Mẹ mua một cân tôm sú, lột sạch vỏ, xếp gọn trên đĩa đưa cho em trai.
Bà bảo, thằng bé đang tuổi lớn, cần được bồi bổ.
Còn tôi là chị, ăn vài cái đầu tôm để bổ sung canxi là đủ rồi.
Bữa cơm hôm ấy, tôi không cẩn thận làm đổ bát cơm của em.
Không cần nói nhiều, mẹ vung tay tát thẳng vào mặt tôi.
Rồi xô tôi ra ngoài hành lang tối om.
Đèn cảm ứng hỏng.
Hành lang dài đặc mùi ẩm mốc, đen đặc như mực.
Tôi ngồi co ro ở góc tường, nghe tiếng cười khúc khích của em trai vọng ra từ trong nhà – nó đang xem hoạt hình.
Bất ngờ, có một thân người lăn từ cầu thang tầng trên xuống, đổ vật ngay trước mặt tôi.
Đó là một người đàn ông mặc vest.
Bụng anh ta bê bết máu.
Chỉ cần liếc nhìn cũng biết: sống chết mong manh.
Người đó níu lấy cổ chân tôi, bàn tay run bần bật.
Giọng anh ta khàn đặc:
“Nhóc... gọi 120 giúp chú... Đồng hồ này cho cháu, đem bán được một căn nhà.”
Tôi không động đậy.
Mắt dán chặt vào chiếc đồng hồ đẫm máu trong tay người sắp chết.
Rồi tôi lên tiếng:
“Cháu không cần nhà. Chỉ cần chú cứu cháu.”
Anh ta nhíu mày:
“Cháu nói gì?”
Tôi ngồi thụp xuống, ánh nhìn ngang tầm mắt với anh.
“Cháu nói, đưa cháu đi.”
“Cháu không cần ăn tôm, không cần lột vỏ. Ngủ dưới đất cũng được. Cháu biết giặt quần áo, không phiền hà đâu.”
“Chỉ cần... đừng để cháu quay về cái nhà đó.”
Tôi chỉ tay về phía khe cửa nhà mình – ánh đèn vàng len lỏi hắt ra, ấm áp, tử tế.
Bên trong, tiếng mẹ đang cưng nựng em trai ăn thêm miếng nữa.
Người đàn ông khựng lại.
Rồi ho rũ rượi, máu bật ra từng cơn theo từng đợt gắng gượng.
“Được.”
Một chữ phát ra giữa hàm răng nghiến chặt.
Anh ta nhét đồng hồ vào tay tôi.
“Nếu tôi còn sống... tôi sẽ đưa cháu đi.”
Tôi gật đầu. Không gọi cấp cứu.
Tôi biết, gọi 120 sẽ kéo theo cảnh sát.
Mà người có vết dao đâm trong bụng này, hẳn không muốn bị ai điều tra.
Tôi kéo anh ta vào gầm cầu thang – nơi chất đầy gỗ mục, bìa carton, phế liệu mà nhà hàng xóm vừa dọn dẹp xong.
Anh ta rất nặng.
Tôi mới chín tuổi, kéo được vài bước là tay rã rời.
Nhưng tôi không khóc, không than.
Cắn răng, từng chút, từng chút, tôi lôi anh ta vào chỗ tối nhất.
Tôi kiếm được một chiếc áo bông rách bố từng mặc, đắp lên người anh.
“Đừng chết.”
Tôi nói.
“Chú mà chết, cháu chẳng còn chỗ nào để đi nữa.”
Anh ta nhắm mắt, môi trắng bệch.
“Có thuốc cầm máu không?”
Tôi nghĩ một lát, rồi chạy lên tầng.
Không về nhà.
Tôi gõ cửa căn hộ tầng năm – nhà bà Vương.
Bà sống một mình, thường cất vài viên thuốc trong hộp thiếc.
“Bà ơi, cháu bị đứt tay.”
Tôi giấu tay ra sau, mặt không biểu cảm.
Bà Vương nheo mắt:
“Chiêu Đệ? Khuya vậy chưa ngủ à?”
“Đau, không ngủ được.”
Bà thở dài, đi vào trong.
Lát sau đưa tôi lọ thuốc bột và mấy miếng băng cá nhân.
“Cầm đi. Con bé này, cứ thương tích đầy người.”
Bà định xoa đầu tôi. Tôi né tránh theo phản xạ.
Tay bà khựng lại giữa không trung, rồi rút về, cười nhạt.
Tôi ôm thuốc, quay đầu bỏ chạy.
Trở lại gầm cầu thang, người đàn ông đã ngất.
Tôi đổ cả lọ thuốc lên vết thương.
Anh ta giật nảy người vì đau, mở mắt.
Ánh nhìn như dã thú.
Tôi không sợ.
Tôi từng nhìn thấy ánh mắt đáng sợ hơn thế – khi bố vung dây nịt vào tôi chỉ vì quên rửa bát.
Tôi chỉ xé lớp lót chiếc áo cũ, băng bó vụng về cho anh ta.
Anh ta nhìn tôi, ánh mắt từ sắc lạnh chuyển thành trầm ngâm.
“Cháu tên gì?”
“Chiêu Đệ.”
“Tên thật cơ.”
“Đó là tên thật.”
Im lặng.
Một lúc sau, anh bật cười, cười xong lại đau, nhăn nhó:
“Từ nay đừng dùng cái tên đó nữa.”
“Thế gọi là gì?”
“Chưa nghĩ ra... để tôi sống rồi nói.”
Anh trốn ở đó ba ngày.
Ba ngày, tôi sống như ăn cắp.
Sáng, giấu nửa chiếc bánh bao khô trong phần ăn của mình.
Trưa, giấu cơm thừa ở trường.
Tối, đợi cả nhà ngủ mới lén mang xuống.
Anh sốt cao liên miên, tôi không có thuốc hạ sốt, đành gói tuyết bằng vải, đắp lên trán.
Không xoay người anh nổi, tôi chỉ có thể cho anh uống nước từng ngụm nhỏ.
Đến tối ngày thứ ba, sốt lui.
Anh ngồi dậy, lưng dựa mấy tấm ván cũ, ăn nửa chiếc bánh tôi mang đến – khô queo, cứng như đá – mà nhai ngon lành.
“Cái này mà cũng mang cho tôi ăn?”
Anh cười nhếch, giơ cục bột cháy xem xét.
“Cháu lấy lại nha.”
Tôi đưa tay định giật.
Anh rụt lại, nhanh như chớp:
“Thôi, thôi. Có cái để ăn là may lắm rồi.”
Anh nuốt vội mấy miếng bánh, cổ họng nghẹn lại, mắt trợn trắng vì khó thở.
Tôi đưa cho anh nửa chai nước suối.
Đó là cái vỏ chai nhặt ven đường.
Nước bên trong là tôi đi hứng ở nhà vệ sinh công cộng.
Anh không hỏi, cũng chẳng chê.
Ngửa cổ uống một hơi quá nửa chai.
“Đồng hồ đâu?”
Anh hỏi đột ngột.
Tôi thò tay vào túi áo, đưa ra.
Máu trên dây đeo đã khô đen, mặt kính nứt một đường mảnh, nhưng kim vẫn đều đặn chạy.
“Không bán à?”
“Không dám.”
Tôi nói thật.
“Nếu mang đi cầm đồ, họ sẽ nghĩ cháu ăn trộm. Rồi báo công an.”
Anh bật cười.
Bàn tay to, thô ráp đặt lên đầu tôi, mang theo chút hơi ấm hiếm hoi.
Tôi không quen bị chạm vào.
Người khẽ cứng lại, nhưng lần này không né.
“Thông minh.”
Anh nói.
Rồi bảo:
“Thu dọn đi. Sáng mai rời khỏi đây.”
Tôi ngẩng phắt lên nhìn anh.
“Thật sao?”
“Tôi là loại thất hứa à?”
Anh chống tay vào mấy tấm ván mục, thử đứng dậy.
Loạng choạng mấy lần mới miễn cưỡng đứng vững.
Tôi định đưa tay đỡ, nhưng chợt nghĩ – tôi quá thấp, giúp cũng chẳng được gì.
“Cháu không có gì để thu dọn.”
Tôi nói.
Toàn bộ tài sản của tôi, ngoài bộ đồng phục trên người, chỉ là một cái ba lô rách.
Bên trong có vài quyển sách giáo khoa và nửa cây bút chì cụt.
Quần áo khác đều là đồ người ta cho lại.
Tôi không tiếc.
“Vậy càng tốt.”
Anh tựa lưng vào tường, ánh mắt xa dần.
“Nghe cho rõ. Bước ra khỏi cánh cửa này, cháu không còn là Chiêu Đệ nữa.”
“Vậy cháu tên gì?”
Anh cúi xuống nhìn tôi.
Ánh đèn hành lang mờ nhạt chiếu lên gương mặt nghiêng, đường nét sắc lạnh nổi bật một cách áp bức.
“Trần An.”
“Tại sao họ Trần?”
“Cùng họ với tôi.”
Tim tôi khẽ run.
Cùng họ với tôi.
Chỉ bốn chữ, mà ấm hơn cả trăm cái bánh bao.
“Vâng.”
“Cháu là Trần An.”
Sáng hôm sau, tôi đeo cặp, như mọi ngày, bước ra khỏi nhà.
Mẹ tôi đang trong bếp luộc trứng cho em trai.
“Chiêu Đệ! Giặt khăn quàng đỏ của em mày rồi hãy đi!”
Bà quát, không thèm ngoái đầu.
Tôi nhìn chiếc khăn bẩn thỉu treo trên giá áo, dính đầy vết dầu.
Bình thường, tôi sẽ im lặng mang đi giặt.
Dù có muộn học, dù bị mắng.
Nhưng hôm nay thì không.
Tôi thay giày, mở cửa.
“Con ranh chết tiệt!”
Mẹ tôi xách xẻng nấu ăn lao ra, chỉ thẳng vào mũi tôi.
“Tai mày điếc rồi à?! Nuôi mày lớn từng này, bảo làm tí việc cũng không xong!”
Tôi ngẩng đầu, nhìn bà.
Lần đầu tiên, tôi nhìn bà kỹ như vậy.
Những nếp nhăn nơi khóe mắt.
Làn da chảy xệ.
Ánh nhìn cay nghiệt chưa từng che giấu.
Đó là người sinh ra tôi.
“Tôi không giặt.”
Tôi nói.
Giọng không lớn.
Nhưng trong buổi sáng yên tĩnh, lại rõ đến lạ.
Bà sững người.
Rồi cơn giận bùng lên.
“Phản rồi! Tao đánh chết mày!”
Xẻng giơ cao.
Tôi không né.
“Tôi phải đi học rồi.”
Tôi nói.
Rồi mở cửa, bước ra.
Cú đánh không rơi xuống.
Có lẽ, chính bà cũng không ngờ tôi lại đi thẳng như vậy.
Sau lưng là tiếng chửi rủa.
Nhưng tôi không nghe rõ nữa.
Cũng không muốn nghe nữa.
Dưới lầu, chú Trần tựa vào tường hút thuốc.
Anh đã thay quần áo.
Áo khoác đen che kín vest.
Râu cạo sạch, sắc mặt tuy còn nhợt, nhưng khí thế đã trở lại.
Thấy tôi, anh dập thuốc.
“Xong rồi?”
“Ừm.”
“Không chào tạm biệt?”
“Không.”
“Vậy càng tốt.”
Anh mở cửa xe.
Một chiếc sedan đen bình thường, đỗ ven đường, không nổi bật.
“Lên xe.”
Tôi ngồi ghế sau.
Trong xe có mùi thuốc lá và mùi da thuộc xa lạ.
Tôi chưa từng ngồi một chiếc xe như thế này.
Qua cửa kính, khu nhà tập thể cũ kỹ lùi dần.
Ban công treo đầy quần áo, lả tả như những lá cờ rách.
Tôi thấy cửa sổ nhà mình.
Em trai tôi thò đầu ra, nhổ nước bọt xuống.
Tôi quay đi.
Tạm biệt nhé, Chiêu Đệ.
Chú Trần đưa tôi đến một căn biệt thự phía tây thành phố.
Rộng đến mức vượt khỏi trí tưởng tượng của tôi.
Hoa cỏ, hồ nước, sân vườn.
Nhưng tôi không kịp nhìn.
Vừa bước vào, một nhóm người mặc vest đen đã vây quanh.
“Trần gia, ngài ổn chứ?”
“Vết thương thế nào?”
“Kẻ phản bội đã tìm ra, xử lý sao ạ?”
Họ nói dồn dập.
Chú Trần giơ tay.
Tất cả im bặt.
“Vết thương nhỏ.”
“Chưa chết.”
Rồi chỉ tôi.
“Sắp xếp cho con bé một phòng. Gọi bác sĩ. Gầy quá.”
Một người đàn ông đeo kính bước lên, nhìn tôi từ đầu đến chân.
“Đây là… đứa bé cứu ngài?”
“Ừ.”
“Vậy ngài định…?”
“Nuôi làm con gái.”
Không khí đóng băng.
Người đàn ông đeo kính lắp bắp:
“Trần gia… lai lịch con bé không rõ…”
“Mạng tôi cũng là thứ ‘lai lịch không rõ’.”
Chú Trần lạnh giọng.
“Còn ý kiến gì không?”
“Không… không có.”
Từ đó, tôi trở thành Trần An.
Phòng rộng, giường mềm.
Quần áo mới, đồ ăn đầy đủ.
Nhưng tôi không dám vui.
Đêm nào cũng bật đèn.
Ngủ không sâu.