homestay.Vừa đặt vali xuống, cô bạn đưa cho tôi chiếc điện thoại, khẽ nói:
“Bọn họ tìm bà điên đảo cả lên. Tôi thấy bà ngủ say quá nên tắt máy giúp.”
Tôi hơi do dự,nhưng rồi vẫn mở điện thoại ra.
Không nằm ngoài dự đoán —chuỗi thông báo dồn dập: hàng chục cuộc gọi nhỡ, hàng trăm tin nhắn, vô số lời trên WeChat.Màn hình cứ nhấp nháy liên tục mấy phút mới chịu dừng.
Tôi nhìn chúng mà chẳng còn thấy sợ hay đau nữa.Chỉ thấy… thật yên lặng.Một kiểu yên lặng rất lạ —như thể thế giới cũ của tôi,vừa chính thức sụp đổ.
6.
Tôi mất khá nhiều thời gian mới xem hết đống tin nhắn,và hiểu được nhà họ Triệu đã loạn thành trò gì.
Hóa ra hôm đó, con dâu tôi tức tối vừa nấu cơm vừa lầm bầm.Không ai trông Bảo Bảo, thằng bé lén vào nhà tắm chơi nước.
Đến khi cô ta nấu xong bước ra,đứa nhỏ đã ngồi ngâm trong bồn nước lạnh, răng va vào nhau lập cập.
Mới chớm thu, thời tiết chuyển lạnh,mà quần áo giữa mùa tôi chưa kịp sắp lại.Cô ta lật tung tủ tìm đồ dày, tìm thuốc hạ sốt,rồi mới phát hiện — tất cả đồ đạc của tôi trong nhà đều biến mất.
Cô ta hoảng thật sự, bắt đầu gọi khắp nơi cầu cứu.
Nhưng Triệu Kiến Quốc lúc đó đang hộ tống Hứa Thanh Phương đi “ăn đặc sản quê” ở ngoại thành,chân bà ta còn trật, nên “chưa thể về ngay”.
Còn con trai Triệu Bân thì đang nhậu với đám bạn,điện thoại tắt máy.
Bị dồn đến phát điên, con dâu tôi liền trút hết oán giận lên đầu tôi,rồi bắt đầu mở “chiến dịch bôi nhọ toàn diện”:
【@mẹ chồng, bà thật sự bỏ đi rồi à? Tốt thôi, để xem một mình bà về quê thì làm sao làm được giấy kết hôn!】【Tội nghiệp Bảo Bảo, sáng vừa khóc ở trường, giờ sốt 39 độ, khản cả giọng rồi.】【Bà tính hết cả rồi phải không? Đợi đến lúc này mới ra tay, muốn trả thù chúng tôi đấy à?】【Tôi biết tỏng ý đồ của bà, muốn cho nhà này tan hoang để chứng minh bà quan trọng cỡ nào, rồi ép chúng tôi phải đồng ý chuyện kết hôn chứ gì!】
Cô ta thấy chửi một mình chưa đủ,liền bảo thằng bé Bảo Bảo gửi tin nhắn thoại:
【Bà xấu! Mẹ bảo từ nay để bà ngoại xinh đẹp đến đón con, con không cần bà nữa!】
Giọng trẻ con vừa nức nở vừa ho sặc sụa, khiến cả nhóm tràn ngập lời mắng chửi:
【@Hà Âm, bà hiền lành cả đời mà cuối cùng gây chuyện lớn thế này, tội nghiệp thằng bé quá!】【@Hà Âm, cháu nội tự nói không cần bà, bà cũng nên nghĩ lại mình làm sai chỗ nào đi, mau quay về dàn xếp đi!】【@Hà Âm, già rồi còn làm ầm, cái giấy kết hôn có quan trọng thế sao?】【Con dâu bà nói đúng, bà ghen với mẹ vợ nó chứ gì! Không thì sao cứ đòi cái giấy đó hoài?】【@Hà Âm, nghe chị khuyên, mau về đi! Cả khu này đang bàn tán chuyện nhà bà rồi đấy, chẳng lẽ bà muốn để ông Kiến Quốc bỏ bà thật à?】
Tôi — dù có kiên nhẫn đến đâu,đọc đến đây cũng máu sôi trong người.
Con dâu tôi dựng chuyện, kéo bè kéo cánh hạ nhục tôi,còn giả vờ đóng vai nạn nhân bị “mẹ chồng hại con trai cháu nội”.
Tôi không thể nhịn thêm được nữa.