1
"Gì cơ? Đồng phục bẩn thì đòi mua mới á?"
Mẹ tôi đứng ở cửa, vừa nhìn Hứa Tầm thay giày xong, quay sang nhìn tôi, nét mặt lập tức hiện rõ vẻ mất kiên nhẫn:
"Bẩn thì giặt, rách thì vá, mua mới cái gì? Coi mình là đại tiểu thư chắc?"
Nghe tôi nhỏ giọng lí nhí giải thích, ánh mắt bà càng lộ vẻ khinh thường:
"Giặt không sạch? Thì cố mà kỳ cho sạch đi."
"Thôi, mẹ không có thời gian đôi co với con đâu, còn phải đưa em gái con đi học đàn nữa."
"Nhớ rửa bát cho sạch, em con học xong còn phải đi dự buổi hòa nhạc, chắc khoảng bảy giờ tối mẹ mới về. Con nấu cơm từ sáu rưỡi đi, đừng để nguội."
"Mẹ..."
Tôi còn chưa kịp nói thêm gì, cánh cửa đã bị đóng sầm ngay trước mặt.
Qua cánh cửa, tôi nghe tiếng Hứa Tầm vui mừng reo lên:
"Ở trung tâm thành phố mới mở một nhà hàng Tây, con chưa ăn bao giờ, dì ơi, trưa nay mình đi thử nhé?"
"Được, hôm nay dì sẽ dẫn Tầm Tầm đi thư giãn."
Tôi gần như có thể tưởng tượng ra ánh mắt dịu dàng, cưng chiều mà mẹ dành cho Hứa Tầm.
Hứa Tầm là con gái duy nhất của cậu mợ tôi.
"Từ nhỏ nhà mình đã nghèo, bà ngoại con lúc chia cơm lúc nào cũng ưu tiên chồng và các con trai. Nhưng cậu con thì khác, dù mình ăn không đủ no vẫn lén giấu cho dì nửa cái bánh bao."
"Đến ngày dì lấy chồng, cậu con còn chạy khắp cả làng mượn xe làm đám cưới, chỉ để dì nở mày nở mặt bên nhà chồng..."
Từ bé tôi đã quen nghe mẹ lải nhải kể về tình nghĩa giữa bà và cậu.
Nhưng người tính không bằng trời tính.
Hai năm trước, trên đường về quê, cậu mợ gặp tai nạn và qua đời.
Mẹ tôi khóc đến ngất xỉu, sau khi xuất viện, bà lập tức đưa Hứa Tầm về nhà.
Từ đó trở đi, dường như mẹ quên mất rằng bà là mẹ tôi, chỉ còn nhớ mình là dì của Hứa Tầm.
Đang ngẩn người thì điện thoại bàn trong nhà vang lên, tôi vội vàng nhấc máy.
Đầu dây bên kia là giọng bà nội — người luôn trọng nam khinh nữ.
"Nhà mấy đứa ở bị rò rỉ nước nhà vệ sinh, tụi bây không biết hả?"
"Ban quản lý khu phố còn gọi điện tới tận đây hỏi tao."
"Ơ? Là Nhiễm Nhiễm đó à?
Có chuyện gì vậy, đừng khóc nhé."
2
Chiều hôm đó, bà nội đã có mặt trước cửa nhà tôi.
Bà là một bà lão gầy gò, tóc bạc được chải gọn gàng, khuôn mặt hốc hác, những nếp nhăn sâu hằn như dao khắc nơi đuôi mắt và khóe môi, ánh mắt sắc lạnh, vừa nhìn đã biết khó mà gần gũi.
Tôi vội mở cửa mời bà vào nhà, trong lòng không khỏi thấp thỏm.
Tôi rất ít khi gặp bà, suốt ngần ấy năm, bà vẫn sống một mình trong ngôi nhà cũ dưới quê, chỉ vào dịp lễ Tết, bố mới đưa cả nhà về thăm.
Trên bàn ăn, bà cũng rất ít khi nở nụ cười, thậm chí mỗi lần bố tôi cố gắng pha trò cho không khí bớt ngột ngạt, đều bị bà lạnh lùng cắt ngang:
"Ăn xong thì về đi, nếu không có chuyện gì thì cũng đừng về nhiều."
"Bà có lương hưu, chẳng cần ai bận tâm đâu."
Mẹ tôi từng kể, bà rất bất mãn vì mẹ không sinh được con trai.
Mẹ thường hay kể lại: ngày tôi chào đời, bà nội nhìn thấy tôi, lập tức nhíu mày:
"Lại là con gái à."
Từ nhỏ đến lớn, tôi đã quen nghe mẹ càm ràm:
"Con mụ già đó, rõ ràng chỉ có mỗi một đứa con trai, thế mà vẫn ôm chặt tiền và nhà không buông."
Mỗi lần nhắc đến chuyện này, mẹ tôi lại mạnh tay chọc vào đầu tôi:
"Tại mày đấy, nếu là con trai thì tao với ba mày đã lừa được hết tài sản về tay rồi."
Mẹ luôn nói rằng bà nội không ưa tôi, nhưng lúc này đây, ánh mắt bà dành cho tôi lại bình thản hơn mẹ rất nhiều.
Bà đảo mắt nhìn quanh căn nhà một lượt, chân mày bất giác nhíu lại.
Theo ánh mắt ấy, tôi nhìn thấy chiếc giường con của mình bị xếp gọn vào góc phòng khách.
3
Khi Hứa Tầm mới được đưa về, hai chúng tôi cùng ngủ chung trong phòng của tôi.
Nhưng ngay sáng hôm sau, cô ấy dụi mắt, ngập ngừng nói rằng mình ngủ không sâu, hay gặp ác mộng, còn tôi thì lúc ngủ lại trở mình khiến cô ấy cả đêm không thể nào yên giấc.
"Dì ơi, mỗi lần con nhắm mắt lại là thấy hình ảnh ba con... Con nhớ ba lắm..."
Mẹ tôi đau lòng không thôi, chỉ có thể chuyển ánh mắt đầy áy náy về phía tôi.
"Em gái mới về, chưa quen nhà mới, con nhường phòng cho em một thời gian nhé.
Dù gì nó cũng chỉ ở tạm, đợi nó đi rồi con lại dọn về cũng vậy thôi."
"Con là chị, thì phải biết nhường nhịn em gái một chút."
Hồi đó tôi cũng thương xót cho người em họ mồ côi, nên chẳng ý kiến gì, ngoan ngoãn nhường lại phòng.
Nhưng chẳng ai ngờ, sau khi Hứa Tầm dọn đến, cô ấy ở luôn, không hề rời đi.
Và tôi cũng ngủ trên chiếc giường xếp trong phòng khách suốt hai năm trời.
Bà nội, sau khi biết được đầu đuôi câu chuyện qua điện thoại, lúc này nhìn tôi bằng ánh mắt sắc bén:
"Muốn bao nhiêu?"
"Hai trăm!" Tôi vội vàng nói, rồi nhanh chóng bổ sung thêm:
"Cháu sẽ trả lại cho bà."
Nghe vậy, bà nội bật cười:
"Trả? Một con nhóc như cháu, gặp chuyện chỉ biết khóc lóc, thì trả bằng cách nào?"
Tôi đỏ bừng mặt, ấp úng:
"Cháu có thể đi làm thêm... rửa chén bát..."
"Hoặc đi nhặt chai nhựa..."
Giọng tôi nhỏ dần, ngượng ngùng không nói tiếp.
Tôi từng nhặt chai nhựa thật.
Từ khi Hứa Tầm xuất hiện, tôi dần dần không còn tiền tiêu vặt nữa.
Mẹ bảo rằng, trong nhà bây giờ có hai đứa con, mỗi đồng tiền đều phải chia đôi, dặn tôi đừng tiêu xài phung phí.
Nhưng mẹ đâu biết, tiền cơm mẹ cho tôi mỗi tuần đã không còn đủ từ khi căn-tin trường tăng giá.
Tôi từng thử mở miệng xin thêm tiền ăn, nhưng lần nào mẹ cũng mất kiên nhẫn mắng:
"Sao chỉ mình mày không đủ? Tầm Tầm có bao giờ đòi hỏi gì đâu?
Người ta ăn đủ, chỉ có mày không đủ, mày nghĩ mày là heo à?"
Nhưng mẹ ơi, mỗi tháng ông bà ngoại của Hứa Tầm gửi thêm hai trăm đồng tiền sinh hoạt phí cho cô ấy, mẹ không hề đụng vào một đồng nào, vì mẹ nói:
"Không thể tham lam dù chỉ một xu của cháu gái."
Còn tôi — con gái ruột của mẹ — thì bị mẹ mặc sức keo kiệt bớt xén.
Không có tiền, tôi chỉ còn cách đi nhặt chai nhựa trên đường đi học.
Một cái chai nhựa bán được một hào, chỉ cần mỗi ngày nhặt được hai mươi cái, sáng hôm sau tôi sẽ đủ tiền mua một cái bánh bao mang đến trường.
Khi mẹ phát hiện tôi nhặt chai nhựa, bà tức giận đến mức điên tiết.
"Nhà này thiếu ăn thiếu uống cho mày chắc?
Không biết nhục à, đi nhặt rác ngoài đường, muốn làm trò cười cho thiên hạ sao?"
Gương mặt méo mó vì giận dữ của mẹ hằn sâu trong ký ức tôi.
"Mày làm vậy khiến em mày mất mặt với bạn bè! Người ta còn trêu chọc nó vì có chị đi nhặt rác đấy, mày muốn nó sống thế nào hả?!"
Trong ký ức, tôi còn thấy rõ nụ cười nhếch mép mơ hồ của Hứa Tầm lúc đó.
Cuộc cãi vã ngày ấy cuối cùng kết thúc nhờ bố tôi can thiệp.
"Đủ rồi, còn muốn cho hàng xóm cười nữa hả?"
Bố ra vẻ người giải hòa, tuyên bố một cách hùng hồn:
"Mỗi tuần thêm cho nó mười đồng nữa."
"Đừng làm mẹ mày bực mình thêm. Nhà có hai đứa con, mẹ mày đã cực khổ lắm rồi, con phải biết điều một chút."
4
Lúc kể mọi chuyện cho bà nội nghe, lòng tôi đầy thấp thỏm.
Tôi sợ bà cũng sẽ giống mẹ, giận dữ mắng tôi là không biết liêm sỉ.
Nhưng nằm ngoài dự đoán, bà chẳng nói gì cả, chỉ rút từ chiếc túi vải bạc màu bên hông ra hai tờ tiền lớn, đưa cho tôi:
"Giữ lấy đi."
"Cháu cảm ơn bà!"
Tôi mừng rỡ nhận lấy, cẩn thận cất kỹ số tiền đó.
Đúng lúc này, cửa lớn bị đẩy ra.
"Mẹ?"
Ba tôi khoác trên vai bộ đồ câu cá, ngạc nhiên hỏi:
"Sao mẹ tới đây mà không báo trước cho tụi con ra đón?"
Nhìn thấy đứa con trai duy nhất, vẻ mặt bà nội cũng chẳng có chút biểu cảm dư thừa nào.
Bà hơi cúi mắt, giọng nói thản nhiên:
" Mẹ còn chưa lú lẫn tới mức phải nhờ người đón đưa đâu."
Đến giờ ăn tối, khi mẹ và Hứa Tầm trở về, bầu không khí trên bàn ăn càng thêm gượng gạo.
"Mẹ à, lần này mẹ định ở lại bao lâu?"
"Nhà mình bình thường chỉ có bốn người, chăn nệm dư cũng đã cất hết rồi.
Nếu mẹ ở lâu, để mai con trèo lên lấy xuống, cũng không phiền lắm đâu."
Mẹ tôi cười nói rất ân cần.
Nhưng bà nội chỉ khoát tay:
"Không cần. Tôi không muốn gây phiền, sáng mai tôi đi."
"Vậy tối nay..."
"Đêm nay tôi ngủ với Nhiễm Nhiễm trong phòng của nó."
Bà gắp một đũa rau xanh, bình thản nói.
Hứa Tầm tròn mắt, lo lắng nhìn về phía mẹ tôi, mẹ vội vàng lên tiếng:
"Mẹ à, phòng đó giờ là để Tầm Tầm ở tạm..."
Nhưng bà nội làm như không nghe thấy, bình thản tiếp lời:
"Đúng rồi, tôi cũng định nói chuyện này đây."
Bà chậm rãi lau miệng, rồi hừ lạnh một tiếng từ trong mũi:
"Con dâu à, hồi đó hai vợ chồng bày đủ cách đòi bằng được căn nhà này, nói là để cho Nhiễm Nhiễm học hành tử tế, ai ngờ giờ lại để người ngoài vào ở.
Tôi nhịn thì thôi, nhưng giờ còn định đuổi cả cháu gái ruột của tôi ra ngoài à? Vậy thì không được rồi."
Nghe xong lời bà, tôi không khỏi ngây người, rồi bỗng thấy sống mũi cay xè.
Hóa ra, vẫn còn người thật lòng để tâm đến tôi.
Bị mắng một trận, sắc mặt mẹ tôi xanh mét, nhưng giọng điệu lại buộc phải mềm xuống: