“Mẫn Mẫn,” giọng ông dịu xuống, “ba biết con tủi thân. Nhưng chuyện đã xảy ra rồi, mình phải nghĩ cách giải quyết. Con làm ầm lên, không có lợi cho con. Mẹ con mất việc, thu nhập trong nhà giảm hơn một nửa, tiền cho con học lại, tiền cho con đi học sau này, lấy đâu ra? Nhà Lâm Hiểu đồng ý bồi thường hai mươi vạn. Hai mươi vạn, đủ cho con học bốn năm đại học và sinh hoạt phí. Mỗi bên lùi một bước, được không?”
“Hai mươi vạn,” tôi lặp lại, “điểm số của con, trường đại học của con, cuộc đời của con, chỉ đáng hai mươi vạn.”
“Thế con còn muốn sao nữa!” Ba tôi lại nổi giận. “Nhất quyết phải cá chết lưới rách hả?!”
“Con muốn sao?” Tôi nhìn họ — ba mẹ tôi.
“Con muốn cô ta trả lại giấy báo trúng tuyển cho con. Con muốn tên của con trở về đúng chỗ. Con muốn kẻ trộm đồ phải trả giá.”
“Con điên rồi,” mẹ tôi lắc đầu. “Con điên rồi Trần Mẫn! Là phạm pháp đấy! Nếu mẹ ngồi tù, cả đời con cũng xong!”
“Còn bây giờ thì con đã xong rồi.”
Tôi quay người, đi về phía phòng mình.
“Đứng lại cho tao!” Bố tôi gào phía sau.
Tôi không dừng.
“Trần Mẫn!” Mẹ tôi thét lên. “Hôm nay mày mà bước ra khỏi cánh cửa này, tao coi như không có đứa con gái này!”
Tôi dừng lại trước cửa phòng, quay đầu nhìn bà một lần.
“Mẹ,” tôi nói, “từ hôm qua trở đi, con đã không còn mẹ nữa rồi.”
Tôi đóng cửa, khóa trái.
Bên ngoài vang lên tiếng đập phá đồ đạc, tiếng mẹ tôi khóc, tiếng ba tôi chửi rủa.
Tôi dựa lưng vào cửa, chậm rãi trượt người ngồi xuống đất.
Sàn nhà lạnh ngắt.
Điện thoại rung lên một cái, là tin nhắn WeChat của Lâm Hiểu.
“Mẫn Mẫn à, xin lỗi em, chị thật sự không biết mọi chuyện lại thành ra thế này. Dì Trần làm vậy là vì giúp chị, dì ấy là người tốt. Em trách thì cứ trách chị, đừng trách dì Trần. Hai mươi vạn đó, nhà chị sẽ từ từ trả, chị có thể viết giấy nợ, sau khi tốt nghiệp nhất định sẽ trả em. Xin em, đừng làm ầm lên nữa, được không?”
Tôi nhìn chằm chằm màn hình rất lâu.
Rồi gõ chữ:
“Lâm Hiểu, chị biết bây giờ thứ tôi hận nhất là gì không?”
“Thứ tôi hận nhất, không phải là chị đã trộm điểm số của tôi.”
“Thứ tôi hận nhất, là ngày hôm qua trong phòng riêng, chị nhìn tôi và mẹ chị cùng nhau nâng ly, cảm ơn mẹ tôi, nói ‘Cảm ơn dì Trần’.”
“Chị nhìn tôi như một đứa ngốc, ngồi đó, tiếp nhận sự thương hại và an ủi của tất cả mọi người.”
“Chị nhìn tôi áy náy, nhìn tôi xin lỗi, nhìn tôi nghĩ mình là đồ vô dụng.”
“Lúc đó, chị đang nghĩ gì?”
“Có phải chị thấy tôi rất đáng thương không?”
“Có phải chị thấy tôi rất ngu không?”
“Có phải chị thấy… chị thắng rồi?”
Tin nhắn gửi đi, hiển thị đã đọc.
Bên kia đang nhập, nhập rất lâu.
Cuối cùng chỉ gửi lại một câu: “Xin lỗi.”
Tôi cười, ném điện thoại lên giường.
Xin lỗi.
Xin lỗi thì có ích gì.
Thứ tôi muốn không phải là xin lỗi.
Thứ tôi muốn, là lấy lại những gì vốn dĩ thuộc về mình.
3
Sáng hôm sau, khi tôi ra khỏi phòng thì trong nhà không có ai.
Trên bàn ăn đặt sẵn một phần sữa đậu nành và quẩy chiên, bên dưới đè một mảnh giấy:
“Mẫn Mẫn, mẹ đi làm rồi, đồ ăn ở trên bàn, nhớ ăn nhé.”
Nét chữ ngay ngắn, giọng điệu bình thản, như thể trận cãi vã tối qua chỉ là một giấc mơ.
Tôi ngồi xuống, chậm rãi ăn hết phần quẩy.
Sữa đậu nành có vị ngọt, được cho hai thìa đường — đúng kiểu tôi từng thích nhất.
Ăn xong, tôi bắt đầu hành động.
Bước đầu tiên: Tìm chứng cứ.
Mẹ tôi là trưởng phòng giáo dục, nhưng tôi không tin bà có thể làm mọi việc kín kẽ đến mức không để lại dấu vết.
Điều chỉnh hồ sơ, sửa điểm, tráo thông tin trúng tuyển — từng bước trong chuỗi này chắc chắn đều có ghi chép, có dấu vết.
Tôi vào phòng làm việc của mẹ.
Bàn làm việc được dọn dẹp gọn gàng.
Máy tính vẫn bật, nhưng cần mật khẩu.
Tôi thử ngày sinh của mẹ, của tôi, của ba — đều không đúng.
Tôi mở ngăn kéo. Bên trong là vài tập tài liệu và giấy chứng nhận, cùng mấy tấm cờ tuyên dương:
“Yêu thương vô bờ”, “Tấm gương đạo đức nhà giáo”.
Tôi lật qua, tiếp tục tìm.
Ở tầng dưới cùng của ngăn kéo, tôi phát hiện một bìa hồ sơ.
Bên trong là một số tài liệu.
Một bản chứng nhận hộ nghèo của gia đình Lâm Hiểu, một bản sao giấy chứng nhận khuyết tật, và một bức thư cảm ơn viết tay, chữ xiêu vẹo:
“Cảm ơn trưởng phòng Trần đã cứu cả nhà chúng tôi.”
Dưới cùng là một tờ giấy nháp.
Trên đó là nét chữ tay của mẹ tôi, ghi rõ quy trình thay đổi thông tin điểm thi và học bạ giữa tôi và Lâm Hiểu.
Từng bước — từ điều chuyển hồ sơ của tôi, đến thay thế bằng thông tin của Lâm Hiểu — đều được đánh dấu tích hoàn tất.
Chỉ có bước cuối cùng, “sắp xếp trường học luyện thi lại”, vẫn còn để trống.
Tôi cầm tờ giấy lên, tay run lẩy bẩy.
Ngay cả giấy nháp, bà cũng giữ lại.
Là quên vứt? Hay cho rằng chẳng cần vứt? Là nghĩ tôi không bao giờ phát hiện ra? Hay cho rằng, dù có phát hiện, tôi cũng không thể làm gì?
Tôi chụp lại, tải lên đám mây.
Rồi tiếp tục lục tìm.
Trên kệ sách tầng trên cùng, tôi thấy một quyển album cũ.
Mở ra là ảnh của tôi.
Ảnh đầy tháng, ảnh thôi nôi, ngày đầu đi học, lần đầu đeo khăn quàng đỏ.
Bên cạnh mỗi tấm, mẹ đều có ghi chú:
“Hôm nay Mẫn Mẫn vào lớp Một, mẹ mong con trở thành một người lương thiện, chính trực, có ích cho xã hội.”
Lương thiện. Chính trực.
Tôi gập album lại.
Buổi trưa, mẹ tôi về nhà.
Bà xách theo túi đồ ăn, nét mặt vẫn bình thường như không có chuyện gì:
“Con dậy rồi à? Ăn gì chưa?”
“Ăn rồi.”
“Ừ.” Bà thay giày, bước vào bếp. “Mẹ mua sườn rồi, tối nấu canh cho con nhé, dạo này con gầy quá.”
Tôi tựa vào khung cửa bếp, nhìn bóng lưng bà bận rộn.
“Mẹ.”
“Hả?”
“Tại sao mẹ lại làm giáo viên?”
Tay bà khựng lại một chút, không quay đầu: “Sao tự nhiên hỏi vậy?”
“Bài học đầu tiên mẹ dạy con là ‘thành thật’.”
Bà đặt dao xuống, xoay người nhìn tôi:
“Trần Mẫn, chuyện này... mình có thể đừng nói nữa được không?”
“Tại sao không thể nói?”
“Vì có nói cũng không ra được kết quả gì!” Giọng bà cao lên. “Mẹ đã nói rồi, mẹ sai, nhưng mẹ không còn cách nào! Con cứ nhất quyết không chịu buông tha, con muốn ép mẹ đến đường cùng sao?!”
“Là mẹ đang ép con.” Tôi nói.
“Mẹ ép con phải chấp nhận một lời dối trá, ép con phải biết ơn cái gọi là ‘đại nghĩa’ của mẹ, ép con phải giả vờ như chưa từng có chuyện gì xảy ra.”
“Vậy con muốn mẹ làm sao?!” Bà xông tới, túm lấy vai tôi. “Muốn mẹ ra đầu thú? Muốn mẹ ngồi tù? Muốn người ta chỉ vào lưng con mà nói: ‘Mẹ nó là tội phạm’?! Như vậy con mới vừa lòng à?!”
“Con muốn mẹ thừa nhận, mẹ đã sai.”
“Mẹ sai rồi! Mẹ sai rồi, được chưa!”
Bà bật khóc: “Mẹ sai rồi, mẹ xin lỗi con, mẹ quỳ xuống xin con được chưa?”