10
Ba giờ chiều, Giang Xuân Lan cuối cùng cũng chịu ra khỏi phòng.
Bà đã thay đồ, dặm lại lớp trang điểm.
Thấy tôi đang ngồi đọc sách trong phòng khách, bà lập tức quay đầu đi chỗ khác, giả vờ không nhìn thấy tôi.
Tôi cũng chẳng buồn quan tâm.
Bố chồng Mạnh Kiến Quốc đang làm việc trong thư phòng, Mạnh Chiêu Viễn thì ra ngoài.
Cả phòng khách lúc này chỉ còn tôi và Giang Xuân Lan.
Bà ngồi trên sofa một lúc, bắt đầu bồn chồn không yên.
“Giang Giang đói rồi…”
Bà thì thầm.
Tôi lật sang trang sách khác, không đáp lời.
“Giang Giang nói là đói rồi!”
Bà bắt đầu lớn tiếng hơn.
Tôi vẫn tiếp tục đọc.
“Thẩm Tri Ngư!”
Cuối cùng bà gào lên:
“Cô điếc à? Giang Giang nói đói rồi đấy!”
Tôi gập sách lại, ngẩng đầu nhìn bà:
“Ờ, thì đói thì đi nấu ăn đi.”
“Giang Giang không biết nấu!”
“Không biết thì học.”
Tôi mở sách ra lần nữa:
“Trong bếp có điện thoại, có thể xem hướng dẫn.”
Giang Xuân Lan tức đến đỏ bừng cả mặt:
“Cô, cô ngược đãi Giang Giang!”
“Tôi ngược đãi bà chỗ nào?”
Tôi đặt sách xuống:
“Bữa sáng bà không ăn, giờ đói rồi lại muốn tôi nấu?”
“Cô là con dâu! Cô phải nấu chứ!”
“Tôi là con dâu, không phải osin.”
Tôi đứng dậy:
“Nếu bà coi tôi là osin, thì mình cứ theo giá osin mà tính. Giúp việc ở lại một tháng tám nghìn, tiền nấu ăn tính riêng, mỗi bữa năm chục.”
Giang Xuân Lan tròn mắt kinh ngạc.
“Bữa sáng nay bà còn nợ tôi năm chục.”
Tôi chìa tay ra:
“Trả tiền đi.”
“Cô… cô bị điên rồi!”
“Tôi không điên. Tôi rất tỉnh.”
Tôi nhìn thẳng bà:
“Bà có ba lựa chọn: trả tiền, tự đi nấu, hoặc nhịn đói. Bà chọn cái nào?”
Giang Xuân Lan tức đến phát run.
Bà lao đến trước cửa thư phòng, đập cửa ầm ầm:
“Mạnh Kiến Quốc! Ông ra đây!”
Bố chồng mở cửa:
“Gì thế?”
“Ông xem con dâu ông kìa!”
Bà chỉ vào tôi:
“Nó đòi Giang Giang trả tiền mới chịu nấu cơm!”
Bố chồng nhìn tôi một cái, lại nhìn Giang Xuân Lan, rồi điềm tĩnh nói:
“Thì đưa tiền đi.”
Giang Xuân Lan không tin nổi:
“Gì cơ?”
“Tôi nói, đưa tiền.”
Bố chồng rút ví, lấy ra 50 tệ đưa cho tôi:
“Đây là tiền bữa sáng của tôi, Tri Ngư, con cầm lấy.”
Tôi nhận tiền, khẽ gật đầu với ông.
Thấy bố chồng đưa tiền, Giang Xuân Lan gần như sụp đổ hoàn toàn.
11
“Mạnh Kiến Quốc!”
Giọng bà gần như méo đi:
“Ông dám đưa tiền cho nó thật à?!”
“Sao lại không?”
Ông cất ví, bình thản nói:
“Tri Ngư nói đúng. Nó là con dâu, không phải giúp việc. Làm cơm thì phải trả tiền, chuyện hiển nhiên.”
“Nhưng mà… nhưng mà…”
Giang Xuân Lan lắp bắp, nước mắt lại rơi lã chã:
“Giang Giang… ở nhà này chẳng còn chút địa vị nào nữa!”
“Địa vị của bà cao lắm ấy chứ.”
Bố chồng lần đầu tỏ ra cứng rắn:
“Nếu thấy ấm ức thì từ giờ bà nấu ăn đi.”
“Giang Giang không biết nấu!”
“Không biết thì học.”
Nói xong, ông quay lại thư phòng, đóng cửa lại.
Giang Xuân Lan đứng chôn chân, nước mắt không ngừng rơi.
Tôi gấp tờ 50 lại, nhét vào túi.
“Rốt cuộc có muốn ăn không?”
Tôi hỏi, “Không thì tôi lên phòng đấy.”
“Cô… cô không thể thương hại Giang Giang một chút à?”
Bà nức nở:
“Giang Giang đói thật mà…”
“Tôi có thể thương bà.”
Tôi đáp,
“Nhưng trước hết, bà phải học cách nói chuyện như người bình thường.”
“Ý cô là gì?”
“Đừng tự gọi mình là Giang Giang nữa.”
Tôi nhìn bà:
“Bà năm mươi ba tuổi rồi, không phải ba tuổi.”
Giang Xuân Lan cắn môi, nước mắt càng tuôn nhiều hơn.
“Bà gọi tôi một tiếng ‘Tri Ngư’, tôi sẽ vào bếp.”
Tôi nói,
“Không gọi thì nhịn đói.”
Bà trừng mắt nhìn tôi, ánh mắt đầy cam chịu và không cam lòng.
Tôi cũng không ép, quay người đi lên lầu.
“Tri… Tri Ngư.”
Giọng bà khản đặc vang lên từ sau lưng.
Tôi dừng bước, quay lại nhìn.
Giang Xuân Lan cúi đầu, nước mắt rơi lã chã xuống sàn.
“Bà vừa nói gì cơ?”
Tôi cố ý hỏi lại:
“Tôi không nghe rõ.”
“Tri Ngư.”
Bà ngẩng đầu, mắt sưng đỏ:
“Tôi đói…”
Đây là lần đầu tiên bà nói chuyện bình thường.
Không xưng “Giang Giang”, không nhõng nhẽo.
“Được.”
Tôi quay lại xuống lầu, đi vào bếp:
“Chờ một lát.”
12
Tôi nấu ba món một canh.
Thịt xào ớt xanh, trứng chiên cà chua, rau cải xào dầu, thêm canh trứng rong biển.
Toàn là món cơ bản, nhưng hương vị ổn áp.
Giang Xuân Lan ngồi ở bàn ăn, nhìn mâm cơm, nước mắt lại rơi.
“Sao vậy?”
Tôi hỏi:
“Không hợp khẩu vị à?”
“Không phải…”
Bà lắc đầu:
“Chỉ là… Giang Giang… à không, tôi đúng là hơi quá thật rồi.”
Lần đầu tiên bà thừa nhận mình sai.
Tôi không đáp, múc cho bà một bát cơm.
“Ăn đi.”
Bà nhận lấy, cúi đầu và bắt đầu ăn. Nước mắt lặng lẽ rơi vào bát cơm.
Lúc đó, bố chồng Mạnh Kiến Quốc và Mạnh Chiêu Viễn cũng về.
Thấy cơm canh trên bàn, lại thấy Giang Xuân Lan vừa ăn vừa khóc, họ đều im lặng.
Cả bữa cơm diễn ra trong yên lặng.
Không ai nói gì, chỉ có tiếng đũa va vào bát.
Ăn xong, Giang Xuân Lan chủ động dọn bàn.
Đây là lần đầu tiên bà làm việc nhà sau ba mươi năm về làm dâu họ Mạnh.
Bố chồng thì sững sờ.
Mạnh Chiêu Viễn còn không dám tin vào mắt mình.
“Để anh làm cho.”
Anh bước tới nhưng bị bà gạt ra:
“Để tôi.”
Rồi bà bê đống bát đĩa vào bếp.
Mạnh Chiêu Viễn quay sang nhìn tôi, ánh mắt đầy phức tạp.
Tôi nhún vai, quay lên phòng.
Vừa về tới phòng, tôi gọi cho mẹ.
“Alo, mẹ hả?”
“Lại có chuyện gì à con?”
Mẹ tôi lo lắng hỏi.
“Không có. Con chỉ muốn báo cho mẹ một tin vui.”
Tôi cười:
“Mẹ chồng con biết nói tiếng người rồi.”
“Cái gì?”
“Bà ấy còn tự rửa bát nữa cơ.”
Mẹ tôi im lặng một lúc:
“Con đã làm gì bà ta vậy?”
“Không gì cả, chỉ dùng đúng cách ngày xưa con trị mẹ thôi.”
“Cái con bé này…”
Mẹ tôi thở dài:
“Nhưng cũng tốt, cuối cùng cũng có người trị được bà ấy rồi.”
“Vâng.”
Tôi cúp máy, nằm xuống giường.
Thật ra tôi biết, hôm nay chỉ mới là khởi đầu.
Giang Xuân Lan được nuông chiều hơn năm mươi năm, đâu thể thay đổi chỉ sau một ngày.
Nhưng ít nhất, bà bắt đầu nhận ra vấn đề.
Vậy là đủ rồi.
Những ngày tiếp theo, Giang Xuân Lan bỗng trở nên yên tĩnh.
Bà không còn xưng “Giang Giang”, không làm nũng, cũng không soi mói bữa ăn tôi nấu.
Đúng giờ là ăn, ăn xong tự dọn.
Mạnh Kiến Quốc và Mạnh Chiêu Viễn ai cũng thở phào.
Nhưng tôi biết, tất cả chỉ là tạm thời.
Quả nhiên, đến ngày thứ năm, bà lại bắt đầu làm mình làm mẩy.
13
Chiều hôm đó, tôi đang làm việc trong thư phòng thì nghe tiếng đổ vỡ dưới nhà.
Tôi xuống xem thì thấy phòng khách bừa bộn.
Lọ hoa vỡ tung tóe, đồ trang trí trên bàn cũng bị quăng đổ.
Giang Xuân Lan ngồi trên sofa, ôm gối, vừa khóc vừa run.
“Sao vậy?”
Tôi hỏi.
“Giang Giang… à không, tôi không vui.”
Bà nức nở.
“Sao lại không vui?”
“Vì… vì mọi người không thích tôi nữa rồi.”
Bà khóc to hơn:
“Mọi người chê tôi, lơ tôi…”
Tôi hiểu rồi.
Những ngày qua bà quá yên tĩnh, không ai chú ý đến bà, nên bà chịu không nổi.
À ha, chiến thuật im lặng có hiệu quả thật.
“Không ai ghét bà cả.”
Tôi đáp,
“Chỉ là ai cũng có việc riêng phải làm.”
“Nhưng trước kia đâu có vậy…”
Bà ngẩng đầu lên, đôi mắt sưng đỏ:
“Trước đây mọi người đều vây quanh tôi, giờ chẳng ai để ý đến tôi nữa.”
“Đó là vì trước kia bà quá lắm trò.”
Tôi nói thẳng:
“Họ không còn cách nào khác ngoài xoay quanh bà.”
Giang Xuân Lan sững lại.
“Nhưng giờ bà đã bình thường hơn, họ mới có thể thở phào nhẹ nhõm.”
Tôi ngồi xuống đối diện bà:
“Bà thử nghĩ mà xem, ngày nào cũng phải đối phó với những màn làm mình làm mẩy, họ có mệt không?”
Bà mím môi, không trả lời.
“Mệt chứ.”
Tôi trả lời thay,
“Nên bây giờ họ không xoay quanh bà nữa, là vì cuối cùng họ cũng có thời gian để thở.”
“Nhưng… nhưng tôi thấy họ không còn yêu tôi nữa.”
Bà lí nhí nói.
“Yêu và chiều là hai chuyện khác nhau.”
Tôi đáp,
“Tình yêu thật sự không phải là chiều theo vô điều kiện, mà là giúp người đó trở nên tốt hơn.”
Ánh mắt Giang Xuân Lan trở nên mơ hồ, dường như đang dần hiểu ra.
“Bà nghĩ lại xem, trước kia sống kiểu đó… bà thấy vui không?”
Tôi hỏi.
Bà ngẩn ra, rồi lắc đầu.
“Thật ra trong lòng bà cũng biết mình sai, đúng không?”
Bà khẽ gật đầu, nước mắt lại rơi.
“Vậy tại sao vẫn cứ như vậy?”
“Vì… vì tôi không biết phải làm sao.”
Bà nức nở:
“Từ nhỏ ai cũng nuông chiều tôi, tôi tưởng như vậy là đúng.”
Tôi thở dài.
Thì ra bà không phải không biết mình sai, mà là… không biết làm thế nào để sửa.
“Vậy từ bây giờ, tôi sẽ dạy bà.”
Tôi nói.
“Dạy tôi cái gì?”
Giang Xuân Lan ngẩng đầu lên.
“Dạy bà cách sống như một người trưởng thành.”
Tôi đáp,
“Đầu tiên, đừng đập phá đồ đạc để xả giận.”
Bà cúi đầu xuống:
“Tôi biết rồi.”
“Thứ hai, có gì thì nói thẳng, đừng cứ động tí là khóc.”
“Nhưng… nhưng tôi không kiềm chế được…”
“Thì phải học cách kiềm chế.”
Tôi nói,
“Bà đã hơn năm mươi rồi, chẳng lẽ cả đời cứ thế này sao?”
Bà im lặng.