1.
"Chậc chậc, cô nương nhà họ Thẩm này đúng là hiền lành thật, tới mức thế mà vẫn không khóc không nháo."
Bảo là ta không có tính xấu thì cũng không hẳn.Chỉ là — ta tò mò hơn giận.
Lần này, Tạ Đại lang định xoay xở thế nào để dọn dẹp hậu quả cho em trai hắn đây?
Đầy tớ trong phủ chạy loạn khắp nơi vẫn chẳng tìm được người. Phụ mẫu nhà họ Tạ rốt cuộc cũng không ngồi yên nổi.
Lục soát cả phủ một lượt, chỉ thấy tiểu đồng thân cận của Nhị lang là Xuân Trà mặt mũi nhăn nhúm, nước mắt ngắn dài, hai tay dâng ra một phong thư và một tờ giấy lớn.
Trên tờ giấy viết không nhiều, nhưng từng hàng từng chữ đều toát lên sự khinh rẻ và chán ghét đến cực điểm:
"Tạ Thanh Từ ta cưới vợ, nhất định phải là người xinh đẹp dịu dàng, hay cười lại biết điều.Đằng này cả thành đều đồn ầm lên rằng cô nương nhà họ Thẩm từ Ngô Quận tới vừa dữ vừa ngu, lại còn khó chiều.Nói trắng ra, cô ta còn kém xa Kỷ Du.Xì, ta không cần thứ đó!"
Chữ “xì” cuối cùng được viết to như cái đấu, mực đen thẫm, đậm đến mức in hằn ra mặt sau tờ giấy — so với sắc mặt Tạ lão gia còn khó coi hơn gấp bội.
Tạ phụ giận đến mức chửi con là nghiệt súc, rồi quay sang trách mắng Tạ mẫu nuông chiều con trai, khiến Nhị lang không biết xấu hổ, làm mất sạch thể diện nhà họ Tạ.
Tạ mẫu cúi đầu, tay nắm chặt khăn tay lau nước mắt, chợt nhìn thấy Đại lang Tạ Thanh Trì đang đứng tiếp khách, ánh mắt lập tức như nhìn thấy cứu tinh:
"Đại lang à, làm sao bây giờ đây? Em con lại gây chuyện rồi.Con làm anh, lẽ nào lại không nghĩ cách gỡ gạc cho nó..."
Cả nhà họ Tạ quýnh quáng cả lên.Trong khi đó, khách khứa xung quanh lại nhỏ giọng bàn ra tán vào:
"Chưa kịp bước chân vào cửa đã bị nhà chồng từ hôn, cô nương họ Thẩm này chắc chắn là có vấn đề."
"Hừm, vấn đề gì không biết, nhưng cứ mập mờ thế này thì sau này ai còn dám lấy?"
Không rõ nhà họ Tạ rốt cuộc đã thương lượng những gì sau cánh cửa kia.
Chỉ biết ta ngồi trong kiệu đến mức ngáp dài một cái, che miệng khẽ khàng như thể chẳng liên quan gì.
Trong làn nước mắt lấp lánh phản chiếu ánh vàng của rèm châu nơi mũ phượng, ta thấy cửa kiệu khẽ động — một góc rèm bị vén lên nhẹ nhẹ...
Người đến là Tạ Thanh Trì.
Từ Ngô Quận xa xôi về Quảng Lăng, ta ngồi thuyền năm ngày đêm, mệt mỏi rã rời, lời hắn nói chỉ nghe được lờ mờ như trong mộng.
Tạ Thanh Trì đầy áy náy, nhẹ giọng cúi mình thay Nhị lang xin lỗi ta.
Khi hắn ngẩng đầu, thấy giọt lệ đọng nơi khoé mắt ta, khẽ khựng lại, như thể có điều gì đó chạm đến đáy lòng.
Rồi hắn hỏi ta, nếu không chê, có muốn... đổi gả cho hắn hay không.
Câu hỏi ấy khiến ta thoáng do dự.
Bằng lòng ngay thì có vẻ quá dễ dãi.
Từ chối thì lại phải ngồi thuyền năm ngày quay về.
Huống chi lúc xuất giá, cha mẹ khóc mãi không thôi. Nếu ta quay về rồi lại tái giá một lần nữa, chẳng phải lại khiến họ đau lòng thêm một lượt hay sao?
Mà bà vú Triệu vẫn hay nói, cha mẹ ta xưa nay vẫn tiếc rằng người ta gả cho không phải là Tạ đại lang — người cẩn trọng, hiểu chuyện, làm gì cũng chu toàn.
Chuyện có nên đổi gả hay không, ta chưa kịp nghĩ thấu.
Nhưng một bên là cha mẹ đau lòng hai lần, một bên là cha mẹ vui lòng hai lần, phân biệt cái nào hơn cái nào… thì ta vẫn hiểu rõ.
Hiểu rồi, ta mới khẽ gật đầu bước xuống kiệu.
Chợt nhớ lúc rời nhà, mẹ ta có dặn một câu:
"Tân nương bước ra cửa là người quý. Kẻ khác có mời, con phải ba lần nhún nhường, rồi mới khẽ gật đầu, hiểu chưa?"
Ban đầu ta cũng định làm cao, tỏ chút kiêu kỳ, để người ta không dễ xem thường.
Nhưng khi rèm kiệu vén lên, hiện ra trước mắt ta không phải Tạ Nhị lang — mà là Tạ Thanh Trì trong bộ hỉ phục rộng thùng thình.
Áo cưới ấy vốn không may cho hắn, nên mặc lên có phần vụng về, lúng túng đến tội.
Ta nhịn không được, né sau chiếc quạt tròn mà khẽ cười.
Xem ra — một nụ cười này thôi cũng đủ làm hỏng mất cái vẻ kiêu sa ta định giữ rồi.
Ta dứt khoát buông quạt xuống, cố nhịn cười, nghiêm túc hỏi hắn:
"Vậy chàng có cô nương nào trong lòng chưa?"
"Không có."
"Vậy chàng có tiểu thiếp, người cũ hay cô thanh mai nào trong lòng không?"
"Tuyệt đối không có."Sợ ta không tin, Tạ Thanh Trì còn nghiêm túc nói thêm một câu:"Về sau cũng sẽ không có."
Ta ngẫm nghĩ giây lát, khẽ gật đầu:
"Vậy thì được."
Thấy ta yên lặng bước xuống kiệu, tay nắm dải lụa đỏ, cùng hắn hành lễ bái đường, quỳ lạy cha mẹ chồng.
Khách khứa xung quanh sau một hồi xôn xao thì cũng dần dịu lại, miệng rộ lên lời chúc phúc, nào là “trăm năm hảo hợp”, nào là “sớm sinh quý tử”.
Cũng có vài người họ hàng bên nhánh phụ của nhà họ Tạ không vừa mắt, chỉ trỏ thì thầm, tỏ vẻ khó chịu.
Nhưng chưa kịp nói gì thêm đã bị một vị trưởng bối trong tộc — râu tóc bạc phơ, tay vuốt chòm râu, mặt mày rạng rỡ — ngắt lời bằng giọng ôn tồn mà chắc nịch:
"Đại lang có phúc đó, gặp được nàng dâu tính tình dịu hiền, biết chuyện như vậy, cháu trai ta có mơ cũng chẳng cầu được.Duyên phận là chuyện khó nói.Ngươi nhìn thì thấy trái khoáy, nhưng người ta lại vừa khéo hợp nhau."
2.
Thật ra… cũng không hẳn là xứng đôi.
Ví như đêm trước ngày xuất giá, mẹ ta sợ cái tính hiền lành của ta sẽ bị bắt nạt, liền ngồi dưới ngọn đèn mờ, nắm tay ta, nhẹ nhàng mà dặn dò từng điều một.
"Gái Ngô Quận ta vốn có giá, con phải giữ chút thể diện của nàng dâu mới cưới.Lúc đầu phải làm bộ kén chọn: nào là học thức diện mạo chồng mình không bằng anh trai, nào là nhà chồng bài trí thô kệch, món ăn không hợp khẩu vị…Nếu người ta không nổi giận, lại thật tâm đối đãi với con, thì khi ấy con hãy mở lòng mà sống cho tử tế, hiểu chưa?"
Lời ấy ta nghe mà không thật hiểu, bèn nghiêng đầu hỏi lại:
"Mẹ, thế nào gọi là thật tâm? Làm sao con phân biệt được?"
Mẹ ta cốc lên trán ta một cái, buông lời trách yêu:
"Đồ ngốc! Với nhà ta làm ăn buôn bán, thật tâm chính là ngân phiếu, là sổ đỏ, là giấy tờ nhà đất!Cứ nhìn vào cái đó mà học, mẹ con ngày xưa cũng dựa vào vậy mà trói được cha con đấy."
Cha ta lúc ấy đang đứng bên cửa sổ, chẳng nói gì, chỉ cười cười nhìn mẹ.
Thấy ta vẫn chưa thông suốt, mẹ lại thở dài, sai bà vú Triệu mang một cuốn sổ mỏng tới, bảo ta học thuộc mấy câu dùng để "làm khó" Tạ Thanh Từ vào đêm tân hôn.
"Nhớ phải nói hắn không bằng anh mình — Đại lang thì trầm ổn, khiêm nhường, lại có bản lĩnh quản lý tiệm muối và cửa hàng của nhà họ Tạ…"
"Cứ bảo rằng vườn nhà hắn lộng lẫy xa hoa, nhưng chẳng có chút tao nhã, chỉ là thứ thô tục khoe mẽ, ở tạm cho qua thôi."
Ta lật quyển sổ ghi chép về Tạ Thanh Từ, nhìn thấy mấy bức tranh hắn vẽ tay rất đẹp, bèn nhỏ giọng phản bác:
"Mẹ nói thế không đúng đâu… Nhị lang cũng không tệ mà."
So qua so lại giữa Đại lang và Nhị lang, vẻ mặt mẹ ta càng lúc càng buồn rầu.
May có bà vú Triệu đứng cạnh tìm lời an ủi:
"Tiểu thư nhà ta xinh đẹp dịu dàng, hay cười lại biết điều,Trừ khi là hòa thượng trong chùa đã xuống tóc tu hành, bằng không thì ai gặp mà chẳng thương?Huống hồ ông bà Tạ lại quý Nhị lang hơn, nếu cô mà gả cho Đại lang ấy à, chưa biết chừng còn bị chị dâu chèn ép nữa kìa."
Nghe vậy, ta cũng thấy bà nói không sai.
Năm mười sáu tuổi, Tạ Thanh Từ đã được nhà họ Tạ ban cho một phủ đệ riêng.
Đừng nói là hoa lạ cỏ quý, đến cả bình phong lưu ly do trong cung thưởng, chuông đồng tự đổ và cả gốm sứ lò Ngự đều chẳng thiếu thứ gì.
Khi ta vừa bước xuống kiệu, liếc qua cổng phủ của hắn đã thấy phú quý rạng rỡ. Từ xa, đã nghe được tiếng sáo trúc, trống phách của dàn nhạc đang diễn tấu.
Chỉ cách một con phố, là cửa nhà Đại lang Tạ Thanh Trì — nơi mà chàng chẳng có gì cả.
Dinh thự tuy rộng nhưng trống hoác, lạnh lẽo, chẳng hề mang dáng dấp của một mái ấm.
Sân không hoa, bếp không lửa, đến cả giường cũng không trải lấy một tấm chăn dày ấm áp.
Đến đây, trong lòng ta bỗng thấy hụt hẫng, tim như lỡ một nhịp.
Chết rồi!
Nãy giờ mải nhìn Tạ Thanh Trì luống cuống mặc áo cưới, ta quên khuấy mất chuyện quan trọng nhất.
Giờ đang ngồi nghiêm chỉnh trong màn lụa cũ, ta mới giật mình nhớ ra: mẹ chỉ dạy ta cách mắng nhiếc Tạ Thanh Từ…
Chứ đâu có chỉ ta phải chê bai Tạ Thanh Trì như thế nào!
Chưa kịp nghĩ cho rõ, Tạ Thanh Trì đã vén khăn hồng, nâng ly hợp cẩn rượu đưa tới trước mặt.
Thấy ta mãi không đưa tay đón lấy, ánh mắt chàng thoáng hoang mang, cứ ngỡ ta… hối hận rồi.
Sau một thoáng trầm mặc, chàng lấy từ tay áo ra một chiếc hộp gỗ nhỏ, đặt nhẹ xuống trước mặt ta:
"Nếu cô nương đã đổi ý, thì cứ xem như hôm nay ta thay Thanh Từ làm lễ, chuyện hôn sự này coi như không tính.Là ta và nhà họ Tạ phụ cô nương. Ngoài phần sính lễ này, ta sẽ tìm cách đền bù cho cô tất cả."
Chiếc hộp mở ra — là một xấp ngân phiếu và giấy tờ nhà đất.
Là thứ mà mẹ ta từng dặn: "Thật tâm, đối với nhà ta, chính là bạc trắng và địa chỉ ghi tên mình."
Tạ Thanh Trì à, chàng làm sai rồi nhé.
Phải để ta lên tiếng bắt lỗi, rồi chàng mới mang ra cái hộp đầy "thành ý" này để chuộc tội mới đúng bài.
Bây giờ dâng sẵn ra thế này… ta còn chưa kịp bắt bẻ gì cả, chàng đã rút trọn tim gan dâng lên rồi.
Ta còn chưa kịp mở miệng giải thích, thì bên ngoài sân đã có tiếng lính gác báo tin khẩn:
Tạ Thanh Trì phải lập tức đến Bành Thành phối hợp điều tra một vụ án liên quan đến thuế muối.
Tiểu đồng Xuân Trà đứng ngoài cửa, gào khóc đến khàn giọng:
"Đại thiếu gia ơi… lại là Nhị thiếu gia gây chuyện nữa rồi!Quan phủ nghiêm khắc, lão gia và phu nhân sợ phiền toái, nên đã nhận là lỗi của ngài!"
“Lão gia nói rồi, nếu trước Tết mà chưa thu xếp xong chuyện này… thì đừng vội quay về, kẻo chọc giận thánh thượng.”
Lời này khiến ta nghe mà nghẹn.
Cha mẹ thiên vị đến mức này, thật khiến người ta không khỏi bất bình thay Tạ Thanh Trì.
Dựa vào đâu mà Nhị lang được ở phủ đệ xa hoa, còn Đại lang chỉ được căn viện trống rỗng?
Dựa vào đâu mà lỗi lầm của Nhị lang, lại đổ hết lên đầu huynh trưởng?
Nhưng Tạ Thanh Trì dường như đã quá quen với sự thiên lệch ấy.
Chàng không hề tỏ ra khổ sở hay uất ức, chỉ nhẹ giọng “ta biết rồi” cho qua.
Chiếc hộp gỗ nhỏ còn đặt trên đùi, mà như có sức nặng đè trĩu nơi tim ta.
À phải rồi — suýt chút nữa ta quên mất.