Tôi nhìn miếng thịt mỡ ngấy trong bát, bỗng thấy buồn nôn.
Tôi bật dậy chạy vào nhà vệ sinh, nôn đến choáng váng cả đầu óc.
Cố Vệ Quân theo vào, lúng túng vỗ lưng tôi:
“Sao vậy? Có phải ăn trúng đồ ôi không?”
Tôi lau miệng, nhìn khuôn mặt tái nhợt trong gương rồi cất lời, giọng bình tĩnh đến kỳ lạ:
“Cố Vệ Quân, chúng ta ly hôn đi.”
Bàn tay đang lơ lửng giữa không trung của anh ta lập tức cứng lại.
Không khí như đặc quánh lại trong tích tắc.
Anh ta có vẻ tưởng mình nghe nhầm, cau mày:
“Em vừa nói cái gì?”
Tôi xoay người, lặp lại từng chữ rành rọt:
“Em nói — chúng ta ly hôn.”
“Đơn em viết sẵn rồi. Anh chỉ cần ký. Mai mình đi làm thủ tục.”
Tôi quay vào phòng, lấy ra tờ đơn ly hôn đã chuẩn bị từ lâu, đặt xuống bàn trước mặt anh ta.
Giấy trắng mực đen, nét chữ rõ ràng, không run tay.
Sắc mặt Cố Vệ Quân lập tức đen như đáy nồi, âm trầm đến mức như muốn nhỏ ra nước.
Anh ta trừng mắt nhìn tờ giấy, ánh nhìn như muốn đốt rách từng con chữ.
“Lâm Tú Liên! Em có biết mình đang nói cái gì không?!”
Anh ta gầm lên, giật phắt tờ đơn rồi xé toạc thành từng mảnh.
“Quân hôn là được pháp luật bảo vệ! Không phải trò đùa để em muốn ly là ly!”
Tôi vẫn bình tĩnh đối diện với ánh mắt giận dữ kia, giọng nói không cao nhưng sắc bén vô cùng:
“Tôi không đùa. Tôi hoàn toàn nghiêm túc. Cuộc sống thế này — tôi quá đủ rồi.”
“Quá đủ rồi?”
Anh ta như nghe phải chuyện nực cười nhất trên đời, bật cười lạnh:
“Lâm Tú Liên, em đặt tay lên tim mà nói xem, tôi Cố Vệ Quân đối xử tệ với em chỗ nào? Ăn uống, quần áo, chỗ ở — có thứ gì tôi để em thiếu? Em là gái quê, được gả cho tôi, được sống trong khu tập thể quân đội này… biết bao người mơ còn chẳng tới! Em còn đòi hỏi cái gì nữa?!”
Phúc khí?
Phải, trong mắt thiên hạ, tôi đúng là ông trời chiếu cố — lấy được sĩ quan, sống đời sung túc, nở mày nở mặt.
Nhưng người ngoài làm sao biết những nỗi khổ chỉ mình tôi gánh?
Tôi bình tĩnh nhìn thẳng vào mắt anh ta, từng chữ nặng như đá:
“Cố Vệ Quân, những thứ anh cho tôi là bổn phận của một người vợ lính. Nhưng những thứ anh không cho tôi — là sự tôn trọng của một người chồng, và tình yêu của một người đàn ông.”
“Tôi không ở trong lòng anh.”
“Người anh để trong lòng — là Bạch Nguyệt.”
“Anh dạy con nói tiếng Nga để làm cô ta vui, anh đem phần đường tôi nên uống cho cô ta, anh vì cô ta mà quát tháo tôi…”
“Tất cả những chuyện đó… anh quên rồi sao?”
Anh ta bị tôi nói đến chặn họng, sắc mặt xanh rồi tái, nửa ngày không bật nổi lời.
Cuối cùng, anh gầm lên như muốn giành lại chút thể diện:
“Tôi với Bạch Nguyệt là trong sạch! Bọn tôi chỉ là tình bạn trong sáng! Quan hệ đồng chí cách mạng!”
Tôi bật cười, khóe môi nhếch lên một nét mỉa mai sắc lạnh:
“Quan hệ đồng chí mà phải dùng thứ tiếng anh tưởng tôi không hiểu để thì thầm với nhau? Đúng là… sạch sẽ khác người thật.”
“Cô…”
Anh ta run lên vì tức, tay chỉ thẳng vào tôi:
“Cô cứ thế này thì không ai sống nổi! Ngang ngược! Cãi lý!”
Tiếng cãi vã làm nhà bên bị đánh thức.
Vợ chính uỷ Vương — mọi người đều gọi là bác Vương — khoác áo bước sang, gõ cửa:
“Vệ Quân? Tú Liên? Nửa đêm nửa hôm có chuyện gì thế con?”
Cố Vệ Quân sầm mặt, mở cửa:
“Không sao đâu bác Vương. Trong nhà… có chút việc thôi.”
Bác Vương ngó vào trong, thấy đồ đạc vương vãi khắp sàn, còn tôi đứng đó mắt đỏ hoe, môi run run, liền hiểu ra phần lớn câu chuyện.
Bác Vương kéo tôi sang một bên, giọng khuyên nhủ đầy chân tình:
“Tú Liên à, vợ chồng với nhau ai mà chẳng có lúc to tiếng. Vệ Quân từ bé bác đã chứng kiến nó lớn lên, cái thằng ấy tính khí nóng nảy, ăn nói cộc cằn, nhưng nó không phải người xấu đâu. Giờ con đang mang bầu, đừng giận dỗi nhiều mà ảnh hưởng con nhỏ.”
Tôi khẽ lắc đầu:
“Cảm ơn bác, nhưng… ý con đã quyết.”
Bác Vương còn định nói tiếp thì bị Cố Vệ Quân mất kiên nhẫn ngắt lời:
“Bác Vương, chuyện nhà cháu, để tụi cháu tự giải quyết.”
Tiễn bác Vương về, anh ta sập cửa đánh “rầm” một tiếng, như muốn dằn mặt.
Căn phòng bỗng chốc đặc quánh không khí, còn ngột ngạt hơn trước.
Anh ta đứng đối diện tôi, mắt đỏ ngầu như dã thú bị dồn vào đường cùng.
“Lâm Tú Liên.” Anh nghiến răng. “Tôi hỏi em lần cuối.
Em thật sự muốn ly hôn à?”
“Muốn.”
Tôi đáp dứt khoát, không một giây do dự.
Anh bật cười — một kiểu cười lạnh buốt, không chạm được đến mắt, chỉ toàn mùi chua chát cay độc.
“Hay. Rất hay.”
Anh gật đầu, rút từ ngăn kéo ra một cây bút, rồi ký phắt lên bản đơn ly hôn thứ hai mà tôi đã âm thầm chuẩn bị sẵn.
“Nếu em đã muốn đi… thì đi cho dứt khoát. Nhớ lấy, đừng có hối hận.”
Nói rồi, anh ta ném đơn ly hôn đã ký về phía tôi, xoay người đập cửa bỏ đi.
Tiếng cửa đóng ầm một phát, khiến tai tôi ù lên.
Tôi nhìn tờ giấy trong tay — ba chữ “Cố Vệ Quân”, nét bút mạnh mẽ, sắc như dao khắc.
Giống hệt con người anh ta: cứng rắn, lạnh lùng, không lùi bước.
3.
Hôm sau, tôi không đến tìm Cố Vệ Quân để làm thủ tục ly hôn.
Bản đơn ly hôn được ký trong cơn bốc đồng, quân đội đâu dễ gì chấp thuận. Tôi cần một lý do đủ mạnh, một lý do khiến anh ta không thể phản bác, khiến tất cả mọi người đều cứng họng.
Tôi vẫn đi làm ở xưởng dệt như thường lệ. Vẻ bình thản trên gương mặt tôi khiến đồng nghiệp ai nấy đều ngạc nhiên.
“Tiểu Liên, em và đội trưởng Cố làm lành rồi à?” Chị Lý – người thân với tôi nhất – ghé tai hỏi nhỏ.
Chuyện tối qua ầm ĩ như thế, e là nửa khu tập thể đều nghe thấy.
Tôi khẽ lắc đầu: “Chưa.”
Chị Lý thở dài: “Em đó, cứ bướng quá. Đàn ông ấy mà, dỗ vài câu là yên. Nhất là em còn đang có thai, lỡ mà ly hôn rồi, một mình nuôi hai đứa con, em tính sống sao?”
Tôi cười nhẹ, không muốn giải thích nhiều:
“Thuyền đến đầu cầu ắt sẽ thẳng.”
Mấy ngày sau đó, Cố Vệ Quân không về nhà. Nghe nói anh ta ở lại doanh trại luôn.
Anh ta muốn chiến tranh lạnh, chờ tôi cúi đầu xin lỗi.
Tiếc là... lần này anh ta tính sai rồi.
Tôi tranh thủ những ngày ấy, mang từng đợt tem phiếu trong tay đi bán cho các công nhân trong xưởng đang cần, đổi lấy một khoản tiền mặt không nhỏ.
Tôi còn lên tận chợ sách cũ trong thành phố, tìm được mấy quyển sách chuyên ngành tiếng Nga xuất bản từ những năm năm mươi.
Giấy đã ngả vàng, bìa cũng sắp rã, nhưng đối với tôi, đó là những vũ khí quý giá nhất.
Buổi tối, tôi không còn ngồi đợi cánh cửa kia được mở ra nữa, mà ngồi dưới ánh đèn leo lét, từng ký tự, từng thuật ngữ chuyên ngành, tôi đều gắng sức đọc hiểu.
Lúc này tôi mới nhận ra, ông ngoại dạy tôi chủ yếu là hội thoại đời thường và thơ văn. Còn trong sách kia, toàn là các thuật ngữ chuyên sâu về cơ khí, kỹ thuật, quân sự.
Đúng thứ tôi cần – và cơ hội, đến rất nhanh.
Hôm ấy, nhà máy đột ngột nhận được một nhiệm vụ khẩn cấp: một chiếc máy dệt nhập khẩu từ Liên Xô bất ngờ gặp sự cố. Mấy kỹ sư kỹ thuật đã cặm cụi hai ngày trời mà vẫn không sửa được. Nếu cứ chậm trễ, tiến độ sản xuất sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Xưởng trưởng lo đến mức miệng nổi đầy mụn nước, suýt phát cáu:
“Cái thứ hàng Tây này, sách hướng dẫn thì toàn mấy ký tự loằng ngoằng như nòng nọc, ai mà đọc được cơ chứ?!”
Tôi ôm chồng hồ sơ vừa đi ngang qua, nghe thấy thế thì khựng lại.
“Xưởng trưởng,” tôi lên tiếng, “có lẽ… tôi có thể thử xem sao.”
Tức thì, mọi ánh mắt trong xưởng đều đổ dồn về phía tôi.
Có người sửng sốt. Có người nghi hoặc. Nhưng phần lớn là không tin.
“Cô á?” Xưởng trưởng nhìn tôi từ đầu tới chân, giống như vừa nghe thấy một chuyện tấu hài, “Lâm Tú Liên, tôi biết cô đang nóng ruột, nhưng đừng có mà làm loạn lúc này.”
Tôi ngẩng đầu, nhìn thẳng vào mắt ông, giọng không cao không thấp:
“Xưởng trưởng, tôi không gây loạn. Tôi biết tiếng Nga.”
Câu nói ấy như một quả pháo nổ tung giữa xưởng.
“Lâm Tú Liên biết tiếng Nga? Nói thật đấy à?”
“Xạo quá đi! Nhà quê như cô ta mà cũng biết tiếng nước ngoài á?”
“Hay là cố tình làm màu trước mặt đội trưởng Cố? Biết đâu lại muốn tranh thủ ghi điểm?”
Những lời xì xào như kim châm rót vào tai.
Tôi không để tâm, chỉ bình tĩnh nói với xưởng trưởng:
“Cho tôi thử đi. Nếu sửa được, đó là công lao của cả xưởng. Nếu không, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm.”
Có lẽ ánh mắt cương quyết của tôi đã lay động ông. Xưởng trưởng do dự hồi lâu, rồi nghiến răng:
“Được! Coi như liều một phen. Nếu cô thật sự đọc được, tôi sẽ ghi công đầu cho cô!”
Tôi cầm cuốn sách hướng dẫn dày cộp toàn “chữ nòng nọc”, bước đến chỗ chiếc máy đang trục trặc.
Hít sâu một hơi, tôi bắt đầu đối chiếu từng dòng chữ với những gì còn sót lại trong trí nhớ mình…
“Là hệ thống bôi trơn ổ trục gặp sự cố, cần thay vòng đệm loại B-7.”
Nửa tiếng sau, tôi ngẩng đầu lên, đưa ra kết luận.
Mấy anh kỹ thuật bán tín bán nghi, nhưng vẫn làm theo hướng dẫn của tôi.
Đến khi chiếc máy rền vang trở lại, âm thanh ổn định đều đều, cả xưởng phút chốc im phăng phắc—
Rồi ngay sau đó, một tràng pháo tay như sấm dậy nổ tung.
Xưởng trưởng xúc động nắm chặt tay tôi, nói không ngớt:
“Nhân tài! Lâm Tú Liên, cô đúng là nhân tài ẩn mình của nhà máy chúng ta!”
Chỉ sau một đêm, tôi đã trở thành “hiện tượng” của cả xưởng.
Chuyện này, dĩ nhiên chẳng mấy chốc đã lọt đến tai Cố Vệ Quân.
Anh ta trở về vào một đêm khuya.
Lúc ấy, tôi đang ngồi đọc sách dưới ngọn đèn bàn. Anh đẩy cửa bước vào, mang theo hơi lạnh từ ngoài trời lùa vào.
Anh nhìn chằm chằm tôi, ánh mắt cuộn trào một thứ cảm xúc phức tạp mà tôi không thể gọi tên: kinh ngạc, nghi ngờ… và cả bối rối.
“Em… thật sự biết tiếng Nga à?”
Anh cất giọng hỏi, khàn khàn như chưa từng dùng đến nó cả ngày.
“Tôi biết một ít.” Tôi bình thản lật sang trang khác.
“Một ít?”
Câu trả lời của tôi như chọc giận anh ta, anh bước lên một bước, giật phắt cuốn sách khỏi tay tôi:
“Những thuật ngữ chuyên ngành này… em đọc hiểu được sao?”
“Hiểu.” Tôi gật đầu không chần chừ.
Anh nhìn tôi chằm chằm, như thể mới lần đầu thấy rõ con người tôi.
“Vì sao… em chưa từng nói với tôi?”
Tôi ngẩng đầu lên, ánh mắt thản nhiên như nước, nhưng lời nói lại như một cái tát vang dội:
“Vì tôi phải nói để làm gì? Nói rồi… anh sẽ tin sao? Trong lòng anh, tôi – Lâm Tú Liên – chẳng phải chỉ là một đứa nhà quê, ít học, cổ hủ, thích gây sự, chẳng biết gì ngoài lảm nhảm vớ vẩn sao?”
Từng câu từng chữ, như lưỡi roi quất thẳng vào mặt.