4
Mặt bà xám xịt, khó coi, môi run run, dường như đã chuẩn bị sẵn một đống lời nặng nề.
Ngày đó, bà nói: em trai có công việc thì phải có nhà, mới có con gái chịu lấy.
Tôi bảo sẽ đưa 10 vạn, đủ để trả trước căn hộ nhỏ, tháng trả góp chỉ hai ngàn, sau này em với bạn gái cùng gánh.
Nhưng khi ấy, mẹ lập tức đổi sắc mặt,
nói bà thấy tim không khỏe, có khi chẳng sống đến ngày đổi nhà to hơn cho Hạo Hạo, nên phải “một bước lên thẳng”.
Nhớ lại hồi tôi ở cữ, bà vất vả đến chăm sóc con trai tôi — đêm nằm sofa đau lưng, nửa đêm mắt nhắm mắt mở dậy pha sữa. Nghĩ đến vậy, tôi mềm lòng, nghiến răng đưa 30 vạn để đặt cọc căn hộ ba phòng ngủ rộng hơn.
Thế mà chính căn hộ ba phòng này, vừa mới bàn giao, lại đem đến cho tôi cả mớ rắc rối.
Đúng lúc ấy, cuộc gọi quốc tế của em trai vang lên. Tôi bật loa ngoài:
“A lô, chị, em đang ở cửa hàng miễn thuế.”
Tôi bình thản:
“Ừ, rồi sao?”
Tôi nghe nó thì thầm với ai đó bên cạnh: “Bé cưng, em chọn trước đi.” Rồi quay sang tôi:
“Chị, em mua ít dầu cá nhập, nhân viên bán hàng nói tốt cho tim mạch. Chị hay tăng ca, uống bổ sung cũng tốt. Mà giá ở đây rẻ hơn trong nước nhiều.”
Tôi hiểu ngay — nó lại hết tiền tiêu.
Mẹ luôn nói: “Con trai ra ngoài phải có tiền trong tay, mới không bị gò bó.”
Rõ ràng, bà đã lường trước chuyện này, ánh mắt né tránh nhưng tai vẫn dỏng lên.
“Còn thiếu bao nhiêu, Hạo Hạo?”
“Hai vạn sáu.”
Tôi tưởng mình nghe nhầm:
“Lý Văn Hạo, em coi chị là kẻ ngốc à? Dầu cá nào mà giá hai vạn sáu? Chị thấy cái túi hàng hiệu em khoe định tặng bạn gái, giá vừa đúng từng ấy.”
Nó im lặng hồi lâu, sau đó tức tối gào lên:
“Chị bị bệnh à, Lý Văn Vi!”
Sự giả vờ quan tâm tan biến sạch sẽ:
“Không cho thì thôi, nói móc nói mỉa ai? Lần trước không cho mẹ chuẩn bị quà gặp mặt, lần này lại mỉa mai châm chọc. Chị nhìn em không vừa mắt, nghĩ em chẳng bằng chị, coi thường em đúng không?”
Nó dập máy cái rầm.
Tôi nhìn mẹ, cảm thấy mình chẳng khác gì một trò cười.
Thật ra, từ nhỏ tôi đã là một trò cười rồi.
Năm tốt nghiệp cấp hai, điểm số của tôi cao hơn mức chuẩn vào trường cấp ba trọng điểm tỉnh ba điểm. Thầy chủ nhiệm đích thân đến tận nhà báo tin. Ba mẹ ngoài mặt vui mừng, nhưng sau lưng thì thở dài:
“Xa quá, con gái đi học xa không an toàn, cũng bất tiện. Học ở trường huyện cũng tốt. Văn Hạo là con trai, đường xa chịu cực được. Môi trường tốt thì nó học hành cũng khá lên. Không thì sau này ra đời không tìm được việc đàng hoàng, dễ bị coi thường.”
Ba tôi cũng gật gù:
“Tiểu Vi học có phương pháp, ở đâu mà chẳng giỏi.”
Thật nực cười. Đến lúc quan trọng, tôi lại không còn là đứa “chỉ biết học vẹt” nữa, mà biến thành “đứa biết phương pháp, học đâu cũng tốt”.
Chẳng ai từng hỏi tôi có muốn đi tỉnh học không.
Tôi đã từng lén khóc trong đêm khi nhìn tờ giấy báo nhập học của bạn, trên bìa in hàng cây anh đào rợp hoa, đẹp lộng lẫy.
Sau này tôi mới biết, để em trai được vào trường trọng điểm tỉnh, gia đình đã đóng ít nhất ba vạn tiền “tài trợ ngầm”.
Tôi từng hỏi qua mấy người bạn, mới biết cái cảm giác “nói ra thì sến súa, không nói lại nghẹn ứ” này, trong những gia đình có hai con thật ra rất phổ biến. Ai cũng từng buồn bã, bất lực, hoang mang như thế.
Tôi đã từng tin rằng, thời gian sẽ khâu lại từng mũi chỉ của những vết rạn ấy.
Nhưng khi nhìn vào mẹ ngay trước mắt, tôi mới nhận ra — những vết thương ấy vẫn chưa bao giờ mọc ra lớp da thịt mới.
Ngần ấy năm, bà chỉ là đã già đi, tóc bạc đi, còn bản chất vẫn là người mẹ thiên vị ấy.
Sự nhún nhường, lấy lòng, ngoan ngoãn của tôi, đổi lại chỉ là những lần bà được thể lấn tới.
Tôi hít sâu một hơi:
“Mẹ, mẹ chưa từng nghĩ tại sao em lại thành ra thế này sao? Nó có đáng không?”
Mẹ tôi vẫn chẳng cho là gì:
“Nó thì sao chứ? Nó ra ngoài chơi mà còn nhớ mua thực phẩm bổ sung cho mẹ. Còn con thì sao? Con học cao, công việc tốt, chồng lại có tiền. Nhưng em con thì điều kiện kém, nếu không tiêu tiền, ai chịu theo nó? Chẳng lẽ để nó cả đời độc thân à?”
Tôi bật cười chua xót:
“Vậy nên mẹ hết sạch tiền hưu, đến nhà con, là định để con nuôi mẹ sao?”
Sắc mặt bà dịu đi đôi chút, không còn gay gắt nữa, nghiêm túc nói:
“Không cần thế. Chỉ là tiền lãi vay cao quá, kéo dài ba mươi năm thì không đáng. Hay là… con trả hết nợ nhà của Văn Hạo một lần đi.”
Nghe lời yêu cầu vô lý ấy, tôi không nhịn được, buột miệng hỏi ra điều vẫn chôn chặt trong lòng:
“Mẹ, con với Văn Hạo… đều là con ruột của mẹ chứ?”
Bà liếc tôi đầy cảnh giác, vừa định phát cáu thì có tiếng gõ cửa.
5
Hàng xóm đối diện đưa con về giúp.
“Văn Vi, chúng ta về rồi đây.”
Thấy mẹ tôi còn ngồi dưới đất, bà ấy ngạc nhiên, khách sáo nói:
“Ôi, bác gái cũng tới à.”
Mẹ tôi bỗng kéo chầm chậm Tuấn Tuấn vào lòng, nước mắt ào ra như vỡ đê:
“Bà ngoại thương Tuấn Tuấn nhất, đúng không? Sau này Tuấn Tuấn cũng sẽ thương bà ngoại, phải không?”
Tuấn Tuấn mới bốn tuổi, vừa vào mẫu giáo, căn bản không hiểu bà đang diễn trò gì. Thằng bé chỉ đưa bàn tay mũm mĩm liên tục lau nước mắt cho bà:
“Bà ngoại đừng khóc, Tuấn Tuấn cũng thương bà ngoại.”
Không thể không thừa nhận, hễ có người chứng kiến, diễn xuất của mẹ tôi càng đạt đến cao trào.
Bà liếc tôi một cái, rồi tiếp tục nói với Tuấn Tuấn:
“Tuấn Tuấn ngoan hơn mẹ nhiều, mẹ chỉ biết trơ mắt nhìn bà ngoại chết thôi!”
Tôi vội ôm con, che tai nó lại.
Bà hàng xóm rõ ràng không ngờ mình lại nghe được chuyện khó coi thế này, cuống quýt khép cửa đi mất.
Tuấn Tuấn bị tôi bất ngờ che tai, giật mình, nhưng đôi mắt đen láy lại vô cùng chắc chắn:
“Chết? Nhưng bà ngoại, bà vốn cũng sẽ chết mà.”
Đúng vậy, con nói chẳng sai.
Mấy hôm trước tôi vừa kể cho nó nghe câu chuyện về sinh tử.
Tôi nói con người sẽ già, sẽ bệnh, rồi đến lúc phải đi đến điểm cuối cùng — cái chết.
Đó là điều không ai có thể thay đổi.
Người rời đi rồi, sẽ hóa thành ngôi sao, trên trời dõi theo phù hộ con cháu mình.
Mẹ nghe xong, chẳng còn cách nào bẻ lái.
Bà đứng lên, nét điên dại và đau khổ trên mặt biến mất, thay bằng vẻ khinh khỉnh như thể cuối cùng đã nhìn thấu tôi:
“Lý Văn Vi, xem ra bình thường mày cũng hay nguyền rủa tao trước mặt con rồi.”
“Nguyền rủa là gì hả mẹ?”
Câu hỏi non nớt của Tuấn Tuấn khiến tim tôi nhói lên.
Ba mươi năm làm người, tôi từng mơ hồ, từng đau khổ, từng oán hận. Nhưng chưa từng có một lần độc ác đến mức nguyền rủa người thân.
Bởi tôi vẫn luôn nghĩ, chúng ta là người một nhà. Nhưng Tuấn Tuấn cũng là gia đình của tôi.
Mẹ rõ ràng biết con tôi từ nhỏ đã nhạy cảm, dễ bị ảnh hưởng tiêu cực — ngay cả một con mèo trong khu bị xe tông nửa sống nửa chết cũng đủ để nó buồn mất cả tháng.
Nhưng bà chẳng quan tâm. Trong mắt bà chỉ có con trai bà.
Tất cả niềm hy vọng tôi từng đặt vào mẹ, cuối cùng cũng bị dập tắt hoàn toàn bởi gáo nước bẩn vô cớ này.
“Đi đi, mẹ.” Tôi nuốt ngược dòng nước mắt, giữ giọng bình tĩnh nhưng lạnh lùng. “Mời rời khỏi nhà con.”
“Lý Văn Vi! Tao là mẹ mày! Tao cực khổ nuôi mày khôn lớn, cho mày ăn học tử tế, giờ tao khó khăn, mày lại đuổi tao đi?!”
Bà có vẻ không tin nổi, nghĩ tôi sẽ lại nhường nhịn như bao lần trước.
Nhưng lần này thì không.
Bởi vì Tuấn Tuấn chính là giới hạn cuối cùng của tôi.
6
Mẹ đi rồi, chồng tôi về tới nhà.
Vừa đổi dép, anh vừa hỏi:
“Tiểu Vi, anh vừa gặp mẹ ngoài cổng, trông bà không vui. Thấy anh cũng chẳng chào, có chuyện gì à? Hai mẹ con cãi nhau sao?”
Tuấn Tuấn chạy lại ôm chân anh:
“Bố ơi, nãy bà ngoại khóc, mẹ cũng khóc.”
Tôi quay đi, không muốn anh thấy mắt mình đỏ hoe.
“Không có gì lớn đâu. Anh đi nấu cơm đi, em đọc truyện cho con, đói rồi.”
Tôi đã nhẫn nhịn, bao dung, luôn hết lòng đáp ứng, chỉ vì muốn giữ gìn sự yên bình cho gia đình nhỏ này.
Thế nhưng, ba mươi vạn tích góp dốc hết ra cho bà, cũng chẳng đổi lại được chút ổn định.
Tiền hưu cũng chẳng đủ trả nợ, bà lại muốn thò tay vào gia đình nhỏ của tôi.
Cha mẹ thương con, lo nghĩ cho tương lai.
Mà tôi, cũng sẽ nghĩ cho tương lai của Tuấn Tuấn.
Nếu con biết rằng, ngay cả khi mẹ gục ngã, nó vẫn có thể không khóc, mà học cách dũng cảm, học cách phá bỏ xiềng xích, thì nhất định nó sẽ mạnh mẽ hơn.