09
Sự xuất hiện đột ngột của Giang Vĩ như một quả bom nổ tung giữa sân trường yên tĩnh.
Sinh viên, giảng viên xung quanh đều dừng bước, tò mò đứng lại xem, xì xào bàn tán.
Sắc mặt Lâm Chấn Thanh cùng các giáo sư khác lập tức trở nên khó coi.
“Giang Vĩ! Con làm cái gì vậy! Mau đứng dậy!” – Lâm Chấn Thanh vừa giận vừa sốt ruột, định kéo anh ta dậy.
Nhưng Giang Vĩ ôm chặt chân tôi như đỉa, không chịu buông.
Anh ta khóc đến mức nước mắt nước mũi tèm lem, vừa gào vừa quệt tay lên quần âu đắt tiền của tôi.
“Mẹ! Con không ra gì! Con là súc sinh! Con không nên đối xử với mẹ như thế! Mẹ đánh con, mắng con cũng được! Chỉ cần mẹ tha thứ, chỉ cần mẹ chịu về nhà, con làm gì cũng được!”
Anh ta gào khóc như đang diễn một vở bi kịch gia đình, nước mắt nước mũi văng tứ tung.
Xung quanh, những người không rõ đầu đuôi bắt đầu xì xào:
• “Là con trai bà à? Sao lại quỳ khóc thế kia?”
• “Nghe giống như làm điều gì sai với mẹ, giờ quỳ xin tha thứ.”
• “Ôi, mỗi nhà một cảnh…”
Tôi cúi đầu, nhìn người đàn ông đang quỳ dưới chân mình.
Con trai tôi.
Giờ đây, anh ta thảm hại, đáng thương, chả còn chút tự trọng.
Nếu là trước đây, có lẽ tôi đã mềm lòng.
Nhưng bây giờ… tim tôi cứng như đá.
Tôi không động đậy, cũng không nói gì, chỉ lạnh lùng nhìn anh ta “diễn”.
Khóc một hồi lâu, không thấy tôi phản ứng gì, Giang Vĩ bắt đầu thấy sợ.
Anh ta lén liếc mắt nhìn tôi, trong ánh mắt, ngoài sự cầu xin còn có một tia toan tính rất khẽ.
Anh ta biết điểm yếu của tôi.
Anh ta cho rằng, chỉ cần hạ mình, làm màu trước mặt đông người như thế, cho tôi “được thể diện”, thì tôi sẽ mủi lòng, lại tha thứ, lại quay về làm người mẹ hiền gánh vác mọi thứ cho anh ta như xưa.
Tiếc thay, lần này anh ta tính sai rồi.
“Nói xong chưa?” – Cuối cùng tôi cũng lên tiếng. Giọng tôi lạnh tanh, không mang chút hơi ấm.
Giang Vĩ sững lại, ngừng khóc.
“Nói xong rồi thì đứng dậy đi.” – Tôi bình thản, “Đừng làm mất mặt thêm nữa.”
“Mẹ…” – Giang Vĩ định mở miệng tiếp.
“Tôi không phải mẹ anh.” – Tôi cắt ngang, giọng dứt khoát –
“Từ ngày anh cùng vợ con anh gọi tôi là ‘con mụ già ngu ngốc’, xem tôi như một ô sin không công, người mẹ đó… đã chết rồi.”
Từng chữ như dao găm, đâm thẳng vào trái tim Giang Vĩ.
Sắc mặt anh ta lập tức trắng bệch.
“Không… không phải vậy đâu mẹ! Mẹ hiểu lầm rồi! Là Lưu Mẫn với Nhạc Nhạc không hiểu chuyện… con đã mắng họ rồi!” – Anh ta cuống cuồng biện minh.
“Hiểu lầm?” – Tôi cười nhạt –
“Giang Vĩ, anh còn định tự lừa mình dối người đến bao giờ? Anh tưởng tôi không hiểu tiếng Đức à?”
Tôi nhìn thẳng vào mắt anh ta, từng từ rõ ràng:
“Anh quên rồi à?
Trước khi anh chào đời, tôi đã là giảng viên tiếng Đức của trường này. Tôi còn là một trong những học giả đầu tiên được nhà nước cử sang Đức giao lưu học thuật.
Còn cha anh — cũng là chồng tôi — là chuyên gia nghiên cứu Goethe nổi tiếng nhất thời đó.
Trong thư phòng nhà mình, có nguyên một bức tường sách tiếng Đức, mà hồi bé anh còn xé hỏng cuốn Faust bản có chữ ký của tôi đấy.”
“Anh nghĩ, tôi có hiểu tiếng Đức không?”
Tôi không nói lớn, nhưng từng chữ như sấm nổ bên tai, khiến Giang Vĩ chết lặng.
Anh ta đứng như trời trồng, mắt trợn to, miệng há hốc, không thốt nổi lời nào.
Cả đời, anh ta luôn nghĩ tôi chỉ là một “công nhân nghỉ hưu”, vô học – vô quyền – vô năng.
Chưa từng ngờ, mẹ anh ta lại từng là một học giả lỗi lạc.
Không chỉ Giang Vĩ, người xem xung quanh cũng choáng váng.
Ngay cả Lâm Chấn Thanh và mấy vị giáo sư cũ cũng sững sờ.
Bọn họ chỉ biết tôi từng dạy ở khoa Ngoại ngữ. Nhưng không ngờ, tôi lại từng có một quá khứ huy hoàng đến vậy.
“Cô… cô là người đầu tiên được cử đi Đức?” – Một giáo sư trẻ vô thức lẩm bẩm.
Giang Vĩ lúc này đã ngồi phịch xuống đất, mắt đỏ hoe, miệng lắp bắp:
“Con… con không biết…”
“Ngạc nhiên lắm đúng không?” – Tôi nhìn bộ dạng bối rối đến đáng thương của anh ta, trong lòng chỉ thấy vô cùng đáng buồn.
“Vì anh, tôi đã từ bỏ sự nghiệp, từ bỏ nghiên cứu, từ bỏ cả cuộc đời mình — lui về sau bếp, quay cuồng với bếp núc và chăm sóc gia đình hơn nửa đời người.
Tôi từng nghĩ, mình có thể dạy dỗ anh thành một người đàn ông chính trực, có trách nhiệm, giống như cha anh.
Kết quả thì sao?
Tôi đã nuôi ra một thứ gì vậy?
Một kẻ ăn bám mà không thấy xấu hổ, coi sự hy sinh của mẹ là điều hiển nhiên, thậm chí còn xem mẹ là nỗi nhục, dung túng vợ con nhục mạ mẹ — đúng là một thằng con bất hiếu không biết điều!”
Giọng tôi đột ngột cao vút, tràn đầy tức giận và thất vọng bị kìm nén suốt nửa đời người:
“Giang Vĩ! Anh tự hỏi lòng mình xem — anh còn xứng đáng với tôi không?
Anh còn mặt mũi nào nhìn cha anh dưới suối vàng không?”
“Con… con…” – Giang Vĩ nghẹn lời, mặt đỏ dần lên, rồi chuyển sang tím tái, xấu hổ đến mức không biết chui vào đâu.
Xung quanh, tiếng bàn tán càng lúc càng lớn:
• “Trời ơi! Thì ra là vậy! Cái loại con này đúng là không ra gì!”
• “Bà giáo này tội thật, hy sinh cả đời vì con, kết cục nhận lại là sự phản bội thế này…”
• “Đáng đời! Loại con bất hiếu thì nên bị bêu rếu như thế cho biết mặt!”
Nghe những lời chỉ trích tứ phía, Giang Vĩ chỉ muốn chui xuống đất cho xong.
Anh ta muốn bỏ chạy, nhưng đầu gối tê rần, không đứng nổi.
Tôi không nhìn anh ta nữa, chỉ quay sang mỉm cười nhẹ với Lâm Chấn Thanh và các đồng nghiệp:
“Xin lỗi mọi người, để mọi người phải chứng kiến cảnh này.”
“Trần Lan, chị nói vậy là không đúng!” – Lâm Chấn Thanh tức giận – “Người cần nói xin lỗi phải là thằng con bất nhân kia! Chúng tôi đều thấy chị thật quá thiệt thòi!”
“Đúng vậy! Cô Trần, cô chịu khổ rồi.” – Các giáo sư xung quanh cũng đồng loạt phụ họa.
Tôi khẽ lắc đầu, ra hiệu không cần nói thêm.
Tôi bước lại trước mặt Giang Vĩ, từ trên cao nhìn xuống:
“Về nói lại với Lưu Mẫn và Giang Nhạc rằng:
Căn hộ đó, tôi đã ủy quyền cho môi giới rao bán rồi.
Số tiền bán nhà — một đồng cũng không để lại cho các người.
Từ giờ về sau sống ra sao, đó là việc của các người.
Tôi — không liên quan nữa.”
“Từ giờ trở đi, chúng ta không còn bất kỳ quan hệ gì.”
Nói xong, tôi quay người đi, không hề ngoái lại, sải bước đường hoàng vào tòa nhà chính của viện, giữa vòng vây chào đón của các đồng nghiệp cũ.
Phía sau lưng, là tiếng gào khóc tuyệt vọng của Giang Vĩ.
Nhưng tiếng gào ấy, đã không thể lay động nổi trái tim tôi nữa.
Bởi vì có những trái tim, khi đã chết… thì vĩnh viễn không thể sống lại.
10
Đoạn video Giang Vĩ quỳ gối cầu xin tôi tha thứ trước cổng đại học, nhanh chóng bị người đi đường quay lại và đăng lên mạng — gây chấn động khắp nơi.
Nếu trước đây các bài đăng chỉ là lời kể không bằng chứng, thì lần này, video là bằng chứng sống, không thể chối cãi.
Trong video, tôi kể rõ quá khứ của mình — từng là giảng viên tiếng Đức, học giả trao đổi quốc tế, và là một người mẹ từ bỏ tất cả vì con trai.
Còn Giang Vĩ với bộ dạng khúm núm, gian xảo, lúng túng — bị phơi bày không sót một nét.
Dư luận lập tức quay ngoắt 180 độ.
• “Whattt! Plot twist xịn xò quá trời! Bà không phải mẹ già bình thường mà là trùm ẩn danh à?”
• “Con gì mà súc sinh thế? Có mẹ đỉnh như thế mà không biết quý, lại đi chiều chuộng vợ với con gái mất dạy?!”
• “Giờ mới quỳ? Muộn rồi anh trai! Ủng hộ bà tuyệt giao luôn, để tụi kia tự bơi!”
• “Thương bà quá… Phụ nữ thực sự không nên hy sinh cả đời vì gia đình mà quên mất chính mình!”
Cư dân mạng bàn luận sôi nổi, thậm chí còn kéo theo một cuộc tranh luận lớn về chủ đề:
“Thế hệ ăn bám mới” và “Giá trị tự thân của phụ nữ thời hiện đại.”
Nhưng tất cả những điều đó, với tôi, đã không còn quan trọng nữa.
Tôi đã trở về mái trường thân thuộc — nơi tôi từng từ bỏ để lui về “hậu trường” làm người mẹ tảo tần.
Và giờ, tôi đã chính thức quay lại với thế giới của mình.
Lâm Chấn Thanh giữ đúng lời, lập tức mời tôi làm Cố vấn trưởng Trung tâm nghiên cứu văn hóa Đức – Trung.
Tôi không có phòng làm việc riêng, nên ông chia đôi phòng hiệu trưởng của mình cho tôi.
Sau 20 năm, tôi lại được ngồi sau bàn làm việc.
Trên bàn là những tạp chí học thuật mới nhất, trong không khí phảng phất mùi giấy mới và mực in.
Mùi hương ấy, khiến lòng tôi yên tĩnh lạ thường.
Nhiều đồng nghiệp cũ, học trò cũ nghe tin tôi trở về đã lần lượt đến thăm.
Người thì đã trở thành học giả nổi tiếng, người làm trong Bộ Ngoại giao, có người lại là doanh nhân thành đạt…
Tất cả đều nhìn tôi với ánh mắt ngạc nhiên, xót xa, nhưng nhiều hơn cả là sự kính trọng chân thành.
• “Cô Trần, cuối cùng cô cũng trở lại rồi!”
• “Cô Trần, môn ‘Triết học cổ điển Đức’ năm xưa cô dạy, em vẫn nhớ mãi.”
• “Cô có cần gì, cứ nói với bọn em!”
Được nhiều người cần đến, được nhiều người tôn trọng…
Cảm giác ấy, thật sự rất tuyệt.
Tôi bắt đầu xử lý phần tài liệu tồn đọng nhiều năm của trung tâm nghiên cứu, đồng thời phụ trách cố vấn cho một số dự án dịch thuật quan trọng.
Tôi phát hiện, dù đã rời xa học thuật hai mươi năm, nhưng những tri thức ấy chưa từng rời bỏ tôi.
Chúng đã ăn sâu vào máu thịt, chỉ cần phủi bụi, là có thể tỏa sáng trở lại.
Cuộc sống của tôi dần đi vào quỹ đạo — bận rộn mà đầy đủ ý nghĩa.
Tôi không còn là “bà Trần quanh quẩn góc bếp” nữa, mà là giáo sư Trần Lan, người từng tung hoành học giới, nay quay trở lại với ngòi bút, bản thảo và thế giới học thuật của mình.
Dĩ nhiên, gia đình Giang Vĩ không cam tâm chịu thua.
Sau màn quỳ gối cầu xin thất bại, họ lại nghĩ ra một chiêu khác – đánh vào tình thân.
Lần này ra mặt là Lưu Mẫn và Giang Nhạc.
Không biết từ đâu, họ điều tra được tôi đang ở khách sạn Ritz-Carlton.
Bị bảo vệ chặn ngoài cửa, họ bèn cắm chốt dưới sảnh mỗi ngày, canh lúc tôi đi làm về.
Mỗi lần tôi bước vào khách sạn, đều thấy hai người họ ở đó.
Lưu Mẫn lột xác hoàn toàn, chẳng còn kiêu căng, thay vào đó là bộ mặt cười nhăn nhở lấy lòng, tay xách nồi canh gà hoặc những món điểm tâm mà tôi chưa từng ăn bao giờ:
“Mẹ, mẹ về rồi à? Mẹ có mệt không? Con nấu canh cho mẹ, mẹ uống thử xem?”
Còn Giang Nhạc thì giả làm thục nữ — váy trắng đơn giản, mặt mộc, đôi mắt đỏ hoe, mỗi lần thấy tôi là sắp rơi nước mắt:
“Bà ơi… con sai rồi… bà cho con một cơ hội nữa được không ạ? Con không muốn bị trường đuổi học đâu…”
Hai mẹ con một người tung, một người hứng, cố tình diễn vở “tình thân cảm hóa bà lão”.
Nhân viên khách sạn và khách qua đường nhìn thấy còn tưởng đây là một màn gia đình cảm động.
Chỉ có tôi biết rõ — trong mắt họ chẳng có chút hối hận nào.
Chỉ có tính toán, và tiếc nuối — tiếc vì đánh mất cái cây rụng tiền mang tên Trần Lan.
Tôi chẳng thèm tranh cãi, coi họ như không khí, bước thẳng qua không nhìn lấy một lần.
Sự lạnh nhạt của tôi, khiến cho “vở diễn” của họ càng thêm lố bịch và nực cười.
Vài ngày sau, có lẽ thấy “diễn tình cảm” không ăn thua, họ chuyển hướng – bắt đầu bán thảm.
Lưu Mẫn nhận lời phỏng vấn của một kênh truyền thông nhỏ, khóc lóc thảm thiết trước ống kính.
Cô ta nhận lỗi — nói rằng mình lỡ bất kính với mẹ chồng, nhưng lý do là vì Giang Vĩ quá nghe lời mẹ, khiến cô ta trong nhà không có tiếng nói, tâm lý mới bị lệch lạc, mới nói ra lời không nên nói…
Cô ta tự biến mình thành “nạn nhân bị kẹt giữa mẹ chồng quyền lực và chồng nhu nhược”.
Giang Nhạc thì tự quay video xin lỗi, đăng lên mạng.
Trong clip, cô ta vừa khóc vừa nói:
“Bà là người nuôi con từ nhỏ, con yêu bà nhất. Hôm đó là vì lệch múi giờ, con mệt, tâm trạng tệ nên mới lỡ lời…
Bà ơi… con sẵn sàng nghỉ học, quay về chăm sóc bà, phụng dưỡng bà suốt đời… xin bà đừng bỏ rơi con…”
Video được dàn dựng rất bi thương, lồng nhạc buồn não nề, thật sự gây cảm giác thương hại cho không ít người.
Trên mạng bắt đầu xuất hiện làn sóng bình luận mới:
• “Haiz, con bé xin lỗi vậy rồi mà… tha được thì nên tha.”
• “Dù sao cũng là người một nhà, làm lớn chuyện làm gì, bà cụ cũng hơi tuyệt tình.”
• “Con bé đã chịu nghỉ học để chăm bà rồi mà bà còn chưa chịu, muốn gì nữa?”
Tôi đọc những bình luận đó, chỉ thấy buồn cười.
Nghỉ học về chăm tôi?
Một đứa lo cho bản thân còn chưa xong, lấy gì mà chăm tôi?
Cô ta không hề muốn chăm tôi.
Cô ta chỉ đang dùng chiêu “đạo đức trói buộc”, ép tôi phải mềm lòng.
Khi Trương Hạn gửi bản báo cáo dư luận cho tôi, anh mang theo vẻ mặt hơi lo lắng:
“Bà Trần, hiện trên mạng có một bộ phận dư luận bắt đầu quay lại tấn công bà. Bà có muốn chúng tôi lên tiếng phản hồi không?”
Tôi lắc đầu.
“Không cần.” – Tôi điềm nhiên –
“Chỉ là vài tên hề nhảy nhót, cứ để họ diễn.
Thanh giả tự thanh.”
Làn sóng dư luận đến nhanh, cũng sẽ rút nhanh.