05
Tôi từng nghĩ, khi Vương Hạo và Linda nhận ra dù thế nào cũng không thể liên lạc được với tôi, họ sẽ chọn cách thú nhận, ít nhất là thừa nhận sai lầm quản lý trước mặt nhà đầu tư.
Tôi đã đánh giá quá cao giới hạn đạo đức của họ.
Hoặc nói đúng hơn, tôi đã đánh giá quá thấp sự trơ trẽn của bản chất con người.
Chiều tối, tôi vừa về tới căn hộ thuê của mình, còn chưa kịp thay giày, thì điện thoại của Tiểu Nhã đã gọi tới, giọng đầy hoảng hốt và phẫn nộ chưa từng có.
“Sư phụ! Xảy ra chuyện lớn rồi! Chị mau vào diễn đàn ngành xem đi!”
Tim tôi chùng xuống, lập tức mở máy tính.
Không cần Tiểu Nhã chỉ đường, ngay trang chủ của diễn đàn kỹ thuật nổi tiếng nhất trong ngành – ‘Cộng đồng Lập Trình Viên’ – một tiêu đề bài viết bôi đỏ in đậm đã đập thẳng vào mắt tôi.
《Tin chấn động! Dự án ngôi sao của công ty XX sập hệ thống trước buổi demo, nghi vấn nhân viên cũ trả thù ác ý!》
Tôi nhấp vào, tim đập thình thịch không kiểm soát.
Trong bài viết, một tài khoản ẩn danh tự xưng là “nhân viên nội bộ công ty XX” kể lại sinh động toàn bộ sự việc xảy ra chiều nay.
Sau đó, mũi nhọn lập tức chuyển hướng, chĩa thẳng về phía tôi.
“…Theo nguồn tin đáng tin cậy, lập trình viên cốt lõi của dự án – Su XX – đã bị công ty sa thải vào sáng nay vì sai sót nghiêm trọng trong công việc. Tuy nhiên, do bất mãn khi nghỉ việc, người này đã lợi dụng việc nắm rõ kiến trúc hệ thống, cố tình cài ‘bom logic’ vào mã nguồn lõi, khiến ngay trước buổi trình diễn với nhà đầu tư quan trọng vào chiều nay, toàn bộ cơ sở dữ liệu của công ty bị xóa sạch, gây tổn thất không thể ước lượng…”
Bên dưới bài viết, còn đính kèm một tấm ảnh chụp lén không rõ của ai, là bóng lưng tôi rời khỏi công ty vào sáng nay.
Trong ảnh, tôi cầm chiếc cốc đen, bóng lưng trông vừa cô độc, vừa dứt khoát.
Người đăng bài mỉa mai kèm chú thích:
“Rời đi tiêu sái, giấu kín công lao và danh tiếng?”
Chậu nước bẩn này, chúng đổ vừa nhanh vừa ác.
Tôi còn chưa kịp tiêu hóa hết cơn phẫn nộ thì giọng Tiểu Nhã trong điện thoại đã nghẹn ngào:
“Sư phụ, là do Vương Hạo giở trò! Cuối cùng bên phía đầu tư cũng biết được sự thật, buổi demo tan vỡ trong không khí vô cùng gượng gạo. Vương Hạo để thoát tội đã quay ra giải thích với nhà đầu tư rằng tất cả là do chị! Là chị cố ý phá hoại tài sản công ty!”
“Linda—con tiện nhân đó còn đứng bên cạnh làm chứng! Nó nói tận mắt thấy chị hôm qua, trước giờ tan ca, lén lút thao tác với kho mã nguồn lõi, lúc đó đã cảm thấy có điều bất thường!”
“Giờ nội bộ công ty đã gửi thông báo toàn thể, chính thức kết luận vụ việc là ‘cựu nhân viên Tô Tình phá hoại kỹ thuật có chủ đích’, còn nói… nói là đã giữ lại quyền truy cứu trách nhiệm pháp lý với chị!”
Tay tôi siết chặt con chuột, các khớp ngón tay trắng bệch vì lực.
Cơn giận dữ như dung nham sôi sục, cuộn trào trong lồng ngực, đập loạn khắp tứ chi.
Tôi sớm đã đoán được họ sẽ đổ tội, nhưng không ngờ lại chọn cách vô liêm sỉ, trắng trợn và bẩn thỉu đến vậy!
Bọn họ không chỉ muốn tôi gánh tội, mà còn muốn hủy diệt tôi!
Hủy hoại thứ tôi trân quý nhất trên đời – danh tiếng nghề nghiệp của một lập trình viên.
Màn hình điện thoại sáng lên, Tiểu Nhã gửi đến một ảnh chụp màn hình.
Là bài đăng mới nhất trên vòng bạn bè của Vương Hạo.
Cách đây nửa tiếng, hắn đăng dòng trạng thái:“Phiên bản hiện đại của truyện Nông phu và con rắn – thu nhận kẻ xấu, cuối cùng lại bị nó cắn ngược một cú chí mạng. Khuyên các đồng nghiệp: tuyển người phải cẩn thận, đề phòng dẫn sói vào nhà. Trong ngành này luôn có vài con sâu làm rầu nồi canh!”
Ảnh kèm theo – lại là tấm ảnh chụp lưng tôi lúc rời công ty sáng nay.
“Hay lắm… một màn ‘nông dân nuôi rắn’!”
Tôi cười gằn – một nụ cười đầy sát khí băng giá.
Chúng tưởng cái mũ “xóa sạch dữ liệu công ty” có thể dễ dàng đội lên đầu một lập trình viên cấp cao như tôi sao?
Tưởng cứ lấy trắng thay đen là tôi không thể phản bác nổi à?
Đúng lúc đó, điện thoại riêng của tôi đổ chuông.
Là một số điện thoại bàn lạ, hiển thị vùng gọi đến từ Bắc Kinh.
Tôi hơi ngập ngừng nhưng vẫn bắt máy.
Đầu dây bên kia vang lên một giọng nói quen thuộc, ôn hòa:
“Tô Tình à? Là thầy Chu đây.”
Là giáo sư Chu Chính Quốc – người thầy hướng dẫn đại học của tôi, cũng là cây đại thụ trong giới khoa học máy tính trong nước.
Mắt tôi cay xè.
“Thầy…” – giọng tôi nghẹn lại.
“Thầy có nghe loáng thoáng vài chuyện,” – giọng thầy vẫn trầm ổn, kiên định – “Con không sao chứ? Đừng sợ, thầy tin vào năng lực chuyên môn của con, càng tin vào đạo đức nghề nghiệp của con. Con là học trò mà thầy tự hào nhất, tuyệt đối không thể làm ra chuyện tự hủy tương lai như thế.”
Thì ra, để giết triệt tôi, Vương Hạo đã bắt đầu tung tin đồn trong toàn ngành, định dùng sức ảnh hưởng và quan hệ để phong sát tôi vĩnh viễn.
Hắn không ngờ – lời nói dối lan nhanh đến mức, chưa tới vài tiếng đã truyền đến tai giáo sư của tôi.
Sự tin tưởng của thầy như một dòng suối ấm áp, tức khắc dập tắt cơn giận đang bùng cháy trong lòng, khiến tôi tỉnh táo trở lại.
Phải rồi… tôi tức giận để làm gì?
Đối đầu với đám rác rưởi không biết liêm sỉ – có nghĩa lý gì?
Tôi hít sâu một hơi, đáp:
“Thầy à, cảm ơn thầy. Con không sao.”
“Đến lúc phải dạy cho một số người một bài học nhập môn về ‘công nghệ’ và ‘bằng chứng’ rồi.”
Cúp máy, mọi cảm xúc trên mặt tôi đều tan biến.
Tôi bước tới bàn, ngồi xuống.
Mở ra một trang web mà rất lâu rồi tôi chưa truy cập – nhưng lại là nơi được cả thế giới lập trình viên coi là vinh quang tối thượng: GitHub.
Trên trang cá nhân của tôi, vẫn đang treo vài dự án mã nguồn mở từng tham gia.
Người theo dõi: 17.8 nghìn.
Vương Hạo, Linda.
Màn diễn của các người kết thúc rồi.
Giờ đến lượt tôi bước lên sân khấu.
06
Tôi không ngủ.
Suốt cả đêm, tôi tự nhốt mình trong phòng, chỉ bật một ngọn đèn bàn.
Tiếng gõ bàn phím là âm thanh duy nhất trong căn phòng này.
Tôi không vào cái diễn đàn ngập mùi thuốc súng đó để cãi nhau với đám người kia – quá thấp kém.
Tôi muốn phản kích theo cách đàng hoàng và chí mạng nhất mà một kỹ sư công nghệ có thể làm.
Tôi đang viết một bài dài.
Một bản báo cáo phân tích kỹ thuật.
Tiêu đề, tôi đã nghĩ xong từ trước:
《Báo cáo kỹ thuật và phân tích sự cố sập hệ thống bất thường của dự án “Kế hoạch Tinh Tú”》
“Kế hoạch Tinh Tú” – là cái tên đẹp đẽ mà Vương Hạo đặt cho dự án.
Giờ thì, tôi sẽ tự tay khiến vì tinh tú này rơi thẳng xuống đầu hắn.
Mở đầu bài viết, tôi không để lộ chút cảm xúc cá nhân nào – chỉ dùng ngôn từ khách quan và chính xác nhất, để rà soát toàn bộ kiến trúc kỹ thuật của dự án.
Sau đó, tôi phân tích chi tiết lỗi BUG chí mạng mà tôi phát hiện từ một tuần trước – ẩn rất sâu trong framework dữ liệu.
Tôi lần lượt trình bày nguyên nhân, điều kiện kích hoạt và hậu quả nghiêm trọng của nó, kèm theo ví dụ mã nguồn và sơ đồ logic chi tiết từng bước một.
Phần này, với người không rành kỹ thuật có thể như đọc sách trời.Nhưng với những lập trình viên có kinh nghiệm – đặc biệt là các cố vấn kỹ thuật của nhà đầu tư – thì rõ ràng như một bài chứng minh toán học.
Họ sẽ lập tức nhận ra: đây không hề là “cửa hậu cài đặt có chủ đích”, mà là một lỗ hổng logic cực hiếm, tồn tại ngay từ giai đoạn thiết kế kiến trúc.
Tiếp đó, tôi đính kèm bản kế hoạch sửa lỗi mà tôi chưa hoàn thành – nhưng có đầy đủ thời gian tạo và chỉnh sửa trong thuộc tính file.
Ảnh chụp thuộc tính file ghi rõ ràng:
Tạo lúc: 20/10, thứ Sáu tuần trước, 23:17
Chỉnh sửa lần cuối: 23/10, thứ Hai tuần này, 08:52
Dấu thời gian này – chính là bằng chứng không thể chối cãi!
Nó chứng minh: tôi đã phát hiện lỗi trước khi bị vu khống và sa thải, và tôi đã bắt đầu sửa nó!
Làm xong đến đây, tôi vẫn thấy chưa đủ.
Cú đánh chí mạng – phải là phần tiếp theo.
Tôi chụp lại toàn bộ đoạn chat giữa tôi và Linda khi cô ta đến cầu cứu.
Từ lúc cô ta hoảng hốt nhờ tôi giúp, đến khi tôi gửi đoạn code sửa lỗi hoàn chỉnh.
Từng dòng tin nhắn, từng mốc thời gian – rõ ràng như ban ngày.
Sau đó, tôi đính kèm ảnh chụp Commit Log (lịch sử đẩy mã) trong hệ thống quản lý mã nguồn của công ty.
Log hiển thị rõ: mười phút sau khi tôi gửi mã sửa lỗi, tài khoản của Linda đã thực hiện một lần commit.