7.
Đúng như tôi đoán, mẹ của Trần Trần lại bắn liên thanh như súng liên xạ:
【Mẹ của Thanh Thanh, đây là lần thứ ba chị không phối hợp cùng hội phụ huynh. Có phải chị đang bất mãn với hội không?】【Nếu có ý kiến thì nói thẳng, đừng phá hoại trật tự và kế hoạch lớp học.】【Sự cho đi là tương hỗ. Hôm nay chị giúp người khác, thì ngày mai mới có người giúp lại chị. Đừng ích kỷ quá – con chị đang nhìn đấy.】
Ôi trời.Vẫn là cái giọng đạo đức cao ngút trời, giọng điệu đầy giảng dạy, và không thể thiếu “con cái là cái gương” như một câu thần chú.
Tôi không vội vã phản công.Chỉ từ tốn gõ vài dòng:
【Thứ nhất, tôi không cho rằng trẻ em tiểu học dọn vệ sinh là “lao động nặng nhọc”.Mục tiêu giáo dục quốc gia là bồi dưỡng những công dân phát triển toàn diện: Đức – Trí – Thể – Mỹ – Lao.Chỉ học mà không biết lao động, lớn lên rất dễ thành mọt sách vô dụng.】
【Thứ hai, theo như tôi biết, nhiều sinh viên Thanh Hoa – Bắc Đại thời nhỏ còn suốt ngày đi bắt ốc – câu cá – nghịch đất bùn.Có ai vì lau cái bàn lớp học vài phút mà trượt mất danh hiệu thủ khoa đâu.】
Tôi chỉ nói đúng sự thật.Vậy mà không hiểu sao, mẹ Trần Trần lại như bị vạch trúng chỗ đau.Phản ứng liền tức thì – và cay cú thấy rõ:
【Theo như chị biết? Mẹ của Thanh Thanh, chị lấy đâu ra “biết”?Chị học hết lớp 9, chị có biết cái cổng trường Thanh Hoa – Bắc Đại trông ra sao không?】
【Đừng dùng cái đầu cấp 2 của chị mà chất vấn hội phụ huynh.Những lý luận giáo dục cao cấp ấy – chị có nghe cũng chẳng hiểu.Chị im lặng hợp tác là được rồi.】
…À ha.Vậy là khi lập luận bị phản bác, thì chuyển hướng công kích… trình độ học vấn.
Tôi lặng lẽ liếc nhìn bằng thạc sĩ Bắc Đại trong ngăn kéo.Tự nhiên thấy… buồn cười.
À đúng rồi.Lúc làm thủ tục nhập học cho Thanh Thanh, tôi từng điền một bản thông tin phụ huynh trên hệ thống.Lúc ấy, chồng tôi đứng bên cạnh còn góp ý:
“Thôi ghi trình độ trung học, nghề nghiệp: không có.Ghi cao lại bị lôi đi làm đủ việc. Mệt!”
Tôi còn phải can không cho anh ấy điền vào mục “nghề nghiệp của phụ huynh”:"Khuyết tật" 🙃
Chồng tôi học chuyên ngành thực phẩm, từ hồi con còn học mẫu giáo, hết bị gọi đi kiểm tra an toàn thực phẩm, đến ép đi mua nguyên liệu, có khi còn bị mượn luôn vào… bếp nấu ăn.Mệt tới mức từ đó anh thề giấu nhẹm học lực lẫn công việc.
Mà cũng thú vị ghê.
Thông tin phụ huynh là bảo mật, chỉ có giáo viên chủ nhiệm mới được quyền xem.Vậy mà mẹ của Trần Trần lại nắm rõ… từng dòng tiểu sử.Xem ra — họ không chỉ đang “quản lý lớp học”, mà còn dành kha khá thời gian để… điều tra gia đình tôi.
Được thôi.Lịch sự là chuyện của tôi, còn “lễ” có tới nơi hay không, thì… tùy thái độ bên kia.
Tôi liền gõ một câu “trả quà” nhẹ nhàng:
【Mẹ của Trần Trần, chị giỏi thế này, chắc chắn là thạc sĩ tốt nghiệp từ trường 985 đúng không?】
8.
Sau khi tôi thả nhẹ một câu:
【Chị giỏi vậy chắc tốt nghiệp 985 thạc sĩ nhỉ?】
Mẹ Trần Trần lập tức nổ tung như lựu đạn thiếu chốt:
【Mẹ của Thanh Thanh, chị đúng là ích kỷ, cố chấp, sống sa đọa còn ghen tị với người có chí tiến thủ!】
Tôi còn đang ngơ:Ủa? Sao chị ấy lại bị chạm dây nặng thế?Ngay lúc đó, mẹ Đồng Đồng nhắn tin riêng, nhanh như gió:
【Chị ơi, chị đụng đúng chỗ đau rồi… chị ấy học cao đẳng. Bị hỏi tới trình độ học vấn là phản ứng như… ong bị bóp tổ á.】
À ha.
Quả nhiên, ai cũng có “tử huyệt”, chỉ là bạn có chạm đúng… lúc họ đang đứng trên bục giảng đạo đức hay không.
Ngay lập tức, cả ban chấp hành hội phụ huynh như có tín hiệu “hội nghị khẩn”, đồng loạt hùa vào ném đá:
Cô Trương – giáo viên chủ nhiệm – mở màn:
【Mẹ của Thanh Thanh, làm ơn giữ thái độ lịch sự. Có chuyện thì nói chuyện, đừng chuyển sang công kích cá nhân.】
Mẹ của Tịch Tịch tiếp lời:
【Thật xui xẻo khi phải ở chung nhóm với người ít học. Tôi đây là cử nhân chính quy trường 211 đấy nhé!】
Bố của Đông Đông thêm dầu vào lửa:
【Tôi còn là thạc sĩ. Nếu không vì con mình, tôi chẳng đời nào phí thời gian nói chuyện với người học hết cấp 2.】
Mẹ của Thụy Thụy kết thúc bằng một cú đâm sau lưng rất "nhân văn":
【Chị nên nhớ: chỉ có học mới thay đổi được số phận gia đình.Bớt xem mấy video nhảm đi, lo học thêm chút kiến thức, đừng để sự ngu dốt truyền cho thế hệ sau.】
Tôi... cười.
Không phải vì tức.Mà vì... đám người ra vẻ "giáo dục là chìa khóa", lại cư xử như đang ở sân chơi tiểu học.Học vấn không phải là để dán mác lên người khác, mà là để đừng đánh giá người ta chỉ vì họ không phô ra.
Bố của Huy Huy không kiêng nể gì nữa, nhảy vào nhóm và quăng luôn một cú đánh bẩn:
【Nghe nói bé Thanh Thanh ở trường ích kỷ lắm, không chịu cho bạn mượn bài tập.Học giỏi thì giỏi, nhưng cứ tỏ ra mình hơn người, kiêu ngạo như bà hoàng.Đúng là mẹ thế nào, con thế nấy.】
Cô Trương, giáo viên chủ nhiệm, cũng “gật đầu phụ họa”:
【Có vẻ những gì học sinh phản ánh là thật. Bé Thanh Thanh thiếu tinh thần chia sẻ, cha mẹ cần xem lại cách dạy con.Đừng để một đứa trẻ trở thành biểu tượng của ích kỷ.】
Tôi đang buồn cười nãy giờ, cũng chẳng còn tâm trạng xem trò hề nữa.
Người lớn có thể đấu nhau bằng ngôn từ – đó là lựa chọn của tôi.Nhưng lôi một đứa bé 9 tuổi ra làm bia công kích… thì quá bẩn.Mà tệ nhất là – người nói ra điều đó lại chính là giáo viên chủ nhiệm.
Tôi gõ từng dòng, dứt khoát – sắc lạnh – không nhường:
【Bố của Huy Huy, con trai anh không làm bài tập, muốn chép của con tôi,con tôi không cho – đó là đúng.Nếu để nó chép quen, sau này dễ thành tội phạm có thói quen “lấy đồ không xin phép”, thì ai chịu trách nhiệm?】
【Còn cô Trương, nếu con tôi đang giúp Huy Huy rèn đạo đức từ sớm như vậy, thì đó không gọi là ích kỷ – mà là… “giáo dục nhân cách từ gốc”.】
Không đến ba mươi giây sau – bố Huy Huy nổ tung:
【Mẹ kiếp, chị nói ai ăn trộm đấy!】
Ngay lập tức, bố của Nam Nam lên tiếng:
【Anh đừng chửi bậy trong nhóm phụ huynh! Giữ văn minh đi.】
Huy Huy bố vẫn không hạ giọng:
【Cô ta gọi con tôi là kẻ trộm, tôi không mắng cô ta thì mắng ai?Cô ta là cái thá gì? Một đứa phụ huynh “thường dân”, mà dám vênh mặt trước tôi?】
Thường dân?
Tôi vừa buồn cười, vừa… thấy thương thay cho những người mê ảo tưởng quyền lực trong cái nhóm chat tiểu học này như thể đang ngồi họp Quốc hội.
Cãi nhau với mấy người tự phong là “quý tộc lớp học” chẳng khác nào làm bẩn hình ảnh mình bằng cách lội xuống vũng bùn họ tự tạo.
Thế nên…Tôi lười phản hồi.
Tôi nhắn từng dòng, gọn gàng – rõ ràng – không một dấu thừa:
【Chuyện bắt phụ huynh thay nhau đến trường dọn vệ sinh, tôi không tham gia.Con gái tôi không phải công chúa thủy tinh, tới phiên trực nhật, con tự mình hoàn thành nhiệm vụ.】
【Còn việc phân luồng giao thông lúc tan học – đó là trách nhiệm của nhà trường và giáo viên.Ai cần thể hiện để ghi điểm với cô giáo thì tự đi, đừng kéo cả nhóm làm nền, cũng **đừng nghĩ ai cũng là “kẻ không biết gì”.】
【Tôi sẽ rời nhóm này. Sau này có gì cần thông báo, làm ơn gửi trực tiếp.Nhắc nhẹ: Nhóm chat WeChat không phải kênh thông báo chính thức của Bộ Giáo dục.Nếu vì giáo viên không chuyển tiếp thông tin mà ảnh hưởng đến cuộc sống học đường của con tôi – tôi sẽ báo lên Phòng Giáo dục.】
Xong.Tôi mở camera.Cẩn thận chụp hai tấm bằng tốt nghiệp và bằng thạc sĩ của tôi và chồng – che số ID, che ngày tháng, giữ đúng mực.
Một người tốt nghiệp Bắc Đại.Một người tốt nghiệp Thanh Hoa.
Tôi thả vào nhóm kèm theo lời nhắn lạnh như băng – đanh như thép – gọn như dao cạo:
【Xin lỗi mọi người. Lúc điền hồ sơ nhập học cho con, tôi và ba Thanh Thanh điền nhầm mục “trình độ học vấn”.】【Mẹ của Trần Trần, cổng Thanh Hoa – Bắc Đại ấy mà…Tôi đi qua nhiều đến mức thấy cũng bình thường thôi.】
9.
Tôi rời khỏi nhóm phụ huynh.Ngay lập tức, thế giới trở nên… tĩnh lặng vô cùng.
Không còn thông báo mỗi sáng sớm kiểu “ai trực nhật hôm nay”,Không còn những câu “phụ huynh là cánh tay nối dài của giáo viên”,Không còn những lời hoa mỹ che giấu tầng tầng tầng tầng áp lực trá hình.
Tôi tưởng như mình đã tìm thấy cửa thoát hiểm nhỏ bé trong mê cung giáo dục biến tướng.
Nhưng… đương nhiên, tôi hiểu rõ:Khi bạn dám đứng lên, nghĩa là bạn đã lập tức trở thành cái gai trong mắt một ai đó.
Mẹ Đồng Đồng lại gửi tin:
“Chị ơi… hôm qua em nghe thấy mẹ của Trần Trần gọi điện cho người trong hội phụ huynh, giọng nghiến răng nghiến lợi, nói ghét chị đến tận xương.Em hơi sợ, chị có nghĩ đến chuyện… cho Thanh Thanh chuyển trường không?”
Tôi cười nhẹ:
“Tôi từng nghĩ rồi.Nhưng mà – cả con tôi lẫn ba nó đều nói chắc như đinh đóng cột: Không chuyển.”
Chồng tôi nói như soái ca bước ra từ phim truyền hình mà không cần nhạc nền:
“Từ xưa tới nay, tà không thắng chính. Nếu có người phải rời đi, thì đó… không phải là chúng ta.”“Thanh Thanh! Con còn tin vào ánh sáng không?”
Con bé lập tức gật đầu cái rụp, mắt sáng như đèn led:
“Chỗ nào có ánh sáng… là có Tiga! Con cố lên!”
Tôi ôm trán.
Và giờ thì tôi đã hiểu tại sao con gái mình... lại “hổ báo chính nghĩa” đến vậy.
Tôi tưởng chuyện sẽ dừng ở đó.Nhưng không.
Drama – vốn dĩ không phải do bạn gây ra – vẫn sẽ tìm đến bạn, chỉ vì bạn không chọn cúi đầu.
Vào đúng ngày thi giữa kỳ,Tôi nhận được điện thoại từ trường, bảo rằng con tôi bị bạn học chỉ đích danh là… gian lận.
Tôi lập tức phóng tới trường.Chỉ kịp thấy con bé đỏ mặt tía tai, đứng trước mặt bạn học, giọng run mà vẫn cố cãi lý:
“Tớ không gian lận! Tớ tự làm bài! Tớ không có nhìn bài ai hết!”
Đúng như tôi đoán:Người đứng ra chỉ mặt tố Thanh Thanh quay bài… chính là Phí Dục Huy.
Còn ai vào đây nữa?Con trai của “Phí ba ba" – ông bố hét lên trong nhóm chat gọi tôi là 'phụ huynh thường dân'.
Tôi siết nhẹ tay con gái, rồi trầm giọng hỏi:
“Ai buộc tội, người đó phải đưa bằng chứng.Phí Dục Huy – em nói Thanh Thanh gian lận.Vậy – em có chứng cứ gì không?”
Cậu ta hất cằm, bộ dạng ngang ngược:
“Em nhìn thấy bạn ấy lấy phao ra từ cặp!”
Thanh Thanh nghẹn đỏ mặt:
“Phao đó không phải của con! Còn chữ trên đó rõ ràng không phải chữ con viết!”
Phí Dục Huy nhếch môi, buông một câu sắc như kim:
“Biết đâu bạn ấy cố tình viết khác để giả vờ là không phải của mình?”
…
Tôi giơ tay chặn Thanh Thanh – không để con cãi thêm.
Không phải vì sợ.Mà vì con không cần tự mình bảo vệ trước một cuộc đổ oan có sắp đặt.Đó là việc của người lớn – mà tôi là người lớn có học và có não.
Tôi nhìn thẳng vào cô Trương – giáo viên chủ nhiệm:
“Cô Trương, xin mời kiểm tra camera giám sát phòng thi.Nếu có bằng chứng, tôi sẽ lập tức nhận sai.”
Cô Trương bày ra vẻ mặt tiếc nuối:
“Ôi… thật không may, camera hôm qua bị hỏng.Nhưng mà, Thanh Thanh này – thi cử chỉ là một cách kiểm tra kiến thức thôi.Dù điểm số quan trọng, cũng không thể vì thế mà chọn cách sai lầm.Mẹ con là người học cao, chắc chắn đã dạy con rồi chứ?”
Tôi sững người.Rồi bật cười – không phải vì vui.
Vì đến cả điều không chắc chắn – cũng có thể bị quy thành “đã làm".Vì đến cả không bằng chứng – cũng có thể lấy… danh tiếng của mẹ ra làm lý do kết tội con.