Hôm ấy vận khí không tốt, ta chẳng kiếm được việc gì. Mãi đến gần trưa, mới thấy một thư quán rao tìm người chép sách.
Chép mười trang được một văn tiền, nhưng thư quán bảo yêu cầu không cao, chỉ cần chữ viết gọn gàng là được.
Ta động lòng, dù biết bụng mình chẳng có chút dầu mỡ nào, vẫn quyết định thử.
Bước vào thư quán, bên trong đã có hơn chục người ngồi san sát, ai nấy đều cúi đầu cặm cụi chép. Chỉ có ta, cứ ngồi gãi đầu bứt tai.
Ta đã quá tự tin vào bản thân. Đại Lang tuy từng dạy ta nhận mặt chữ, nhưng chữ ta viết thì xiêu xiêu vẹo vẹo, lại gặp phải những từ khó hiểu, ta và chữ đối mặt nhìn nhau, chẳng ai nhận ra ai.
Bên cạnh ta là một thanh niên mặc áo vải nâu, đang chăm chú chép từng nét. Ta không kìm được liếc nhìn, nét chữ thanh thoát, như rồng bay phượng múa, chẳng khác gì chữ của Đại Lang.
Ta thốt lên khe khẽ:
"Chữ ngươi viết đẹp thật đấy."
Chàng trai ngẩng đầu nhìn ta, ánh mắt vô tình giao nhau. Hắn thoáng đỏ mặt.
Ta nhận ra hành động của mình có phần đường đột, vội vàng giải thích:
"Xin lỗi, ta không có ý mạo phạm, chỉ muốn hỏi chữ này đọc thế nào thôi."
Ta chỉ vào một trang mẫu. Chàng trai ngẩn người một lát, rồi nói:
"Chữ này là 'Chung' – nghĩa là bay thẳng, như câu 'Hạc bay muôn dặm, một cánh tung trời.' "
Giọng hắn trong trẻo, êm tai, khiến ta không kìm được lại hỏi tiếp:
"Ta thấy ai cũng chép cùng một nội dung, thư quán cần nhiều bản chép vậy để làm gì?"
Hắn liếc nhìn xung quanh, hạ giọng nói:
"Đây là tuyển tập từ mới của Khang vương điện hạ ở kinh thành. Hiện đang rất thịnh hành, các châu phủ đều muốn sao chép để dâng lên, mong được gây ấn tượng với Khang vương. Nhưng cô nương yên tâm, viết xấu một chút cũng không sao. Thư quán thực ra chỉ làm bộ với Đào Châu thôi, chẳng bán được nhiều như vậy đâu."
"Ồ." Ta thở phào, ngồi lại chỗ, mỉm cười cảm tạ:
"Đa tạ ngươi."
Chàng trai vội vàng đáp:
"Cô nương khách khí rồi."
Ta vốn không có duyên kiếm tiền bằng việc này. Trong khi người khác nhanh tay chép xong gần một quyển, ta vẫn gồng mình ở tờ thứ năm.
Cuối cùng, bụng đói cồn cào, phát ra tiếng "ọc ọc" rõ to trong không gian yên tĩnh.
Xấu hổ đến mức không dám ngẩng đầu, ta cố gắng tỏ ra bình tĩnh, tiếp tục chép.
Chẳng bao lâu sau, một bàn tay đưa đến trước mặt ta. Tay người đó sạch sẽ, cầm một chiếc khăn gói bên trong là một chiếc bánh bột.
Là chàng trai lúc nãy.
Ta ngẩng đầu nhìn hắn, hắn hơi lúng túng:
"Nếu cô nương không chê, có thể lót dạ trước."
Lúc đó đói bụng, ai mà chê bánh được chứ?
Dù hơi ngượng, nhưng cơn đói đã lấn át lòng tự trọng. Ta đón lấy chiếc bánh, khẽ nói:
"Đa tạ, ta thực sự rất đói, không khách sáo với ngươi nữa."
Hôm đó, chưởng quầy của thư quán nhìn mười tờ giấy chép vội của ta, khóe miệng giật giật, rất không tình nguyện mà trả một văn tiền.
Còn ta, vì kiếm được một văn tiền ấy, không chỉ khóe miệng mà cả cổ tay cũng giật lên đau đớn.
Nhẫn nhịn thêm nửa tháng nữa, có lẽ Nhị Lang sẽ gửi quân lương về.
Hắn đóng quân ở biên cương, thuộc hạng trung binh, mỗi ngày được bảy mươi văn, một tháng là hai lượng một tiền.
Nghĩ đến đây, ta bèn đến huyện nha, tìm Triệu đại thúc – vị nha dịch từng giúp đỡ ta – mặt dày hỏi vay một quan tiền.
Triệu đại thúc cằn nhằn:
"Ta nể tình công công đã khuất của ngươi nên mới cho ngươi vay. Nhưng nhớ phải trả đấy, ta cũng chẳng khá khẩm gì, nhà còn có một đứa con gái què chân."
"Triệu thúc cứ yên tâm, ta nhất định sẽ trả. Sách Ngọc này nói lời giữ lời."
Thời gian trôi qua gần hai mươi ngày nữa, cuối cùng Nhị Lang gửi về bốn lượng bạc.
Khi nhận bạc từ tay quân sai ở trạm dịch, mắt ta không khỏi cay cay, nước mắt suýt trào ra.
Ta đến huyện thành mua một con gà quay và một miếng thịt kho lớn, về nhà cắt thành từng lát, bày ra đĩa. Lúc miếng đầu tiên vừa vào miệng, Tiểu Đào đã khóc òa:
"Ôi ôi ôi, thơm quá! Thơm đến rụng cả lưỡi mất! Đa tạ nhị ca của con! Đa tạ tổ tông mười tám đời của nhị ca!"
…
Có tiền trong tay, ta không còn đi huyện thành tìm việc làm nữa, mà bắt đầu sửa soạn chiếc cối xay nước cũ kỹ nằm phủ bụi ở góc sân.
Cối xay trên treo lơ lửng trên khung, cối xay dưới gắn trục quay, nước chảy làm cối chuyển động, có thể nghiền mịn ngũ cốc.
Khi thẩm nương còn sống, lúc ta sắc thuốc đắp đầu gối cho bà, bà từng kể đi kể lại rất nhiều lần về bí quyết làm đậu hũ của nhà họ Bùi.
Nào là dùng nước giếng ngâm đậu, nghiền đậu thành nước đặc, khuấy đều đến khi phát ra tiếng, rồi lọc qua rây lớn và vải mịn hai lần.
Nào là đun sôi bằng lửa to, sau đó chuyển sang lửa nhỏ nấu, đến khi bề mặt nước đậu kết thành lớp màng nhăn thì tắt bếp.
Rồi còn dùng thạch cao xay mịn, hòa với nước, khuấy đều rồi đổ vào nước đậu vừa nấu, cuối cùng cho tất cả vào hũ sành…
Ta nhớ đến con phố Nam ở hẻm Sư Tử, nơi chợ phiên náo nhiệt nhất huyện thành, các cửa tiệm san sát, hàng quán vỉa hè kéo dài tận đầu cầu châu phủ.
Ngày mượn tiền Triệu đại thúc sau buổi chép sách, ta vừa khóc vừa về nhà. Một văn tiền kiếm được quá vất vả, khiến ta không khỏi hoài nghi liệu mình có phải kẻ vô dụng hay không.
Ý nghĩ mở quầy bán hàng ở hẻm Sư Tử lóe lên trong đầu, ta lập tức nghĩ ngay đến món đậu hũ.
Dụng cụ và đồ nghề từ ngày trước của nhà họ Bùi vẫn còn chất đống trong nhà, mọi thứ đủ cả, giúp ta tiết kiệm không ít công sức.
Thẩm nương từng bảo, làm đậu hũ tưởng chừng đơn giản, nhưng muốn làm ra đậu hoa trắng mịn, thơm béo và mềm mại, cùng nước sốt đậm đà chính tông, từng bước đều phải cẩn thận.
Thời gian ngâm đậu phải tùy theo mùa, hũ sành đựng đậu không được tráng men…
Lần đầu tiên làm đậu hũ, ta múc vài miếng ra bát, Tiểu Đào còn hào hứng hơn cả ta:
"Tẩu tẩu! Tẩu tẩu! Tẩu giỏi quá! Tẩu cái gì cũng biết làm!"
Nhưng sự hào hứng ấy chỉ kéo dài được hai ngày. Nhìn ta dậy từ lúc trời chưa sáng để xay đậu, con bé bắt đầu bĩu môi càu nhàu:
"Nhị ca đã gửi tiền về, tiết kiệm chút là đủ sống, tẩu vất vả như vậy để làm gì?"
"Không thể mãi dựa vào nhị ca được. Hắn ở bên ngoài quân ngũ, tiền bạc rủng rỉnh một chút sẽ tiện lợi hơn. Gửi hết về nhà, hắn sẽ túng thiếu, làm gì cũng bất tiện."
"Người sống trên đời, vừa phải no đủ, vừa phải tiết kiệm thêm chút tiền, cuộc sống mới vững vàng hơn, lòng dạ cũng an yên hơn."
"Vậy tẩu tích tiền để làm gì?"
"Nhiều lắm, ta muốn để dành cho muội đi học, cho muội và thái thái may y phục mới, mỗi ngày đều được ăn gà quay và thịt kho."
Ta đếm trên đầu ngón tay, cười nói với Tiểu Đào:
"Người sống phải hướng đến những điều tốt đẹp. Nếu những điều ấy thực hiện được, tiếp theo ta còn muốn để dành sính lễ cho muội."
"Sao lại để dành sính lễ cho muội, sao tẩu không để dành sính lễ cho mình?"
"Ta đã gả rồi mà, ta là tẩu của muội."
"Thế sao không để dành sính lễ cho nhị ca, hắn lớn tuổi hơn muội, phải để dành cho hắn trước chứ."
"… Với bản lĩnh của nhị ca muội, chắc hắn không cần chúng ta để dành sính lễ đâu."
"Vì sao vậy? Nhị thúc rất lợi hại sao?"
"Có lẽ vậy. Ta cảm thấy hắn tương lai rất có thể sẽ làm nên chuyện lớn, biết đâu còn có thể trở thành một đại tướng quân."
Vừa xay đậu, ta vừa cười đùa cùng Tiểu Đào. Con bé trầm ngâm một lát, rồi hỏi:
"Vậy còn ta? Tẩu tẩu nghĩ ta tương lai sẽ làm được gì?"
"Muội ư? Biết đâu có thể vào thiên tử đường, giống như Tần Lương Ngọc hay Phùng Liễu, trở thành một nữ quan."
"Ta lợi hại đến vậy sao?"
"Đúng vậy, muội đặc biệt lợi hại, đặc biệt có tiền đồ."
Nói mãi thành thật, ngay cả ta cũng bắt đầu tin vào lời mình:
"Đến lúc đó, muội ở Hoa Kinh có dinh thự lớn, nhớ đón tẩu qua đó hưởng phúc, ta cũng được thơm lây, có bảy tám nha hoàn tiểu tư hầu hạ."
"Ta sẽ tìm cho tẩu một trăm người!"
Tiểu Đào hào hứng, tươi cười rạng rỡ, chạy lại giúp ta:
"Tẩu tẩu, mau kiếm tiền đi!"
Mấy ngày sau, khi ta cảm thấy tay nghề mình cũng tạm ổn, liền múc hai bát đậu hũ, đặt vào giỏ, ngồi xe lừa đến nhà Triệu đại thúc ở ngoại ô huyện thành.
Trả tiền vay xong, ta kể với ông ý định muốn bày quán, rồi nhờ ông nếm thử đậu hoa.
Ông nếm xong, chỉ nói:
"Đậu hoa thì mềm mịn, nhưng hương vị còn thiếu, không bằng tay nghề công công của ngươi."
Ta ngẩn ra, nghĩ mãi không biết sai ở đâu.
Triệu đại thúc chậm rãi nói:
"Đậu hoa chính tông của nhà họ Bùi tự nhiên có hương vị độc đáo mà người khác không làm ra được. Nếu không, trước đây người làm thuê từ quán của công công ngươi đi ra cũng chẳng phải chỉ bày quầy được một năm rồi nghỉ.
"Dân huyện thành Vân An đều từng ăn qua đậu hoa nhà công công ngươi, khẩu vị đã quen sành rồi. Sư Tử Hạng cũng không phải chưa từng có người bán lại, nhưng kinh doanh không tốt. Một bát mì giá mười lăm văn, còn bát đậu hoa tận hai mươi văn. Nếu hương vị không đủ ngon, dân tình thà ăn mì còn hơn.
"Giá đậu sống đã thế, bán rẻ thì không lời, bán hai mươi văn thì phải đủ ngon. Đây chính là lý do năm đó quán nhà họ Bùi làm ăn phát đạt."
Chưa ra quân đã bại, nhưng ta không bỏ cuộc.
Ngày hôm sau, ta dẫn Tiểu Đào đến nhà họ Chu ở thôn Tây Pha.
Nếu ở huyện Vân An còn ai biết bí quyết làm đậu hoa của nhà họ Bùi, người đó nhất định là Bùi Mai.
Không ngờ, chúng ta bị chặn ngoài cửa, đến mặt Bùi Mai cũng không được gặp.
Tiểu Đào tức tối:
"Keo kiệt! Bủn xỉn! Có phải ta chỉ lấy vài lần bánh của bà ta thôi sao!"
"… Vài lần? Ta đã nói không được đến nữa mà, muội lại đến nhà họ lấy bánh điểm tâm à?"
"Đúng vậy, không những đến mà còn vừa ăn vừa lấy. Lần cuối còn bị mẹ chồng bà ta bắt gặp, người không thấy mặt bà ấy lúc đó đâu, đen như than! Ta còn rất lễ phép hỏi bà ấy có bệnh không."
"…"
Vì hành động quá quắt của Tiểu Đào, Bùi Mai không thèm ra mặt, chỉ sai một nha hoàn kiêu căng, mắt mọc trên đỉnh đầu, bước ra nói:
"Đừng bám dính lấy nhà ta như cao dán chó nữa! Nhà ta nói rồi, chẳng biết công thức gì cả. Dù có biết cũng chẳng đời nào nói cho ngoại nhân. Ai thèm cùng ngươi làm ăn buôn bán chứ? Buồn cười chết! Ngươi biết thân phận bà ta là gì không? Đừng đến nữa!"
Vừa dứt lời, Tiểu Đào đã căng thẳng hỏi:
"Ai chết sao?"
"Cái gì ai chết? Ngươi nói linh tinh gì đấy?" Nha hoàn giận dữ, trừng mắt.
"Không phải ngươi vừa nói cười chết sao? Ta thấy tỷ tỷ ta ở đây, không hỏi rõ thì sao được? Với lại, đừng dùng lỗ mũi mà nhìn ta như thế! Lỗ mũi lớn quá, trông đáng sợ!"
Tiểu Đào chỉ vào mũi nha hoàn, giọng còn hung hăng hơn cả nàng ta.
Ta nắm lấy cổ áo sau của Tiểu Đào, kéo con bé đi, nó vẫn không chịu yên, quay đầu hét với theo:
"Mũi ngươi hình như lệch rồi, nhớ tìm đại phu khám đi, vốn đã chẳng đẹp gì..."
Ý định kinh doanh của ta đành tạm gác lại, lòng cũng chùng xuống vài ngày.
Mãi đến hôm nay, A Hương – con gái Triệu đại thúc – đến nhà họ Bùi.
Nàng từ huyện thành ngồi xe lừa đến, mang theo cho chúng ta ít bánh mè giòn của Ngũ Hương Trai.
Ta rất bất ngờ, vì A Hương đi lại khó khăn, nàng là một cô gái tật nguyền.
A Hương là một thiếu nữ dung mạo thanh tú, tính tình lại trầm lặng. Hôm trước ta trả tiền Triệu đại thúc, tuy có gặp nàng, nhưng chỉ gật đầu qua loa, không hề nói chuyện.
Nghe Triệu đại thúc kể, từ khi A Hương bị gãy chân trái năm 11 tuổi, nàng không còn thích ra ngoài, cũng chẳng ưa giao tiếp với ai.
Vậy mà giờ đây nàng lại đến thăm, lời nói thẳng thắn:
"Chuyện hôm trước ngươi bàn với cha ta, ta đều nghe cả. Ngươi đã bỏ cuộc rồi sao? Không định mở quán bán đậu hoa nữa à?"
Ta vội xua tay, kể lại tình hình hiện tại.
A Hương nói:
"Vì sao ngươi không hỏi Nhị Lang? Có lẽ tỷ tỷ của ngươi thực sự không biết. Công công ngươi là người kinh doanh, khổ tâm gây dựng cả đời, loại bí quyết này hẳn chỉ truyền cho con trai, vì con gái cuối cùng cũng sẽ gả ra ngoài."
Ta ngớ người, trước đó thật chưa nghĩ tới. Nhưng lại do dự:
"Nhị thúc cũng chưa chắc biết đâu, hắn rời nhà từ rất sớm mà…"
"Không hỏi thì sao biết được? Hỏi thử xem."
A Hương có vẻ còn quan tâm chuyện này hơn cả ta, nhất quyết bảo ta lập tức viết thư cho Nhị lang, để khi nàng quay về huyện thành sẽ tiện gửi qua trạm dịch.
Dưới ánh mắt đầy mong đợi của nàng, ta đành mang giấy bút ra.
Nội dung bức thư đại ý là:
*Ta định kinh doanh ở huyện thành, làm theo cách thẩm nương từng chỉ nhưng đậu hoa làm ra không đúng vị. Nhị thúc có biết cụ thể phải làm như thế nào không, xin chỉ giáo một đôi lời.*
Kèm theo đó, ta còn viết lại công thức làm đậu hoa của mình.
A Hương nhìn qua liền cau mày, nói chữ ta viết xấu không bàn, nhưng nội dung thì quá khô khan, chẳng hề thể hiện chút tình thân nào.
Nàng buộc ta thêm vào câu cuối:
*Biên cương giá lạnh, nhị thúc nhất định phải bảo trọng sức khỏe, mong người bình an trở về.*
Viết xong, nàng lập tức mang bức thư đi.
Ban đầu ta không hiểu vì sao nàng lại nhiệt tình với chuyện này đến vậy. Cho đến lúc rời đi, nàng nói:
"Sách Ngọc, ta cùng tuổi với ngươi, cũng mất mẹ từ nhỏ, lại còn là một kẻ què."
Ta chưa kịp phản ứng, nàng tiếp lời:
"Cha ta lúc nào cũng lo toan tìm cho ta một mối hôn sự tốt. Nhưng ta biết rõ, ta có thể gặp được nhà nào tốt đây? Con trai nhà tử tế sao lại chịu lấy một kẻ què? Cha ta thì không tin. Ông nói đã dành dụm được trăm lượng bạc làm của hồi môn, dù nhà chồng nghèo cũng không sao, chỉ cần phu quân đối xử tốt với ta là được.
"Nhưng ông đã già rồi mà vẫn ngây thơ đến vậy. Con trai nhà nghèo bằng lòng cưới một kẻ què như ta, chẳng phải chỉ vì trăm lượng bạc ấy sao?
"Sách Ngọc, nếu ngươi muốn bán đậu hoa, ta có thể mang số tiền đó ra giúp ngươi mở quán. Ngươi đừng từ chối vội, ta chẳng có mục đích gì khác, cũng không tham lam. Ta chỉ muốn có một con đường khác, không muốn gả cho những kẻ sau lưng gọi ta là *con què chết tiệt* nữa."