16.
Mẹ chồng thẳng lưng, ánh mắt kiên định:"Những năm qua, nếu không nhờ dựa vào chú chồng, một góa phụ như ta và một đứa trẻ mồ côi như Văn Bách, làm sao có thể sống yên ổn đến vậy?
"Đã hưởng sự chở che khi chú vinh hiển, nay chú gặp cảnh sa cơ, chúng ta phải chịu trách nhiệm cùng.
"Ta tin vào Hoàng thượng, ngài nhất định sẽ trả lại công lý cho nhà họ Lưu."
Viên quan nghe vậy bật cười lạnh lùng:"Đàn bà nơi khuê các, thật quá ngây thơ.
"Ta đã cho bà cơ hội, sau này đừng có mà hối hận."
Ngay hôm đó, ông ta làm việc như sấm sét, niêm phong toàn bộ tài sản dưới danh nghĩa nhà họ Lưu, kể cả phủ đệ này.
Khi Văn Bách nhận được tin, vội vàng chạy về thì mẹ chồng, ta, cùng toàn bộ gia nhân trong phủ đã bị đuổi ra ngoài. Ngoài bộ y phục đang mặc trên người, không được mang theo bất cứ thứ gì.
Chàng nắm chặt tay ta, vòng tay khác đỡ lấy mẹ chồng vẫn cố tỏ ra cứng rắn, gắng gượng cười để an ủi:"Đừng sợ, chú sẽ không sao.
"Mẫu thân, phu nhân, từ nay về sau, ta sẽ chống đỡ cả nhà này."
Chuyện tốt ít ai biết, chuyện xấu truyền xa ngàn dặm.
Người xem náo nhiệt vây quanh trước cửa phủ họ Lưu, lớp trong lớp ngoài kín mít.
"Nghe nói chú của Lưu công tử gây chuyện rồi."
"Gia sản và phủ đệ đều bị phong tỏa, giờ đến chỗ ở cũng không có. Nhà họ Lưu xem như xong đời."
Gia nhân trong nhà nháo nhác cả lên, mẹ chồng dù lòng rối như tơ vò vẫn phải trấn an và xử lý.
Lý viên ngoại và phu nhân nghe tin cũng đặc biệt đến xem trò vui.
Lý phu nhân giương chiếc ô giấy dầu to, mặt mày hớn hở:"Ối chà, đây là chuyện gì vậy?
"Lưu phu nhân, Lưu công tử bây giờ không có nhà để về sao?
"Nói cho cùng, chúng ta cũng có chút họ hàng. Ta làm sao có thể để các người phải ngủ đầu đường xó chợ? Nhà ta vừa hay còn trống chuồng bò, để ta sai người dọn dẹp một chút, giờ các người vào đó ở cũng vừa khéo!"
Hoa Nương đi sau Lý phu nhân, bàn tay vuốt nhẹ cái bụng phẳng lì của mình, miệng nở nụ cười đắc ý:"Ngọc Nương, ta có tin vui muốn báo cho ngươi, ta đã mang thai rồi.
"Những điều ta từng nói với ngươi, giờ đều thành hiện thực."
Bà nội và thím cũng nhân cơ hội châm chọc thêm:"Ta đã nói rồi mà, Ngọc Nương chỉ là một đứa con hoang bị nhặt từ núi về, sao chổi đích thị."
"Nhà họ Lưu bây giờ chính là bị nó khắc."
"Về sau, Hoa Nương nhà chúng ta mới là người có những ngày tháng tươi đẹp."
Vận xui đúng là không bao giờ đến một mình.
Buổi sáng trời trong xanh, nhưng đến giờ lại bất ngờ đổ mưa như trút nước.
Ta van xin binh lính cho vào lấy vài chiếc ô và nón lá, nhưng bị họ lạnh lùng xua đuổi.
Ngày thường mẹ chồng hay làm việc thiện, có không ít người dân cảm thông cho cảnh ngộ của chúng ta, nhưng trước quan quân, chẳng ai dám bước lên giúp đỡ.
Lý phu nhân che ô, cười khanh khách:"Lưu phu nhân, Lưu công tử, giờ không có chỗ đi, chi bằng theo ta về sống trong chuồng bò nhé?"
17.
Đúng lúc ấy, một tiếng hét lớn vang lên giữa không gian:"Ai nói bọn họ không có chỗ đi!"
Là cha ta.
Ông kẹp dưới nách nhiều chiếc ô giấy dầu, bản thân thì không che, đội mưa vội vã chạy đến.
Ông đưa ô cho chúng ta:"Thông gia, con rể, Ngọc Nương, về nhà thôi, nhà ta đủ phòng, đủ để ở.
"Về nhà trước đã."
Mẹ chồng đỏ hoe đôi mắt:"Chỉ sợ sẽ liên lụy đến ông..."
Cha ta phẩy tay:"Một nhà không nói những chuyện ấy. Cùng lắm thì ta quay lại làng làm thợ săn, căn nhà tranh và tay nghề của ta vẫn còn, chẳng lẽ lại chết đói sao?"
Văn Bách cầm ô che cho cha ta, mở lời:"Mẫu thân, trước mắt cứ theo nhạc phụ về đi."
Về đến nhà cha ta, Đào Nương đã dọn dẹp phòng xong, còn chuẩn bị sẵn bát canh gừng nóng hổi.
Nàng bưng bát canh, đôi mắt đỏ hoe nhìn ta:"Thiếu phu nhân, mau uống, kẻo cảm lạnh."
Cha ta giọng vẫn to như thường lệ:"Căn nhà này tuy là do Ngọc Nương mua, nhưng vốn là tiền từ nhà họ Lưu, thực ra đây cũng là tài sản của các người.
"Cứ yên tâm mà ở."
Khoảnh khắc ấy, mẹ chồng ta rốt cuộc để lộ vẻ yếu đuối, đứng dậy cúi chào ông:"Cảm tạ ông..."
Cha ta vội vàng tránh đi:"Không được, không được, làm vậy là cắt ngắn tuổi thọ của ta mất."
Đêm đó, mẹ chồng gọi ta sang, Văn Bách cũng ở đó.
Cha ta vẫn giữ thói quen tiết kiệm, trong phòng chỉ thắp một ngọn nến, ánh sáng mờ nhạt, không còn rực rỡ như ở nhà họ Lưu trước kia.
Dưới ánh nến u ám, mẹ chồng trầm ngâm, nghiêm túc nói:"Văn Bách, con tự mình nói đi."
Văn Bách nuốt khan, ngẩng đầu nhìn ta, giọng khó khăn:"Ngọc Nương, chúng ta hòa ly thôi.
"Nàng còn trẻ, nhạc phụ lại có chút của cải, nàng có thể tái giá với một gia đình tốt hơn, ta không muốn làm lỡ dở nàng.
"Nàng xứng đáng có một cuộc sống tốt đẹp hơn."
Ta không ngờ những lời đầu tiên chàng nói lại là như vậy, tức đến mức lạnh lùng trừng mắt nhìn chàng.
Sắc mặt chàng càng lúc càng tái nhợt, cuối cùng không dám nhìn thẳng vào mắt ta.
Mẹ chồng liếc chàng một cái, thấp giọng trách:"Ta đã nói rồi, Ngọc Nương sẽ không đồng ý đâu. Con cứ khăng khăng nói, giờ thì chọc nàng giận rồi."
Ta mở hộp gỗ trong tay, lấy ra mấy tờ giấy tờ bên trong, đập mạnh xuống bàn, giận dữ nói:"Lưu Văn Bách, ta tuy không đọc sách nhiều bằng chàng, nhưng cũng không phải loại người gặp nạn thì bỏ chạy.
"Vả lại, sau này tiết kiệm một chút thì cũng không đến nỗi khó khăn."
Mẹ chồng nhặt tờ giấy lên nhìn, ngạc nhiên hỏi:"Đây là..."
"Là sính lễ các người đưa lúc trước. Cha ta đã gửi hết vào ngân hàng thương mại, dựa vào số tiền này, chúng ta vẫn có thể đủ ăn đủ mặc."
Văn Bách cau mày:"Nhưng đó là tiền riêng của nàng, ta là đàn ông, làm sao có thể..."
Ta trừng mắt nhìn chàng:"Chúng ta là vợ chồng, phân biệt cái gì mà nàng với ta? Hiện giờ quan trọng nhất là cùng nhau vượt qua khó khăn.
"Bên tiểu thúc chắc hẳn còn khó khăn hơn, chúng ta có nên nghĩ cách hỗ trợ họ không?"
Mẹ chồng đỏ hoe đôi mắt, nhẹ nhàng vỗ tay ta:"Con ngoan, đến lúc này mà còn nghĩ đến tiểu thúc thẩm.
"Văn Bách cưới được con, thật đúng là phúc khí tu từ tám kiếp."
Ngày hôm sau, cha ta mở cửa, thấy trước nhà đặt rất nhiều thứ.
Nào là gà đã buộc chân, một ổ trứng gà, rau tươi mới nhổ còn vương chút đất...
Chắc hẳn là những người từng được nhà họ Lưu giúp đỡ, giờ sợ bị liên lụy, nhưng lương tâm không cho phép, nên lén lút mang tới.
Ta đem những thứ đó cho mẹ chồng xem, mỉm cười nói:"Mẹ xem, phải trái đúng sai, trong lòng mọi người đều có cán cân."
Vậy mà, chuyện của nhà họ Lưu chưa lắng, sạp hàng sơn hào hải vị của ta cũng chịu ảnh hưởng, buôn bán ngày càng ế ẩm, cuối cùng đành phải đóng cửa, cha ta vì thế cũng không còn kế sinh nhai.
Mẹ chồng áy náy vô cùng:"Đều là tại chúng ta liên lụy..."
Nhưng cha ta lại tỏ ra thoải mái:"Vốn dĩ việc làm ăn này cũng nhờ vào thông gia mới có, sao có thể nói là liên lụy? Ta đến cái tuổi này, vốn nên nghỉ ngơi hưởng phúc rồi."
Dẫu vậy, có con rể ở rể, thiên hạ vẫn xì xào bàn tán.
Cha ta nhảy dựng lên đáp trả:"Ta chỉ có mỗi đứa con gái này, con rể chẳng khác nào con trai ta.
"Căn nhà này vốn cũng là nhờ con rể hiếu kính mà có, giờ nó ở nhà mình, cần gì các người lắm mồm?
"Ăn gạo nhà các người hay ở nhà các người mà dám nhiều chuyện thế?"
Ban đầu Văn Bách còn hơi khó xử, nhưng lâu dần cũng quen, thậm chí còn dựng quầy viết thư thuê ở chợ, kiếm được đồng nào lại mua chút rượu ngon về để cha ta nhâm nhi.
Chuyện của tiểu thúc liên quan đến đấu đá phe phái triều đình, nhất thời khó giải quyết.
Chớp mắt đã sang thu, kỳ thi mùa thu lại đến.
Từ năm mười bốn tuổi đỗ tú tài, Văn Bách đã nhiều lần tham gia kỳ thi này.
Nhưng số chàng không tốt, lần nào trước kỳ thi cũng đột nhiên phát bệnh, nôn mửa không dứt, thậm chí không thể bước vào trường thi.
Lặp đi lặp lại nhiều lần như thế, chàng đã chấp nhận số phận, không còn ý chí tiến thân.
Ta cũng không màng làm vợ tú tài hay trạng nguyên, nhưng tình thế hiện tại không giống ngày xưa.
Ta khuyên chàng:" Tiểu thúc hiện tại tình hình không rõ, những người khác trong nhà họ Lưu cũng không ai nổi trội.
"Chỉ có chàng tài học đầy mình, lần này chàng phải đi, một là không để uổng phí bao năm đèn sách, hai là lúc này mẹ, ta và cả chú thím nhỏ, đều cần chàng làm chỗ dựa.
"Cùng lắm là thất bại một lần nữa, chẳng phải lần đầu, sợ gì chứ?"
Chàng gật đầu đáp:"Thực ra ta cũng không cam lòng, chỉ là không đủ dũng khí bước qua thử thách này. Đa tạ nàng, Ngọc Nương!"
Ta quyết định cùng chàng lên phủ tham gia kỳ thi.
Thím biết chuyện, không tiếc lời mỉa mai:"Họ Lưu ngày trước còn được trọng vọng, hắn còn chẳng qua nổi cửa trường thi. Giờ tiểu thúc hắn sa cơ, lại mơ thi đỗ tú tài sao?
"Hắn đâu phải nhà ta Thủy Sinh, tương lai làm tể tướng.
"Hắn, Lưu Văn Bách, không có cái số ấy."
Ta lười tranh luận cùng bà ta.
18.
Ta nghĩ điều cần làm trước mắt là tìm ra lý do vì sao, dù phòng ngừa nghiêm ngặt, Văn Bách vẫn lần nào cũng nôn mửa tiêu chảy trước kỳ thi.
Lần này, ta theo chàng lên phủ, thuê một căn nhà, mọi đồ ăn thức uống và y phục của chàng đều do ta tự tay chuẩn bị.
Mọi thứ đều rất bình thường.
Ngày trước kỳ thi, thấy chàng tâm trạng bất ổn, ta bèn bảo chàng cùng đi chợ. Ta mua rau, còn chàng dạo phố giải khuây.
Đi ngang qua một tiệm bánh, thấy người ta xếp hàng dài trước cửa.
Một người bạn học cũ của Văn Bách vui vẻ chào hỏi:"Văn Bách, ngươi cũng đến mua bánh định thắng à!
"Đừng xếp hàng, ta mua thêm một hộp, chút nữa chia ngươi một phần."
Bánh định thắng là món đặc sản nổi tiếng của Giang Châu, con trai chủ tiệm từng thi đỗ trạng nguyên.
Dù nghèo khó đến đâu, các sĩ tử đi thi mùa thu cũng mua một hộp bánh này, mong cầu điềm lành và vận may.
Ta hỏi Văn Bách:"Trước đây mỗi lần chàng đều ăn à?"
"Phải, Yến Đài mua cho ta. Nhưng lần nào cậu ấy cũng ăn trước, không sao, rồi ta mới ăn."
"Vả lại, các sĩ tử khác cũng ăn, đều không vấn đề gì, hẳn không phải lỗi ở bánh."
Chẳng mấy chốc, người bạn học mang bánh tới, trịnh trọng vỗ vai chàng:"Văn Bách, ngươi đầy bụng văn tài, lần này chắc chắn làm được.
"Năm sau chúng ta cùng nhau lên kinh thi hội nhé!"
Ta ăn trước một miếng bánh định thắng, quả thực không sao.
Nhưng ta vẫn khuyên Văn Bách đừng ăn.
Bởi ta nhớ một chuyện lúc nhỏ.
Ở quê nghèo khổ, sống ngày nào tiết kiệm ngày ấy.
Mùa hè, cha ta nấu món gì cũng chọn cách làm đơn giản nhất để đỡ tốn củi, dành cho mùa đông.
Cha từng làm đậu đũa trộn sống, ăn xong không sao, nhưng ta thì nôn mửa tiêu chảy suýt mất mạng.
Sau đó đi khám, thầy thuốc nói rằng có người ăn đậu đũa sống không chịu được, vấn đề nằm ở thể trạng từng người.
Đêm đó, Văn Bách trằn trọc mãi không ngủ, hẳn lo rằng mình lại gặp sự cố. May thay, mọi việc ổn thỏa.
Trời chưa sáng, chàng đã dậy.
Dù cả đêm không chợp mắt, nhưng đôi mắt chàng lại ánh lên sự quyết tâm. Chàng nắm chặt tay ta:"Ngọc Nương, ta không đau bụng, cũng không buồn nôn. Lần này, ta chắc chắn làm được."
Ta tận mắt thấy chàng bước vào trường thi, lại đón chàng bước ra, mệt mỏi nhưng ánh mắt sáng rỡ.
Chàng không ngại ánh nhìn tò mò của mọi người, lao đến ôm ta, nghẹn ngào nói:"Ngọc Nương, ta thi xong rồi!
"Ta thi xong rồi!"
Với chàng, dù lần này không đỗ, nhưng việc bước chân vào trường thi, hoàn thành bài thi suôn sẻ, đã là một cột mốc ý nghĩa trong đời một sĩ tử.
Còn kết quả thế nào, hãy để số phận định đoạt.
Hôm sau, ta mua cho chàng một hộp bánh định thắng.
"Trong lòng ta có một phỏng đoán, cần phiền phu quân kiểm chứng giúp."
Về lại huyện, mẹ chồng nghe tin chàng thi xong suôn sẻ, cũng xúc động rơi nước mắt:"Tốt quá, tốt quá!
"May mà có Ngọc Nương đi cùng con."
Ta mỉm cười:"Mẹ, con đã tìm ra lý do vì sao trước đây phu quân lần nào cũng nôn mửa tiêu chảy rồi."
Hôm đó, Văn Bách ăn bánh định thắng, quả nhiên nửa canh giờ sau thì đau bụng.
Ta mang bánh đến hỏi một thầy thuốc giàu kinh nghiệm, ông bảo có thể một thành phần nào đó trong bánh gây kích ứng dạ dày chàng.
Mỗi người một thể trạng khác nhau.
Có người phản ứng nặng còn có thể nguy hiểm tính mạng.
Sau khi nói chuyện với chủ tiệm, ông tiết lộ trong bánh có một loại quả chua hiếm, dùng để tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản.
Quả này trước đây chàng chưa từng ăn. Ta mua thử vài quả về cho chàng ăn, quả nhiên chàng lại khó chịu.
Nghe ta kể, cha mắng:"Ngươi đã đoán ra quả đó có vấn đề, còn đem cho con rể ăn, lỡ xảy ra chuyện thì sao..."
Mẹ chồng cười can:"Chắc Ngọc Nương chỉ cho ăn ít để kiểm chứng, không thì làm sao biết được.
"May mà con bé cẩn thận, nếu không, Văn Bách đã chẳng thể vào trường thi, ai ngờ thứ người khác ăn không sao, nó lại có chuyện?"
Vụ án tham ô của tiểu thúc chưa tiến triển gì, nhưng kết quả kỳ thi mùa thu sắp công bố.
Không ít người từng được nhà họ Lưu giúp đỡ an ủi mẹ chồng:"Văn Bách tài năng như thế, lần này nhất định sẽ đỗ."
"Nếu chàng đỗ trạng nguyên, sau này phu nhân lại có thể sống những ngày tháng tốt đẹp."
Nhưng thím và Hoa Nương thì đổ nước lạnh:"Vào trường thi thì đã sao? Biết bao nhiêu người dự thi, làm gì đến lượt hắn?"
"Chú hắn còn bị giam trong ngục, hắn đòi đỗ tú tài, mơ mộng hão huyền gì thế?"
"Với cái sao chổi như Ngọc Nương bên cạnh, Lưu Văn Bách có mà đỗ được à!"