1
Khi đi siêu thị, sau khi hỏi ý ba, tôi lấy một chai nước táo sơn trà giá bảy tệ bỏ vào xe đẩy.
Mẹ liếc thấy hành động đó liền sa sầm mặt, giọng nghiêm khắc ra lệnh tôi để lại chỗ cũ.
Bà chẳng màng đây là nơi công cộng, mắng tôi một trận tơi bời:
“Lý Viện, để chai nước táo xuống cho mẹ! Con nhỏ như vậy mà đã học đòi phung phí rồi à?
Trong nhà hết nước uống rồi sao? Phải mua bằng được cái loại bảy tệ một chai hả? Mẹ vì cái nhà này mà tằn tiện từng đồng, ngay cả quần áo mới cũng không nỡ mua, con có bao giờ nhìn thấy sự hy sinh của mẹ không?”
Nhiều người đi đường ngoái nhìn, mẹ càng nói càng hăng, giọng ngày một lớn.
Tôi luống cuống đứng tại chỗ, mắt đỏ hoe.
Ba đứng bên muốn nói gì đó, nhưng nhìn dáng vẻ mẹ lại đành quay mặt đi, bất lực.
Chỉ đến khi tôi đặt lại chai nước táo về chỗ cũ, hứa sẽ không bao giờ tự ý lấy đồ nữa, mẹ mới vừa lòng im miệng.
Rồi bà quay sang khoe công với ba:
“Anh xem, nếu không có em thì nhà mình sao tiết kiệm nổi tiền mua nhà, mua xe? Em ăn uống kham khổ, mấy năm rồi chẳng dám mua quần áo mới, tất cả đều là công của em đấy!”
Ba áy náy nhìn mẹ:
“Anh sẽ cố gắng kiếm nhiều tiền hơn, để mẹ con em sống tốt hơn. Em cũng đừng tiết kiệm quá, cần chi thì cứ mua, đừng thiệt thòi bản thân.”
Nghe xong, mẹ liền phấn khởi như con gà mái thắng trận, còn liếc tôi một cái đắc ý.
Ngay sau đó, bà lại nhất quyết phải mua một con gà hun khói giá bảy mươi tệ.
“Anh à, em có xứng đáng được ăn một con gà hun khói không?”
Chưa cần ba trả lời, mẹ đã tự tay cho vào xe đẩy.
Đi thêm mấy bước, mắt bà sáng lên, nhìn chằm chằm vào món váng sữa ba mươi tám tệ, rồi lại tự nhiên cho vào giỏ.
Lúc thanh toán, tổng cộng hết hơn ba trăm tệ.
Tôi đã quen với cảnh tượng này rồi — rõ ràng, người luôn miệng nói “tằn tiện tiết kiệm” chưa bao giờ là mẹ cả.
2
Mẹ luôn nói rằng mình tằn tiện, hy sinh nhiều cho gia đình.
Nhưng mấy năm nay bà chẳng mua quần áo mới, trong khi tủ mỹ phẩm thì tháng nào cũng có sản phẩm mới toanh.
Rõ ràng người mặc đồ cũ từ nhỏ tới lớn là tôi — toàn là quần áo của chị hàng xóm mặc thừa.
Tiểu học, trường yêu cầu học sinh đăng ký uống sữa, mẹ lại bảo đừng hư vinh, cả lớp ai cũng đăng ký, chỉ có tôi không.
Bà chỉ cho tôi một chai nước suối, bảo uống nước với uống sữa chẳng khác gì nhau.
Nhưng trong phòng bà lúc nào cũng có cốc trà sữa uống dở.
Sau này, chính ba lén đăng ký cho tôi, để tôi không phải là đứa duy nhất khác biệt.
Khi mẹ biết chuyện, bà khóc lóc om sòm, đòi về nhà mẹ đẻ.
“Em chỉ muốn dạy con biết tiết kiệm, sao anh và con lại không hiểu lòng tốt của em chứ? Em là người vợ, người mẹ tận tụy mà lại bị hiểu lầm như vậy à?”
Cuối cùng, vẫn là tôi và ba phải xin lỗi, làm hòa.
Về nhà, ba kéo tôi vào phòng ngủ, lấy ra từ túi áo một chai nước táo sơn trà như làm phép.
Ông cẩn thận đóng cửa, khẽ dặn:
“Uống nhanh đi, đừng để mẹ con phát hiện, kẻo bà ấy lại nổi giận…”
Nói đến cuối, khóe môi ba nhếch lên một nụ cười chua chát.
“Viện Viện, mẹ con cũng chỉ muốn tốt cho cái nhà này thôi, đừng giận mẹ.
Bà ấy cũng khổ lắm…”
Không hiểu sao, lúc ấy tôi bỗng thấy ba thật đáng thương.
Ông nội, bà nội mất sớm, ba chỉ còn tôi và mẹ là người thân.
Ông khao khát tình cảm gia đình, dù bị mẹ khống chế đến mức chẳng còn tiếng nói, cũng chưa từng dám phản kháng.
Tôi không nhận lấy chai nước, chỉ hỏi ba:
“Ba à, rõ ràng người tiêu tiền nhiều nhất là mẹ, sao bà lại luôn mạnh miệng như vậy…”
Tôi chưa nói hết, nhưng ba hiểu.
Ông im lặng một lúc, không trả lời thẳng.
Nhìn bóng lưng ba ngày một còng xuống, tôi bỗng có một ý nghĩ táo bạo.
Giá mà ba mẹ ly hôn thì tốt biết mấy.
3
Tôi nghĩ vậy, mà lời lại thốt ra thành tiếng.
“Ba, ba ly hôn với mẹ đi. Mẹ luôn coi thường, chèn ép ba. Rõ ràng chính mẹ tiêu tiền hoang phí, con thì mặc đồ cũ, mà ba…”
“Điện thoại của ba đã dùng bao năm rồi, mẹ chẳng chịu đổi, nhưng lúc có mẫu mới ra, bà lại bắt ba thức trắng đêm đi xếp hàng mua cho bằng được!”
“Ba à! Mẹ chỉ yêu bản thân mẹ thôi, chưa từng yêu ba, cũng chẳng yêu con!”
Ba giật mình, vội đưa tay bịt miệng tôi, liếc ra cửa phòng.
“Con nói gì vậy, đừng nói linh tinh nữa. Mẹ con có chỗ chưa đúng, ba sẽ nói chuyện với mẹ.”
Tôi bĩu môi, định nói mình nghiêm túc, nhưng nhìn dáng vẻ sợ hãi của ba, lại nén xuống.
Ba bị mẹ đè nén quá lâu, ngay cả ý nghĩ phản kháng cũng không dám có.
Đêm đó, tôi không biết hai người nói những gì, chỉ nghe loáng thoáng tiếng mẹ khóc.
Vẫn là điệp khúc cũ rích:
Bà ấy vì gia đình vất vả thế nào, tại sao ba không hiểu, không thông cảm cho cảm xúc của bà.
Còn tra hỏi ba có còn yêu bà không.
Tôi bực bội chùm chăn kín đầu, cố bịt tai, nhưng vẫn không thoát khỏi tiếng than vãn của mẹ.
Bà ấy yêu ba sao?
Cuộc cãi vã hôm ấy, cuối cùng vẫn kết thúc bằng lời xin lỗi của ba.
Sáng hôm sau, con gà hun khói và miếng váng sữa mẹ mua hôm trước đều biến mất… vào bụng bà cả rồi.
Ba và tôi không được ăn miếng nào.
Mẹ lại dửng dưng nói đó là “sự trừng phạt”:
“Không phải hai người bảo tôi đừng tằn tiện nữa sao? Đã vậy, tôi chẳng lo cho nhà này nữa, thế cho nhanh!”
Nói xong, bà còn cười đắc ý.
Tôi hiểu, mẹ chỉ muốn chứng minh rằng không có bà, nhà này chẳng thể sống nổi.
Tiền lương của ba luôn nằm trong tay mẹ, đến việc mua gì cũng phải viết đơn “xin duyệt chi”, nêu rõ lý do và mức độ cần thiết.
Chỉ khi “chủ gia đình” đồng ý thì mới được rút tiền.
Bà bảo muốn tôi và ba “tự lo”, thậm chí còn không cho ăn bữa sáng do người giúp việc chuẩn bị.
Sáng hôm ấy, ba đưa tôi đi học, đi ngang quán ăn, ông mua cho tôi hai bánh bao thịt, còn mình thì chẳng ăn gì.
Tôi lại hỏi:
“Ba, mẹ luôn kiểm soát như vậy, ba thật sự không muốn ly hôn sao?”
Lần này, ba hiếm hoi im lặng rất lâu.
4
Trong lòng tôi thoáng vui mừng — lần này, rõ ràng ba đã bắt đầu dao động.
Tôi bèn thêm dầu vào lửa, cố tình kể cho ba nghe vài câu chuyện của bạn bè quanh mình.
“Ba biết không, bạn con cũng có mẹ giống mẹ con — kiểm soát đủ thứ, ba của bạn ấy chịu không nổi nên ly hôn. Sau đó bạn ấy vui vẻ, thoải mái hơn hẳn.”
“Trước đây còn có một bạn nhảy lầu, vì mẹ bạn ấy quá độc đoán, cái gì cũng phải xen vào, cuối cùng bạn ấy trầm cảm rồi tự vẫn… Ba không muốn con cũng như vậy chứ?”
“Ba mẹ mà ly hôn, con chắc chắn sẽ theo ba.”
Nói đến đó, tôi dừng lại vừa đủ.
Chỉ cần hai người ly hôn trước đã, rồi đợi khi ba cảm nhận được tự do, tôi không tin ông còn muốn quay lại với mẹ.
Còn mẹ, chẳng phải bà vẫn luôn nói nếu ly hôn thì đời sống của bà sẽ tốt lên à?
Vậy cứ để bà đi sống cái “cuộc đời tốt đẹp” đó đi.
Không biết có phải lời tôi tác động thật hay không, mà lần này ba cũng tỏ ra cứng rắn hơn.
Ông thật sự không để mẹ kiểm soát nữa.
Đúng lúc ba phải đi công tác, mấy ngày liền không ở nhà.
Mẹ thì nhân cơ hội ấy mà thả lỏng bản thân hoàn toàn.
Phòng khách mấy hôm đó gần như chẳng còn chỗ mà đặt chân.
Bà mua sắm điên cuồng, cứ như muốn dọn sạch cả siêu thị.
“Để anh cảm nhận xem thế nào là tiêu tiền bừa bãi! Phải nói thật, xài tiền mà không phải nghĩ đúng là sướng thật đấy!”