Ta cũng nắm lấy tay chàng, nhìn chàng thật sâu. Trong hai ngày hỗn độn vừa qua, cuối cùng ta đã có thể ngắm chàng cho thỏa. Hai năm không gặp, chàng đã trưởng thành hơn, càng thêm vẻ nho nhã, giống hẳn một người đọc sách. Nếu không nói, hẳn chẳng ai đoán được chàng xuất thân từ làng nhỏ của ta.
Ngắm đủ rồi, ta nghiêm túc hỏi chàng: “Triệu Thanh Trúc, vì sao chàng lại thích ta?”
Giống như lời tẩu tẩu nói, ta đơn giản, nên qua từng câu từng chữ trong những lá thư, ta có thể cảm nhận được tình cảm của chàng dành cho ta. Ta mến chàng, vì chàng đã dạy ta những điều tốt đẹp nhất, giúp ta tìm ra chí hướng của mình. Nhưng ta chưa từng hỏi chàng lý do, nếu là vì tẩu tẩu, thì chàng chỉ cần tôn trọng ta, đâu cần phải yêu.
Chàng ngượng ngùng, đôi tai thoáng đỏ bừng, nhưng giọng nói chân thành không kém ta. Chàng đáp: “Mạch Nha, nàng biết không? Sách là thứ kỳ diệu lắm. Nó khiến người ta mong ước thế giới rộng lớn ngoài kia, nhưng khi mơ tưởng quá đỗi, lòng lại dễ sinh kiêu ngạo, cần có người kéo lại, để có thể sống vững vàng hơn.
“Có lẽ nàng chẳng nhớ đâu, năm xưa ta tự phụ nói sẽ đưa cả nhà nàng rời khỏi làng, mà nàng lại tưởng rằng ta muốn xuống huyện. Câu nói đó như gậy đánh vào đầu ta, khiến ta tỉnh ngộ, cho lòng ta bình yên trở lại.
“Rồi những lá thư nàng viết, mỗi câu chữ đều thú vị, không như ta, chỉ biết những điều khô khan. Để che giấu sự nhạt nhẽo của mình, ta bắt đầu chú ý đến những điều nhỏ nhặt xung quanh để kể cho nàng nghe. Kể rồi kể, ta bỗng thấy mình có niềm vui vượt ngoài việc đọc sách.
“Nàng chính là sợi dây níu giữ ta, là gốc rễ bám vào đất, giúp ta không bị cuốn trôi, để ta có thể sống làm một người vững vàng.”
Những lời này thật dễ nghe, làn gió thoảng qua, mang chúng vào tận trái tim ta.
Triệu Thanh Trúc mệt nhoài, ngủ suốt ba ngày, rồi ta mới chịu dẫn chàng đi xem những giống cây ta đang thử nghiệm. Lần đầu tiên phải giữ một bí mật trong lòng lâu đến thế, đến mức ta có cảm giác nó sắp nảy mầm ra khỏi tâm can rồi.
Chàng lật giở những ghi chép của ta, lắng nghe ta huyên thuyên kể về niềm vui khi tìm được điều muốn làm. Nhưng càng nghe, sắc mặt chàng càng nghiêm lại, khiến ta cũng bắt đầu cảm thấy lo lắng.
Cuối cùng, khi xem xong, chàng nhìn ta thật lâu như không nhận ra, rồi ôm ta vào lòng: “Quả nhiên ta là một kẻ tự phụ, ra là nàng chỉ cần tự mình cũng có thể bước ra thế giới rộng lớn. Tất cả những gì họ nói đều là nhảm nhí, chính ta mới không xứng với nàng.”
Lời khen khiến ta đỏ mặt, nhỏ giọng lẩm bẩm: “Thật ra ban đầu khi thử ngâm hạt giống trong phân, ta cũng lo sẽ làm chết hết cả. May là thử nhiều loại phân khác nhau, cuối cùng tìm được một cách có hiệu quả.”
Điều ta cho chàng xem là phương pháp ta tự hào nhất. Thông thường, mọi người đều gieo hạt trước rồi mới bón phân, trừ sâu khi cây lớn lên. Ta lại thử ngâm hạt giống trong phân và thuốc trước. Phần lớn hạt đều bị úng chết, nhưng có một hàng ngâm trong tro cây và nước lá đào lại sống sót. Ta trồng chúng xuống, những mầm cây này lớn nhanh, năng suất cao và ít bị sâu bệnh.
Năm nay, ta định ngâm thêm nhiều hạt nữa, nếu thành công, năm sau sẽ để cả làng cùng trồng để mọi người đều được no ấm hơn.
Sau khi bình tĩnh lại, Triệu Thanh Trúc nghiêm túc dặn dò ta: “Được rồi, hãy làm theo ý nàng. Nàng làm rất tốt, cứ tiếp tục ghi chép chi tiết như thế. Nhưng chúng ta hãy tạm giữ kín điều này, chờ ta thi xong kỳ thi hương vào năm sau, được không?”
Ta sững người, chàng vừa mới nói rằng không chắc chắn về kỳ thi hương, nên không định dự thi vào năm sau. Thầy Hồ Đồ đã dạy ta rằng, kỳ thi hương ba năm mới có một lần. Đỗ cử nhân sẽ có cơ hội làm quan, nhưng khó khăn hơn rất nhiều so với kỳ thi tú tài. Lần thi trước đã diễn ra hai năm trước, nên lần thi tiếp theo chàng không định tham gia, mà sẽ đợi bốn năm nữa.
Triệu Thanh Trúc nhận ra thắc mắc của ta, chàng với vẻ vừa tự hào vừa lo lắng bảo: “Mạch Nha, nàng thật sự tài giỏi, nghiên cứu này còn có giá trị lớn hơn nàng nghĩ, đến mức giờ đây chúng ta chẳng thể bảo vệ nó. Nhưng hãy tin ta, ta sẽ dốc hết sức mình.”
Ta không hiểu giá trị ấy là gì, nhưng ta tin chàng, nên chúng ta chưa thành hôn, và ta lại tiễn chàng đi, lần này còn xa hơn, tới tận phủ thành.
May mắn thay, những vị phu nhân bảo rằng học hành ở phủ thành tốn kém hơn chỉ là lời đồn. Nhờ thành tích tốt trong kỳ thi tú tài, chàng đã trở thành sinh viên tú tài được chu cấp, lần này đến trường quan, không những không phải đóng học phí mà triều đình còn cấp gạo cho chàng, giảm bớt gánh nặng cho gia đình.
Suốt năm nay, đến cả việc trao đổi thư từ cũng trở nên xa vời. Ta dồn hết sức mình vào những hạt giống mới. Triệu Thanh Trúc vì những hạt giống ấy mà đang nỗ lực vượt bậc, nên ta cũng phải cố gắng không kém.
Trước kỳ thi, Triệu Thanh Trúc nhờ người chuyển lời, bảo ta đến phủ thành để ở bên chàng. Ta đứng đợi bên ngoài trường thi, lần đầu tiên mới biết kỳ thi này gian nan đến thế, giam giữ các sĩ tử suốt chín ngày chín đêm.
Khi Triệu Thanh Trúc bước ra, thân hình gầy yếu, mệt mỏi đến mức như sắp ngã quỵ, nhưng khuôn mặt lại rạng rỡ, chàng nói với ta: “Kỳ này chủ khảo là người chính trực, việc của chúng ta đã có hy vọng.”
Mãi đến khi thánh chỉ đến tận cửa, ta mới hiểu được hy vọng ấy là gì. Chàng đã đưa việc ta cải tạo giống vào bài thi, và chủ khảo đã dâng lên hoàng thượng, triệu ta vào kinh.
Chúng ta thậm chí chưa kịp báo tin chàng đã đỗ kỳ thi, đã phải tức tốc lên xe ngựa vào kinh thành. Ta còn chưa từng gặp quan huyện ở châu ta, vậy mà chớp mắt, lại phải diện kiến hoàng đế như trong vở kịch.
Triệu Thanh Trúc cười bảo, cũng may ta chưa từng gặp quan huyện, nếu không, những gì ta làm ra đã bị kẻ khác chiếm đoạt, biến thành công lao của họ. Đây là lý do chàng dặn ta không tiết lộ và phải miệt mài học hành.
Hoàng cung rộng lớn vô cùng, chỉ có một mình ta vào, người dẫn đường bảo ta cúi đầu, không được nhìn ngang dọc, không được mở lời nếu không được hỏi. Ta lo lắng dâng lên những tờ giấy rẻ tiền nhất, như lời Triệu Thanh Trúc, càng mộc mạc, càng dễ gây lòng tin.
Có lẽ rất lâu, hoặc chỉ trong chốc lát, một giọng uy nghi vang lên hỏi ta: “Ngươi có biết lừa dối quân vương là tội tru di không? Trẫm hỏi lại, ngươi thực sự có phương pháp cải tạo giống lúa chứ?”
Ta rất sợ hãi, nhưng vẫn run rẩy đáp: “Thưa có, thần dân có.”
Triệu Thanh Trúc từng nói, chỉ cần hoàng thượng tin tưởng, ta sẽ có cơ hội giúp cho nhiều vùng đất trồng được giống lúa tốt hơn, nuôi sống thêm nhiều người.
Khi bước ra khỏi cung, đầu ta đầy mồ hôi. Người hộ tống ta bật cười bảo: “Tiểu cô nương ngốc nghếch, đến cả xưng là ‘thảo dân’ cũng không biết. May mà thánh thượng rộng lượng, tin tưởng lời của ngươi. Ngày mai đến Sở Nông tường trình, tìm một người tên là Trịnh Thổ, từ nay ngươi sẽ do ông ta quản lý.”
Trịnh Thổ là vị quan lớn tuổi mới về làm nông, ta rất quý ông ấy. Ông ấy biết những lý thuyết canh tác trong sách, còn ta biết những kinh nghiệm thực tiễn. Hầu như cứ hai, ba ngày là chúng ta lại cãi nhau một trận.
Một lần cãi nhau mệt mỏi, ta hỏi ông: “Sao Sở Nông lại ít quan chức đến vậy?”
Ông vuốt râu đáp: “Trồng trọt là việc đã từng giúp người khác vinh hiển, nhưng điều đó đã quá lâu rồi. Giờ là người biết chữ không muốn làm nông, người làm nông lại chẳng biết chữ. Nhưng ăn uống là chuyện lớn nhất thiên hạ. Ngươi bảo có nghịch lý không?
“Hoàng thượng anh minh, tất nhiên sẽ giải quyết vấn đề này. Nhờ được người trọng dụng, phái ta tới khôi phục Sở Nông, cứ theo ta mà học, sau này đảm bảo có thịt mà ăn.”
Ta lén bĩu môi, thầm nghĩ ông đang tự tâng bốc mình, nhưng quả thật hoàng thượng rất chú trọng nông nghiệp. Ngoài ta, còn có thêm nhiều lão nông được gọi đến Sở Nông, nhưng cho đến khi có thành tích, chúng ta sẽ chẳng có danh phận hay chức vụ.
Cuối cùng, ta và Triệu Thanh Trúc đã sống chung một viện, nhưng bận rộn đến mức chỉ khi sao lên trời mới có thể cùng nhau ra ngoài tản bộ. Chàng buồn rầu bảo: “Ta không thể lười biếng, vì nàng giờ đã là quan triều đình. Nếu không chăm chỉ học hành, ta sẽ bị điều đi xa. Ta không muốn phải chịu cảnh ly biệt nữa.”
Ở lại kinh thành có hai con đường, hoặc đỗ đầu bảng như trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa, hoặc thi đỗ thứ bậc thấp để làm sĩ tử hạng bét. Nhưng số lượng rất ít, chàng phải ngày đêm khổ học.
Ta rất thích cuộc sống này, chỉ trừ một điều, đó là Kim Ngọc Thiến chuyển đến sống ở viện bên cạnh.
Nàng toại nguyện gả cho một tú tài, nhưng chỉ là vợ kế. Ông ta tuổi đã cao, con trai đã mười hai, là người vừa đỗ tú tài năm ngoái. Gặp nhiều quan viên, ta mới hiểu rằng Triệu Thanh Trúc thật xuất sắc, vì hiếm ai đỗ đạt trước khi thành thân. Vì thế, không ít nữ nhân đều muốn tranh giành họ, đặc biệt là con gái thương gia, muốn mượn việc này để thay đổi gia thế. Ngày xưa, Triệu Thanh Trúc là lựa chọn tốt nhất của Kim Ngọc Thiến. Ta không biết liệu lựa chọn hiện tại của nàng có xứng đáng hay không, nhưng dường như nàng vẫn chưa buông bỏ. Mỗi ngày, nàng đều phô bày sự giàu sang trước chúng ta.
Những món ngon ở lầu Trạng Nguyên, y phục lộng lẫy từ cửa tiệm Cẩm Tú Phường, đều là những thứ ta và Triệu Thanh Trúc không thể mua nổi. Nàng chỉ đến khoe chúng khi ta và chàng tản bộ, ôm chúng đứng thật lâu, như muốn hỏi: “Triệu Thanh Trúc, ngươi có hối hận không?”
Nhưng ta cũng không để nàng đắc ý lâu.
Vì ba hạng đầu quá khó, Triệu Thanh Trúc không đỗ được, chỉ xếp hạng thứ mười bảy trong nhị giáp và phải tiếp tục chuẩn bị cho kỳ thi sĩ tử hạng bét.
Ngày có kết quả, ta cũng được thưởng, lứa giống đầu tiên đã có kết quả ban đầu. Để khuyến khích thêm người làm nông, hoàng thượng hạ chỉ thưởng lớn cho ta. Thế là khắp nơi đều biết chuyện chàng đã đưa ta vào bài thi.
Vì muốn trả đũa, ta học theo Kim Ngọc Thiến, cố tình khoe những châu báu trước viện nàng. Nàng tức đỏ mắt, như thể đã bỏ lỡ món bảo vật vô giá, ghen tức nói: “Trên đời này quả thật có kẻ như vậy, hắn mạo hiểm ghi nàng vào bài thi, không màng công lao thuộc về mình. Lưu Mạch Nha, một tiểu cô nương nhà quê, ngươi dựa vào cái gì?”
Ta ngẩng cao đầu, tự hào đáp: “Dựa vào hôn ước của ta từ nhỏ, có hâm mộ không? Hâm mộ cũng chẳng dành cho ngươi đâu.”
Kim Ngọc Thiến ghen tị, đồng môn của Triệu Thanh Trúc cũng ghen tị với chàng. Họ nói, trong hơn hai trăm tân khoa tiến sĩ, chỉ ba người đứng đầu mới được nhớ tên, nhưng Triệu Thanh Trúc nhờ có ta đã lưu danh trước mặt hoàng thượng, chắc chắn sẽ được chọn làm sĩ tử hạng bét.
Quả nhiên, chàng đã được chọn.
Với tiền thưởng, ta mua rượu ngon để mừng. Lúc say, ta hỏi chàng: “Triệu Thanh Trúc, chàng có bận lòng khi người ta bảo rằng chàng dựa vào ta không?”
Chàng hôn ta, khẽ cười: “Họ nói sai rồi, ta đâu chỉ dựa vào nàng lần này. Từ nay về sau, làm một quan nghèo nơi kinh thành, lại còn đón gia đình vào cùng, thì chỉ trông cậy vào đôi tay khéo léo của nàng mà thôi.”
Trong men say, nụ hôn càng nồng nàn, chàng ghé tai ta thì thầm: “Mạch Nha, ta dựa vào nàng, nàng dựa vào ta, chúng ta cứ thế dựa vào nhau cả đời.”
*Hết.*