“Đẹp chứ?”
Mẹ chồng đẩy một chiếc hộp trang sức màu đỏ đến trước mặt tôi.
Tôi mở ra, sững người.
Bên trong là một bộ trang sức vàng — dây chuyền, vòng tay, hoa tai.
Kiểu dáng rất mới, rất sáng, rất… xa lạ.
“Mẹ, cái này là…?”
“Mấy món trang sức cũ của con, mẹ đem đi nung chảy, rồi làm lại đấy.”
Mẹ chồng cười hiền lành: “Mấy kiểu cũ quê lắm, đeo ra ngoài mất mặt. Bộ này mới, thời thượng hơn.”
Tay tôi bắt đầu run.
“Đem nung hết rồi ạ?”
“Hết rồi. Dây chuyền, vòng tay, nhẫn, cả cái vòng tay màu xanh kia nữa…”
“Cái vòng ngọc phỉ thúy ấy ạ?”
“Ừ, cái đó cũng đem nung rồi, làm thành mặt dây chuyền này.”
Bà chỉ vào chiếc mặt dây chuyền nhỏ bằng vàng trong hộp.
Tôi nhìn chằm chằm vào nó.
Đó là chiếc vòng ngọc phỉ thúy bà ngoại để lại cho tôi.
Năm tôi mười lăm tuổi, bà mất.
Trước khi đi, bà tháo chiếc vòng đã đeo bốn mươi năm, đeo vào cổ tay tôi, nói: “Bé con, bà thương con nhất.”
Chiếc vòng đó từng được giám định: giá trị 12 vạn.
Nhưng nó không phải là tiền.
Nó là bà ngoại.
“Đẹp chứ?” Mẹ chồng hỏi lại lần nữa.
Tôi không đáp.
Tôi lấy điện thoại, mở ra một tấm ảnh chụp từ ba năm trước.
Trong ảnh là toàn bộ trang sức trong sính lễ của tôi, từng món được bày trên tấm nhung đỏ, cạnh đó là các giấy chứng nhận giám định.
Vòng ngọc phỉ thúy: 12 vạn. Dây chuyền vàng và vòng tay: 8 vạn. Nhẫn kim cương: 5 vạn. Bộ trang sức ngọc trai: 3 vạn.
Tổng cộng: 28 vạn.
“Mẹ.” Tôi ngẩng đầu: “Bộ trang sức mới này… đáng bao nhiêu tiền?”
Nụ cười trên mặt bà khựng lại một giây.
“Cũng… cũng được giá lắm chứ.”
“Là bao nhiêu?”
Bà im lặng.
Tôi bật cười.
“Không sao, con tự đi hỏi.”
Bà không biết, tôi có quen người trong tiệm vàng.
Bà càng không biết, những món trang sức bị nung đó, món nào tôi cũng có giấy giám định, có ảnh chụp đầy đủ.
Hai mươi tám vạn đó, tôi sẽ đòi lại từng đồng.
Có cả lãi.
1
Tiệm vàng nằm ở trung tâm thành phố, bà chủ họ Chu, là bạn đại học của tôi.
Tôi chụp ảnh bộ “trang sức mới” đó gửi cho chị.
Ba phút sau, chị ấy gửi lại một đoạn ghi âm.
“Tố Tố, bộ này nhiều nhất cũng chỉ tầm bốn vạn hai.”
“Chị chắc chứ?”
“Chị làm nghề này mười lăm năm rồi. Nhìn màu sắc, tay nghề, kiểu dáng — đúng chuẩn đồ vàng phổ thông. Em nói là nung từ trang sức cưới hả? Tổng giá trị hai mươi tám vạn?”
“Đúng.”
“Thế thì thiếu đến hai mươi ba vạn tám.”
Tôi cúp máy, ngồi yên trên ghế sofa phòng khách.
Tối bảy giờ, Trần Hạo đi làm về.
“Sao không bật đèn?”
Anh bật đèn lên, thấy tôi ngồi trên sofa, tay cầm hộp trang sức.
“Mẹ đưa em bộ trang sức mới đúng không? Đẹp chứ?”
“Anh biết chuyện này à?”
“Biết chứ, mẹ anh bảo mấy món cũ của em lỗi thời lắm, ra đường đeo mất mặt, nên đổi cho em bộ mới.”
“Anh có biết, ‘mấy món cũ’ đó của em… đáng bao nhiêu tiền không?”
Anh khựng lại.
“Chẳng phải chỉ là mấy món vàng thôi sao? Có giá trị gì lắm đâu?”
“Hai mươi tám vạn.”
“Cái gì?!”
“Vòng phỉ thúy mười hai vạn, dây chuyền vàng và vòng tay tám vạn, nhẫn kim cương năm vạn, bộ ngọc trai ba vạn. Tổng cộng hai mươi tám vạn.”
Anh đứng đấy, biểu cảm có chút phức tạp.
“Thế bộ mới này…”
“Giá bốn vạn hai.”
“Không thể nào!”
Tôi đưa điện thoại cho anh, là ảnh chụp bảng định giá chị Chu gửi.
“Anh tự xem đi.”
Anh xem hơn một phút.
“Có khi nào nhầm không?”
“Chính chị chủ tiệm định giá, anh nghĩ nhầm kiểu gì?”
Anh không nói gì nữa.
Tôi đứng lên.
“Em đến gặp mẹ anh.”
“Tố Tố—”
“Hai mươi ba vạn tám, em muốn bà ấy cho em một lời giải thích.”
Mẹ chồng ở khu tập thể cũ, cách nhà tôi mười lăm phút lái xe.
Tôi gõ cửa, bà đang xem TV.
“Tố Tố đến à? Ăn cơm chưa?”
“Mẹ, mấy món trang sức con, mẹ nung được bao nhiêu gram vàng vậy?”
Bà khựng lại một chút.
“Ý con là gì vậy?”
“Ý con rất đơn giản. Trang sức cưới của con trị giá hai mươi tám vạn. Bộ mẹ làm lại chỉ đáng bốn vạn hai. Chênh lệch hai mươi ba vạn tám — nó đi đâu rồi?”
Mặt bà biến sắc.
“Con bé này nói năng kiểu gì thế? Mẹ có lòng tốt làm cho con bộ mới, con lại tới đây chất vấn mẹ?”
“Con không chất vấn. Con chỉ muốn biết, hai mươi ba vạn tám đó đi đâu.”
“Cái gì mà hai mươi ba vạn tám! Mẹ thì biết cái gì mà hai mươi ba vạn tám!”
Bà bắt đầu lớn tiếng: “Trang sức của con thì đáng bao nhiêu chứ? Mẹ đem ra tiệm vàng, người ta nói chỉ được ba, bốn vạn!”
Tôi nhìn bà.
“Tiệm nào?”
“Sao cơ?”
“Con hỏi là mẹ đem đi tiệm vàng nào để nung?”
Ánh mắt bà dao động.
“Thì… thì cái tiệm ngoài đầu phố ấy mà.”
“Tiệm vàng Kim Tân?”
“Đúng, chính chỗ đó.”
Tôi gật đầu.
“Được, mai con đến đó hỏi thử.”
“Hỏi gì chứ? Có gì đáng hỏi đâu?”
“Hỏi xem, mấy món trang sức của con thực sự trị giá bao nhiêu, đã nung được bao nhiêu gram, họ đã trả cho mẹ bao nhiêu tiền.”
Sắc mặt bà thay đổi hoàn toàn.
“Tố Tố, ý con là gì? Con không tin mẹ sao?”
“Mẹ, con tin vào chứng cứ.”
Tôi quay người bước ra cửa.
“Ngày mai con sẽ đến tiệm vàng, lấy toàn bộ hóa đơn ra. Đến lúc đó, chúng ta sẽ cùng tính sổ cho rõ ràng.”
Cánh cửa đóng lại phía sau lưng tôi.
Tôi nghe tiếng bà ở trong nhà gọi tên Trần Hạo.
Không sao.
Cứ gọi đi.
Ngày mai, sự thật sẽ được phơi bày.
2
Sáng hôm sau, tôi xin nghỉ làm.
Trần Hạo nhắn tin: “Tố Tố, đừng đi nữa, mẹ anh nói bà nhớ nhầm rồi.”
Tôi không trả lời.
Tiệm vàng Kim Tân mở cửa lúc chín giờ.
Tôi đến nơi, đúng chín giờ năm phút.
“Xin chào, tôi có thể giúp gì cho chị?”
“Tôi muốn tra cứu một giao dịch nung vàng. Tuần trước.”
Nhân viên hơi bất ngờ, rồi đi gọi quản lý.
Quản lý là một người đàn ông ngoài bốn mươi, họ Vương.
“Chị muốn tra hồ sơ nung vàng? Xin hỏi có phải của chị không?”
“Là mẹ chồng tôi mang đến nung, nhưng số trang sức đó là sính lễ của tôi.”
Tôi đưa điện thoại cho ông ta xem.
“Những món này là đồ sính lễ của tôi. Ba năm trước, tôi kết hôn, từng làm giám định ở tiệm của anh. Giấy tờ tôi đều giữ đủ cả.”
Quản lý Vương nhìn ảnh, lại nhìn tôi.
“Chị đợi chút, tôi kiểm tra.”
Ông ta vào phòng làm việc phía sau.
Mười phút sau quay lại, sắc mặt có phần kỳ lạ.
“Thưa chị, lô trang sức mà chị nói… đúng là được mang tới nung vào tuần trước.”
“Đã nung bao nhiêu gram?”
“Phần vàng là 120 gram. Ngoài ra còn một chiếc nhẫn kim cương và một chuỗi vòng ngọc trai, chúng tôi thu mua theo giá hồi.”
“Vậy tổng cộng đã trả bao nhiêu tiền?”
Ông nhìn lại hóa đơn trên tay.
“Hai mươi sáu vạn ba ngàn tám trăm tệ.”
Tay tôi bắt đầu run.
“Hai mươi sáu vạn ba ngàn tám trăm?”
“Đúng. Đây là liên hóa đơn lưu trữ của chúng tôi.”
Ông đưa cho tôi xem.
Trên đó ghi rất rõ: thu vàng 120 gram, thu nhẫn kim cương một chiếc, thu bộ ngọc trai một bộ, tổng cộng chi trả: 263,800 tệ.
Người ký nhận: Trương Mỹ Lan.
Tên mẹ chồng tôi.
“Bộ trang sức mới kia, là làm tại tiệm anh đúng không?”
“Đúng vậy.”
“Hết bao nhiêu tiền?”
“Bốn vạn hai.”
Tôi nhắm mắt lại.
Hai mươi sáu vạn ba trừ đi bốn vạn hai.
Hai mươi hai vạn một.
Mẹ chồng đã nuốt trọn hai mươi hai vạn một từ đồ sính lễ của tôi.
“Tôi có thể chụp ảnh tờ hóa đơn này không?”
“Được.”
Tôi chụp lại.
Ra khỏi tiệm vàng, điện thoại tôi đổ chuông.
Trần Hạo.
“Tố Tố, em đang ở đâu? Mẹ anh nói em đến tiệm vàng?”
“Đúng.”
“Tra được gì rồi?”
“Anh tự hỏi mẹ anh đi.”
Tôi cúp máy.
Điểm đến tiếp theo là nhà mẹ đẻ.
Mẹ tôi cần biết, sính lễ của con gái bà, chiếc vòng ngọc mà bà để lại cho cháu ngoại, đã bị đối xử thế nào.
Nhà bố mẹ tôi ở phía nam thành phố, lái xe mất nửa tiếng.
Nửa tiếng đó, tôi chỉ nghĩ về bà ngoại.