11.
Trẫm? Hoàng thượng? Phúc Quý chính là tân hoàng?
Trong đầu ta như có một trận cuồng phong, mọi suy nghĩ rối tung.
Nhưng tận sâu trong tâm trí, một giọng nói khe khẽ vang lên: "Quả nhiên là vậy."
Ý nghĩ này từng thoáng qua trong đầu ta, nhưng vì quá đỗi kinh ngạc, ta đã chôn sâu nó, không dám nghĩ thêm. Khi hoàng đế xuất hiện, Tưởng Hạc Minh như chuột gặp mèo, vội nói vài câu khách sáo rồi chuồn mất.
Còn lại ta và hoàng đế ngồi trong quán. Quanh quán đã bị hộ vệ phong tỏa, không ai dám lại gần. Ta và hoàng đế nhìn nhau, chẳng ai nói gì.
Hồi lâu sau, ta mới sực nhớ phải hành lễ, liền luống cuống quỳ xuống: "Dân nữ tham kiến bệ hạ."
"Ê, ê, được rồi, được rồi!" Hoàng đế vội nâng ta dậy, "Giữa ta và ngươi không cần phải nhiều lễ tiết như vậy."
Ngài đỡ ta ngồi xuống, chẳng hỏi han gì, vào thẳng chuyện: "Trẫm hôm nay đến tìm ngươi là để hỏi một việc quan trọng. Tống Châu, ngươi có biết về Tống Thái phó tiền triều không?"
Tống Thái phó…
"Tống Thái phó là thầy của tiên hoàng, khắp thiên hạ không ai không biết." Ta đáp, giọng nói có phần nặng nề.
"Đúng vậy," hoàng đế thở dài, "nhưng dù là đế sư thì sao? Mười lăm năm trước, họ Lưu thế lớn, ngụy tạo chứng cứ Tống Thái phó thông đồng với địch, khiến Tống gia tan cửa nát nhà. Nam nhân Tống gia bị xử trảm, nữ quyến bất kể lớn nhỏ đều bị sung làm kỹ nữ."
"Trẫm từ lâu đã biết, mẫu thân của ngươi từng là thị nữ thân cận của Tống phu nhân. Sau này, được trả tự do, còn được ban vàng bạc, ruộng đất để xuất giá."
"Tống phu nhân có ân cứu mạng mẫu thân ngươi nên mẫu thân ngươi đổi sang họ Tống để tưởng nhớ. Phụ thân của ngươi mất sớm, mẫu thân của ngươi đoạn tuyệt tình nghĩa với nhà chồng, đổi họ của ngươi thành Tống, đặt tên là Tống Châu."
"… Phải," ta cúi đầu, "bệ hạ tra xét thật tường tận."
"Vậy ngươi thì sao?" Hoàng đế lại hỏi, "Nàng là Tống Châu, hay là Tống Lam Thanh?"
12.
Tống Lam Thanh. Ba chữ ấy khiến ta ngẩn ngơ. Gần mười năm nay, không ai từng gọi ta bằng cái tên này.
Trong ký ức rời rạc, phụ thân và mẫu thân từng dịu dàng gọi ta: "Lam Thanh."
Tống gia lấy văn chương truyền đời, ta là cô con gái nhỏ nhất. Trên ta có huynh tỷ hết mực yêu thương, cưng chiều.
Phụ thân cũng có thiếp thất, nhưng mẫu thân ta rộng lượng, nội viện hòa thuận, chẳng bao giờ có cảnh đấu đá.
Mọi thứ tốt đẹp ấy kéo dài đến năm ta bảy tuổi. Khi ấy, Tống gia chịu đại họa, nam nhân bị xử trảm, nữ quyến bị sung làm quân kỹ. Nữ quyến Tống gia bị giam sâu trong ngục tối, chờ ngày xử lý.
Trong lao ngục đen kịt không ánh sáng, mẫu thân ôm chặt lấy ta, rúc vào một góc.
"Lam Thanh đừng sợ," người vuốt ve mái tóc ta, giọng run rẩy nhưng vẫn cố gắng tỏ ra kiên cường, "mẫu thân nhất định sẽ bảo vệ con."
"Phu nhân? Phu nhân!" Một giọng gọi khẽ phá vỡ sự tĩnh lặng.
"Vãn nương?!" Mẫu thân ta lập tức lao tới song sắt, nước mắt giàn giụa. "Sao ngươi lại đến đây? Mau quay về! Tống gia không còn cứu nổi nữa, không thể liên lụy đến ngươi được!"
"Phu nhân đối với nô tỳ có ân lớn, sao lại nói là liên lụy?" Vãn nương khoát tay.
Nàng mang theo một hộp thức ăn, bên trong đồ ăn vẫn còn ấm áp, tinh tế. Khi đó ta còn nhỏ, lại chịu khổ trong ngục, ôm lấy miếng bánh ngọt hoa quế ăn ngấu nghiến.
Nhìn mẫu thân ta tiều tụy, Vãn nương đau lòng nắm lấy tay bà, nghẹn ngào: "Phu nhân, người cao quý thế này, sao có thể chịu khổ thế này được!"
Mẫu thân ta cười thảm: "Ta và phu quân là một. Chàng đi rồi, ta làm sao có thể sống một mình. Chỉ là tiếc cho Lam Thanh của ta, nó còn nhỏ quá…"
Nói xong, bà khóc nức nở.
"Phu nhân đừng sợ," Vãn nương nghiến răng, như thể đã hạ quyết tâm, "nô tỳ có cách, nhất định cứu tiểu thư ra ngoài."
Chiều hôm sau, ta lại gặp Vãn nương trong ngục. Trong lòng nàng ôm một bé gái trạc tuổi ta. Đứa trẻ ngủ mê man, trên môi còn nở nụ cười như đang mơ một giấc mộng đẹp.
"Đây là con gái ruột của ta, tên là Tống Châu." Vãn nương luyến tiếc vuốt mái tóc bé gái. Vừa vuốt, nàng vừa đỏ hoe mắt, như thể hạ quyết tâm, đưa đứa trẻ qua khe song sắt.
Mẫu thân ta kinh hãi:
"Vãn nương? Ngươi đang làm gì vậy!"
Vãn nương bình tĩnh lạ thường: "Bà chủ có ân cứu mạng nô tỳ, nô tỳ không có gì đền đáp. Suy đi tính lại, chỉ có thể dùng con gái ruột của mình để đổi tiểu thư ra ngoài, coi như trả ơn."
"Ngục này canh gác nghiêm ngặt, ra vào đều bị kiểm tra. Vừa rồi lính canh đã biết là có hai người vào, không thể để ba người ra."
"Nhưng không thể để con gái ngươi chịu tội thay Lam Thanh!" Mẫu thân ta lắc đầu, ta cũng ôm lấy bà, liên tục lắc đầu.
"Người sống trên đời, đã sống thì phải sống đường hoàng. Khổ là số của ta, sao có thể để người khác khổ thay ta được? Phu nhân đừng nghĩ nữa. Nếu không đổi, lát nữa kinh động đến lính canh, chúng ta chẳng ai thoát nổi!"
Mẫu thân nhìn Vãn nương, lại nhìn ta, cắn răng, cuối cùng đẩy ta ra ngoài.
Ta sợ hãi khóc òa: "Mẫu thân! Con không đi! Con muốn chết cùng mẫu thân!"
Nhưng ta chưa kịp khóc thêm, sau đầu đã bị một cú đánh đau nhói.
Hình ảnh cuối cùng ta thấy là đôi mắt đỏ hoe của Vãn nương. Khi ta tỉnh lại, đoàn xe đưa nữ quyến Tống gia đi lưu đày đã rời khỏi thành. Không bao giờ đuổi kịp nữa.
13.
Bề ngoài, ta gọi Vãn nương là "mẹ", còn bà gọi ta là "Châu Châu". Nhưng trong những lúc riêng tư, bà bảo ta gọi bà là "Vãn nương", và gọi ta là "tiểu thư".
Nữ quyến của tội thần bị sung làm quân kỹ, sau khi sóng gió qua đi, có thể dùng bạc chuộc về. Vãn nương liều mạng bán hoành thánh, bán từng bát một, cuối cùng cũng gom đủ tiền.
Bà mang theo bạc, nhờ vả khắp nơi, định chuộc mẫu thân ta và Tống Châu trở về. Nhưng bà đi trong vui vẻ, trở về lại mất hồn mất vía. Tống Châu đã chết trên đường đi theo quân, vì kiệt sức sau hành trình dài.
Mẫu thân ta, ngay khi đến doanh trại, không chịu nổi sự sỉ nhục, đã tự vẫn. Sau khi về nhà, Vãn nương sốt cao suốt mấy ngày. Khi tỉnh lại, bà như thể chẳng có chuyện gì xảy ra.
Nhưng ta dần nhận ra, thần trí bà không còn minh mẫn như trước. Bà bắt đầu nhầm lẫn giữa ta và Tống Châu. Những đêm mưa giông, bà ôm ta, dịu dàng an ủi: "Châu Châu đừng sợ, mẹ đây rồi."
Ta nép trong lòng bà, lặng thinh không đáp. Vãn nương đã nhầm. Tống Châu sợ sấm sét, còn ta thì không. Nhưng đôi lúc, bà lại rất tỉnh táo.
"Tiểu thư, cô không biết đâu, phu nhân năm xưa đã cứu mạng ta từ tay bọn sơn tặc!"
Bà nói với ta, ánh mắt như nhìn về quá khứ xa xôi: "Khi đó, ta đã thề, cả đời làm trâu ngựa cũng phải trả ơn phu nhân."
Nhưng phần lớn thời gian, bà không còn tỉnh táo nữa. Chỉ đến lúc lâm chung, bà nhìn lên xà nhà, nước mắt lăn dài.
"Châu Châu, Châu Châu của mẹ ơi, cuối cùng mẹ cũng được đến bên con."
Bà thì thầm, thở dài. Rồi đột nhiên, một tiếng thét đầy ai oán bật ra từ cổ họng bà: "Phu nhân! Đại ân đại đức của người, Vãn nương cuối cùng đã trả xong!"
Nói xong, bà nhắm mắt, trút hơi thở cuối cùng. Ta ngồi thẫn thờ bên giường, hai tay ôm lấy đầu, ánh mắt đờ đẫn nhìn xuống đất. Những giọt nước mắt lớn rơi xuống, thấm đẫm nền đất bùn.
14.
Ân nghĩa. Hai chữ đơn giản, nhưng làm được lại khó như lên trời. Mẫu thân cứu Vãn nương, Vãn nương nhận ân của mẫu thân. Tống Châu bị đổi mạng cho ta, ta lại nhận đại ân từ nàng.
Nhận ân nghĩa, là phải dùng cả đời để báo đáp. Ta biết, cả đời này ta cũng không thể trả hết ơn lớn của Tống Châu. Nghĩ đi nghĩ lại, ta chỉ có hai mục tiêu.
Giờ đây nhà họ Lưu đã sụp đổ, kẻ thủ ác đã đền tội, chỉ còn lại một mục tiêu duy nhất. Đội trên đầu cái tên của Tống Châu, ta phải làm cho cái tên này lưu danh thiên cổ. Từ khi tiếp quản quán hoành thánh, ta dốc hết tâm sức, chỉ vì mục tiêu đó.
15.
"Ngươi là Tống Châu, hay là Tống Lam Thanh?" Thấy ta không đáp, hoàng đế lại hỏi một lần nữa.
"Trẫm đã đón những nữ quyến Tống gia còn sống sót về kinh. Trong số đó có một người tự nhận là thiếp của Tống Thái phó, Nàng ta nói rằng, trong ngục, chính mắt nàng thấy Vãn nương dùng con gái ruột để đổi lấy tiểu thư Tống Lam Thanh của Tống gia. Vậy thì ngươi…"
"Ta là Tống Châu." Ta cắt ngang lời hoàng đế. "Có lẽ nàng ta nhìn nhầm. Ngày đó, ta quả thực cùng mẹ vào ngục, nhưng không có chuyện đổi Lam Thanh ra ngoài."
Hoàng đế nhìn ta rất lâu, ánh mắt sâu thẳm: "Thật sao?"
"Thật." Giọng ta kiên định.
Hoàng đế thở dài.
"Trẫm vốn nghĩ rằng, nếu ngươi là con gái ruột của Tống Thái phó, việc minh oan cho Tống gia sẽ dễ dàng hơn. Ngươi không phải cũng chẳng sao, trẫm vẫn sẽ làm, ngươi hãy yên tâm."
Sau khi hoàng đế rời đi, ta ngồi thẫn thờ trong quán hoành thánh. Trong Xuân Thu, có Triệu thị cô nhi.
Trình Anh dùng chính con trai mình để đổi lấy con trai của đại phu Triệu Đôn, một mình nuôi dưỡng thành tài.
Cuối cùng, Triệu thị cô nhi trưởng thành, báo thù Tư Ngạn Giả. Người đời ca ngợi Trình Anh trung nghĩa, ca ngợi Triệu thị cô nhi dũng cảm và kiên nhẫn.
Nhưng chẳng ai để ý đến đứa con ruột của Trình Anh. Không ai hỏi nó, liệu có cam tâm bị cha mẹ đẩy ra để đổi mạng vì ân nghĩa hay không.
Trong dòng chảy của lịch sử, cái tên ấy chỉ như một ngôi sao băng thoáng qua, rồi biến mất không dấu vết.
16.
Án oan của Tống gia đã được minh oan, bài vị của Tống Thái phó được đưa vào Thái Miếu, đời đời được thờ phụng. Ta âm thầm chu cấp cho vị tiểu thiếp cuối cùng còn sống của Tống gia.
Tống gia, giờ đây, chỉ còn một mình bà sống sót. Ta vẫn bán hoành thánh ở kinh thành, đã hai mươi năm trôi qua.
Tống Châu Hoành Thánh mở thêm bốn, năm cửa hàngg ở kinh thành, hương vị vẫn vẹn nguyên như cũ. Quán càng ngày càng nhiều, cũng có không ít người đến cầu thân, nhưng ta đều từ chối.
Nữ nhân trong thiên hạ, xuất giá theo chồng, chồng mất theo con, chẳng qua cũng chỉ như vậy. Nếu ta thành thân, lấy chồng, cái tên Tống Châu sẽ biến thành Tống Thị.
Tiền kiếm được từ bán hoành thánh, phần lớn ta dùng để cứu đói, giúp đỡ người nghèo. Mỗi khi thiên tai xảy ra, trước cửa Tống Châu Hoành Thánh sẽ dựng lên một gian phát cháo, chia cho dân chúng gặp nạn.
Những cô gái lỡ bước vào thanh lâu, những nha hoàn bị chủ nhân đánh đập… những năm qua, ta không đếm được mình đã giúp bao nhiêu người. Nghe những lời ca ngợi dành cho cái tên "Tống Châu", ta mới cảm thấy lòng an yên đôi chút.
17.
Năm ta ba mươi bảy tuổi, Thành vương đưa gia quyến vào kinh. Thế tử Thành vương lớn lên ở đất phong, từ nhỏ đã tự do phóng túng. Hằng ngày, hắn khoác áo đỏ, cưỡi ngựa Hãn Huyết phi trên đường phố kinh thành.
Cuối cùng, một ngày kia, một cỗ xe ngựa không tránh kịp, đâm thẳng vào quán hoành thánh của ta.
"Rầm!"
Chiếc xe ngựa va vào cây lớn trong sân, mới dừng lại được. Chỉ tiếc rằng, chiếc xe đã vỡ nát hoàn toàn.
Nghe tiếng động, ta vội chạy ra, vừa kịp thấy Thành vương thế tử ngồi trên ngựa, ngẩng cao đầu, mặt đầy vẻ khinh bỉ. Người phu xe vừa chui ra từ đống đổ nát, hắn đã giơ roi lên, định quất: "Tiện dân ở đâu ra, dám cản đường bản thế tử!"
"Khoan đã!" Ta vội chạy tới, chắn trước mặt người phu xe.
Roi không dừng kịp, ta bị một roi vào cánh tay trái, da thịt rách toạc.
"Tiện dân ở đâu ra!" Thế tử lạnh lùng hừ.
Ta nén đau, lớn tiếng: "Đây là kinh thành, là nơi chân thiên tử đặt. Thế tử thúc ngựa cuồng loạn gây tai nạn, không nghĩ đến bồi thường thì thôi, lại còn muốn quất roi người khác?"
Ta vừa dứt lời, một roi nữa lại quất xuống. Cánh tay phải của ta cũng thêm một vết máu.
"Một tên tiện dân thôi mà. Bản thế tử không bồi thường thì ngươi làm được gì?"
Thế tử ngạo mạn nói: "Có bản lĩnh thì đi kiện đi! Đến phủ Kinh Triệu mà xem, liệu Kinh Triệu doãn có vì một tiện dân mà đối đầu với bản vương không!"