Lâm Linh là chị cả, còn hai em trai.
Vì “sinh lậu”, trong nhà bị phạt đến sạch trơn.
Cha mẹ không cho cô học cấp ba, bắt đi làm kiếm tiền cho em học, cho nhà xây nhà.
Họ còn khóa cả giấy báo nhập học của cô.
Vốn yếu đuối, lần đầu trong đời cô vùng lên chống lại cha mẹ:
cô treo một sợi dây trên xà nhà, bảo họ hoặc là đưa giấy báo, hoặc là… nhặt xác.
Cha cô lạnh lùng ném trả tờ giấy, đồng thời tuyên bố sẽ không cho cô một xu.
Cô ném quách lòng tự trọng rẻ rúng, từ đầu làng đến cuối làng quỳ gối van xin,
vay được học phí cho chính mình.
Tối hôm ấy, tôi và Lâm Linh thành bạn thân.
Những kẻ từng ướt mưa, nên mới thương nhau.
Cuối tuần tôi đưa Lâm Linh về nhà.
Cô lập tức chiếm được cảm tình của dì Hạ và bà.
Dì Hạ mua áo lót cho cô.
Bà làm món vịt ủ hoa quế sở trường.
Từ đó, cô cũng là một phần của nhà họ Hạ.
Đêm ngủ chung, cô chui trong chăn lén khóc:
“Dữ Đồng, thì ra được yêu là như thế này.”
Đúng vậy.
Vị ngọt của yêu thương như mùi hoa quế len lén bò lên đầu giường lúc đêm khuya—
hương rất nhẹ mà bền dai.
Tôi may mắn hơn cô một chút: hương vị ấy, tôi nếm từ năm tám tuổi,
và về sau chưa từng vắng mặt.
Chúng tôi báo chuyện bị sỉ nhục cho giáo viên.
Cô chỉ phê bình bóng gió đôi câu.
Nhà lũ con gái kia năm nào cũng quyên góp kha khá cho quỹ xây dựng trường.
Chẳng ai muốn đứng ra vì một học sinh vô danh.
Chúng tôi đành cúi đầu học.
Kết thúc năm nhất, Lâm Linh xếp hạng nhất lớp, tôi hạng nhì,
cùng được phân vào lớp chọn.
Lớp chọn không cùng tòa nhà với lớp thường,
và chúng tôi hầu như chẳng còn gặp lại đám “tiểu nha đầu” kia.
Cách xa người tệ hại tốt nhất là vượt lên trên họ,
bỏ họ lại thật xa sau lưng.
12
Hè năm lớp 10, mẹ ruột đến tìm tôi,
còn dẫn theo một mụ mai mối.
Bà hớn hở bảo có một “đại lão bản” để ý tôi, ra giá mười vạn;
nếu sinh con trai, thưởng thêm mười vạn.
Mắt bà sáng rực: “Học hành ích gì, chẳng bằng lấy người đàn ông có bản lĩnh,
sau này dẫu có bị đánh gãy chân cũng chẳng lo cơm áo.”
“Phán Đễ, tao nghĩ cho mày cả đấy. Sinh một thằng con trai được mười vạn, mày còn trẻ, đẻ thêm mấy đứa, muốn gì có nấy.”
Tôi tức đến tối sầm mặt: “Tôi nhớ bà chưa triệt sản nhỉ?”
Bà khựng lại: “Ch… chưa.”
“Vậy tốt, bà sinh cho ông ta hai đứa đi. Vinh hoa phú quý để bà hưởng.”
“Mày… mày… nói với mẹ mày kiểu gì đấy? Học cái thứ sách chó má, đến phép lịch sự tối thiểu cũng không hiểu!”
Đúng lúc dì Hạ đưa bà đi tái khám về.
Thấy hồn vía không tan của mẹ ruột tôi, dì Hạ quát thẳng: “Cút, không thì tôi báo công an.”
Mẹ ruột túm tay tôi lôi ra cửa: “Tao dẫn con tao đi, chỗ rách nát này có mời tao cũng chẳng thèm ở.”
“Ai là con bà? Sổ hộ khẩu nhà bà có tên nó không?”
“Không hộ khẩu nó vẫn là con tao, cùng lắm đợi tao cầm được tiền sẽ trả lại một nghìn cho mày.”
Mẹ ruột giọng the thé, chửi toàn lôi “bộ phận sinh dục” ra mắng.
Bà Hạ tức đến thở dốc.
Tôi sợ bà xảy ra chuyện, chẳng buồn đôi co, chộp cái chổi cạnh tay
đuổi thẳng bà ra khỏi cửa.
Sợ bà tiếp tục tới quấy, dì Hạ khóa cổng mỗi ngày.
Bà không quay lại nữa—
vì chuyển sang “phương án dự phòng”:
gả chị gái tôi cho gã đàn ông kia.
Em trai sa đọa cờ bạc, nợ nần tín dụng đen.
Bọn đòi nợ tạt sơn đỏ vào nhà, dọa nếu không trả sẽ chặt tay nó.
Cha mẹ ruột hoảng loạn muốn bịt lỗ thủng.
Phía tôi không xong,
chỉ còn chị là có thể “bán được”.
Lúc ấy tôi mới hiểu:
Thì ra tình thương dành cho chị là có điều kiện và có hạn.
So với tôi, chị được cưng chiều;
so với em trai, chị cũng chỉ là tấm khiên có thể đem ra hy sinh bất cứ lúc nào.
Nghe nói lúc đầu chị kiên quyết không chịu,
cuối cùng vẫn khuất phục trước màn đạo đức trói buộc của cha mẹ:
“Nuôi mày lớn từng bát cơm từng giọt sữa, giờ nhà có nạn mà không giúp thì còn là người sao? Hơn nữa bọn tao là vì tốt cho mày.”
13
Tôi và Lâm Linh tốt nghiệp đại học,
mỗi người tìm được công việc “chân ái” của mình.
Lâm Linh—cô gái từng ít lời—hóa ra nói nhiều, duyên dáng, vào nghề livestream.
Còn tôi vốn không thích giao tiếp, ở yên trong phòng thí nghiệm làm nghiên cứu.
Dì Hạ và bà thường mở livestream của Lâm Linh rồi gọi video cho tôi,
vừa bấm tim lia lịa cho con bé, vừa dặn tôi giữ gìn sức khỏe.
Hai bà không chịu lên thành phố ở cùng chúng tôi,
nên chúng tôi đành thường xuyên về thăm.
Bà đeo sợi dây chuyền và chiếc vòng tay chúng tôi mua,
có thể dạo quanh làng nửa ngày,
lưng không mỏi, chân không đau.
Người ta hỏi: “Bác ăn cơm chưa?”
Bà hơi làm bộ than: “Ôi, sợi dây chuyền nặng quá, kéo cổ tôi mỏi ghê.”
Họ lại hỏi: “Bác đi dạo à?”
Bà gật gù: “Ừ, vòng tay cháu gái mua.”
Dân làng thấy chúng tôi là “mách tội”: “Đừng chiều bà cụ quá, suốt ngày khoe khoang.”
Tôi và Lâm Linh nhìn nhau cười.
Người già tụ lại là khoe cái này cái kia;
chúng tôi chỉ là để bà… khoe có cơ sở hơn một chút.
Ban đêm, chúng tôi chui vào chăn của dì Hạ,
hỏi khi nào dì tìm cho chúng tôi một… dượng.
Ngoài bốn mươi, dì vẫn mặn mà duyên dáng;
người thích dì nối đuôi không dứt.
Bà Hạ nhắc mãi, thậm chí từng “tuyệt thực” ép dì lấy chồng.
Nhưng dì chưa từng rung động với ai.
“Trăm bề khó, có tình yêu nâng đỡ thì vẫn đi xuyên mưa gió.”
Dì Hạ vội xua tay: “Tôi cố gắng kiếm tiền là để khỏi phải lấy chồng. Buôn bán khấm khá, mẹ mạnh khỏe, hai con gái vừa giỏi vừa hiếu—ai dại gì cưới nữa.”
Tư tưởng của dì không hợp với ngôi làng miền núi này,
nhưng chính dì lại sống thảnh thơi nhất.
Tôi và Lâm Linh ôm dì gọi “mẹ”, dì làm mặt ghét: “Cứ gọi ‘dì’ đi, ‘mẹ’ nghe… già quá.”
14
Tôi theo dì Hạ lên phố lấy hàng.
Có người vỗ vai từ sau: “Nhị Nương?”
Chị tôi đẩy xe nôi, ngần ngại chào, trong mắt toàn mệt mỏi—
chẳng có chút rạng rỡ “gả vào hào môn”.
Chúng tôi ngồi trong quán trà sữa.
“Tên chồng đối xử tốt với chị không?”
Chị cười thảm, kéo tay áo—cánh tay chi chít bầm tím, mới cũ chồng lên nhau.
Thì ra “anh rể” chỉ là một cai thầu vô học.
Năm đầu cưới còn tạm;
về sau bụng chị mãi không động, hắn đổi sắc mặt, tay chân liên hồi.
Khó khăn lắm chị mới có bầu, hắn lại chê “đồ lỗ vốn” vì là con gái,
ngày ngày nhậu nhẹt, cặp bồ,
bực đâu đem về trút hết lên chị.
Tôi dè dặt hỏi: “Nhà mình có biết không?”
Nước mắt chị rơi lã chã:
“Ban đầu chị không chịu cưới. Bố mời hắn đến uống rượu, hắn giả say chui vào phòng chị, chị kêu cứu chẳng ai đoái hoài— chị chỉ còn cách… lấy hắn.”
Tôi tức ù cả đầu.
Hổ còn chẳng ăn thịt con;
không ngờ họ còn chẳng bằng thú.
Cháu gái nhỏ thấy mẹ khóc cũng òa khóc.
Con bé không được cha yêu, ông bà ngoại cũng chẳng thương.
Mẹ ruột cứ giục chị sớm sinh đứa thứ hai—phải là con trai.
Tôi khuyên chị ly hôn.
Không muốn mục rữa trong bùn thì phải vùng vẫy mà tái sinh giữa tiêu vong.
Chị lưỡng lự: “Mang con theo thì không đi làm được, sống bằng gì mới là chuyện lớn…”
“Bọn em sẽ giúp chị.”
Chị khẽ hỏi: “Em không hận bọn chị sao?”
“Em hận họ, nhưng không hận chị.”
Trong sức mình có thể, chị đã từng giúp tôi:
len lén chia phần quà vặt mẹ mua;
đứng gác ngoài cửa để tôi ăn cho yên;
trộm giúp tôi làm việc nhà khi bà không để ý.
Trước tám tuổi, chút ấm áp tôi có đều từ chị.
Chị nộp đơn ly hôn.
Cha mẹ ruột dọa đoạn tuyệt.
Lần này chị không lùi, ly hôn thuận lợi.
Cháu gái gửi dì Hạ và bà Hạ chăm.
Bà Hạ thôi khoe vòng với dây chuyền, chuyển sang khoe đứa chắt trắng trẻo mũm mĩm.
Chị theo Lâm Linh làm livestream.
Chị mê lịch sử, lên sóng là kể chuyện sử,
lượng fan tăng vùn vụt.
Ánh sáng tắt trong mắt chị bắt đầu le lói trở lại.
15
Em trai vẫn chứng nào tật nấy,
lại nợ cờ bạc một khoản lớn.
Cha ruột đích thân đến đòi chị tôi tiền.
Chị cứng rắn: “Năm ấy để gả tôi cho hắn, ông không tiếc bán đứng con gái, mặc hắn hủy danh dự tôi. Tôi nợ các người—đã trả xong từ lâu.”
Cha doạ kiện, còn dọa bêu rếu chúng tôi “bạc nghĩa, thấy chết không cứu” cho chúng tôi mang tiếng.
Lâm Linh sớm liên hệ bạn báo chí, sẵn sàng phản kích bằng sự thật về gia đình gốc.
Chúng tôi không đợi được đơn kiện.
Ông bệnh—ung thư gan.
Vừa nghe bệnh, em trai lập tức kéo ông về nhà:
không tiền thì khỏi chữa, về chờ chết.
Nghe người quanh kể, em tôi còn “ẵm” cả tiền tiêm giảm đau của cha đi đánh mạt chược.
Đêm đến, cha đau ung thư rên liên hồi, thê lương đến se sắt lòng người—
vậy mà nó cũng không buông quân bài.
Cuối cùng cha im hẳn.
Ông chết vào một ngày nắng gắt,
mặt còn nguyên vẻ đau đớn, mắt không khép.
Thi thể không hỏa táng kịp, hàng xóm kêu trời vì mùi tử khí bốc khắp xóm.
Chị vẫn về một chuyến,
lo mai táng cho cha.
Mẹ ruột tóc bạc loà xoà, lưng còng, đi làm hộ công ở bệnh viện
để trả nợ cho con trai—
như cọng cỏ khô, tự đốt mình đến tàn,
mà chẳng lay động được ai.
Em trai thua là về nhà đập phá.
Người đàn bà từng quát nạt tôi khí thế,
giờ im thin thít trước những màn quậy phá của con.
Thỉnh thoảng tôi gặp mẹ ruột ở quê,
bà lúng túng nhìn tôi, cố nở nụ cười lấy lòng.
Gió lạnh nổi.
Tôi quấn chặt khăn cho bà Hạ, đưa bà về—
không nhìn bà lấy một lần.
Tình mẹ con đã cạn từ lâu,
không cần nhận, chẳng cần gặp lại.
Chị vẫn định kỳ gửi bà chút tiền dưỡng già—dù sao chị từng được đối xử tử tế.
Còn trong tôi, mặt hồ phẳng lặng.
Chúng tôi ngầm hiểu chẳng nhắc lại gia đình ấy nữa.
Hăm hở tiến về phía trước.
Dẫu cuồng phong nổi dậy,
tôi vẫn cưỡi gió xé vạn dặm.
[ Hết ]