3.
Nhà thím Vương sát vách có cậu con út vừa thi đỗ đồng sinh, chuẩn bị mở tiệc ăn mừng, liền sang đặt mua thịt nguội và tai heo.
Gần đây thím ấy rất sốt sắng việc học hành, tiện dịp còn không quên khoe con mình thông minh lanh lợi.“Xảo Vân à, phu quân nhà muội ngày nào cũng chẳng làm gì cả, chi bằng bảo chàng ấy đi học thử xem. Biết đâu lại đỗ công danh, làm rạng rỡ tổ tông!”
Ta cười đáp:“Công danh nào phải chuyện dễ dàng như hái trái trên cây. Phúc phần như thím, đâu phải ai cũng có được.”
Thím Vương cười ha hả, đưa luôn tiền đặt cọc ba mươi cân thịt nguội cùng hai mươi cái tai heo.
Chân trước thím ấy vừa đi khuất, Tử An liền chạy tới, rướn người ghé vào tai ta:“Phu nhân, người đừng nghe thím Vương nói bậy. Người cứu chàng ta tốn bao nhiêu bạc như vậy, lỡ đi học rồi đỗ đạt, chàng ta bỏ người mà đi thì biết làm sao?”
Ta khẽ gõ lên trán Tử An một cái.Đứa nhỏ này, đúng là lo xa quá mức.
Nếu Tịch Tự Hoài thực lòng muốn rời đi, ta nào giữ nổi chàng.Còn chuyện đọc sách…Ta ngoảnh đầu nhìn về phía cửa sổ.Chàng đang nằm nghiêng trong ghế trúc, mắt nhắm hờ.
Ta biết, chàng chưa hề ngủ say.Lời Tử An nói, không biết chàng nghe được mấy phần.
Ta bảo Tử An vào bếp trông lửa, nước hầm thịt không được cạn, mà cũng không được quá sôi.
“Nô tỳ nhớ rồi!”Tử An tuy miệng vâng lời, nhưng vẫn lo lắng dặn thêm một câu trước khi đi:“Phu nhân, đừng tin lời thím Vương đó nha.”
Ta gật nhẹ đầu, ý bảo nàng yên tâm.
Ta bước đến bên Tịch Tự Hoài, đắp tấm chăn mỏng lên người chàng.Chàng mở mắt, lặng lẽ nhìn ta.Ánh nhìn ấy khiến tim ta đập dồn dập như trống trận.
“...Tự Hoài, chàng có muốn đến thư viện học chữ không?”
Ta đoán, Tịch Tự Hoài hẳn là biết chữ.Chàng luôn vô tình lộ ra khí chất thư sinh nho nhã, giống như người từng đọc qua sách vở thánh hiền, học thức không hề tầm thường.
“Không muốn đi.”Chàng nhướn mày nhìn ta, hỏi lại:“Chẳng lẽ nàng muốn ta đi thi công danh?”
Ta lắc đầu, ngồi xuống chiếc đôn thấp bên cạnh chàng.“Ta chỉ muốn chàng có chút việc để làm. Đừng nằm mãi thế này, lười nhác quá rồi sẽ hỏng mất.”
“Hay là ta mua một trang viên, chúng ta dọn về nông thôn sống, xuân đến rồi, ra núi non đồng ruộng mà dạo cũng hay.”
Tịch Tự Hoài không đáp.Ta cũng không ép chàng.Tay cầm lấy chiếc đế giày trong giỏ, từng mũi từng đường khâu chầm chậm.
Đây là đôi giày mới ta làm cho chàng.Ngoài hàng cũng có bán, nhưng thô kệch, đế mỏng, mang vào không êm chân.
Chàng chợt nói:“Đọc sách rất tốn bạc. Nàng cứ mua ít tuyên chỉ, bút mực về đây. Ta thử viết chữ, nàng xem có bán được không. Nếu đổi được chút bạc, coi như phụ thêm vào chi tiêu trong nhà.”
Ta ngỡ ngàng.Tịch Tự Hoài… chàng lại chủ động nhắc đến chuyện đỡ đần việc nhà.Trong lòng ta vừa kinh ngạc, vừa vui mừng.
“Ừ.”Theo hầu bên tiểu thư nhiều năm, loại giấy mực nào tốt, ta đều biết rõ.Ta cũng không muốn mua hàng rẻ tiền, lãng phí công sức chàng.
Chữ đẹp, giấy tốt, mới có thể bán được giá.
“Chàng có muốn vẽ tranh không? Ta có thể cùng chàng ra ngoài nhặt ít đá, làm màu chế mực.”“Chúng ta không cần làm nhiều, chỉ cần tận hưởng quá trình ấy là được.”
Tịch Tự Hoài lại im lặng.Mãi thật lâu sau, mới khẽ khàng nói:“Được.”
Muốn ra ngoài, cần có xe la.Còn phải chuẩn bị bánh điểm tâm, thức ăn, trà nước lót dạ.Việc nhặt đá chỉ là cái cớ, mục đích là để đưa Tịch Tự Hoài ra khỏi tiểu viện nhỏ hẹp này, thoát khỏi bóng ma trong lòng.
Việc mua xe la và thùng xe ta giao cho Tử Bình đi lo.Còn bút, mực, giấy, nghiên, nhất định phải tự tay ta chọn.
Dọc đường, Tử An nhỏ giọng lầm bầm suốt.Ta bảo sẽ mua cho nàng nửa cân hạt dưa.Thế là nàng mừng rỡ đến mức chẳng biết trời nam đất bắc là gì nữa.
Tử An cũng có ít bạc riêng, nhưng lại chẳng nỡ tiêu xài hoang phí, sống rất mực tiết kiệm.Sau khi chọn được giấy bút tốt, ta hỏi nàng:“Con có muốn học chữ không?”
“Phu nhân, con… con có thể sao?”
“Đương nhiên là có thể. Chúng ta bắt đầu từ Tam Tự Kinh nhé.”
Trên đường trở về, Tử Bình cứ chốc chốc lại nhìn ta, môi mấp máy tựa như có điều muốn nói mà không dám mở lời.
Ta liền cười nhẹ:“Tử Bình, học cùng luôn đi. Dù sao dạy một người cũng là dạy, dạy hai người cũng vậy.”
Chúng ta học thuộc Tam Tự Kinh trước, sau đó sẽ tiếp tục đến Thiên Tự Văn...
“Cảm tạ phu nhân, nô tài nhất định sẽ chăm chỉ học hành.”
Tịch Tự Hoài nhìn tờ tuyên chỉ ta mang về, đầu ngón tay khẽ vuốt qua mặt giấy, nhẹ giọng bảo:“Nàng không cần mua loại giấy tốt thế này đâu.”
Ta khẽ cười:“Ngựa quý phải dùng yên tốt. Chữ đẹp thì đương nhiên cũng phải xứng giấy xứng mực.”
4.
Vài ngày đầu, Tịch Tự Hoài chỉ cầm bút mà ngẩn người, chẳng biết nên viết gì.Ta cũng không giục giã, chỉ bận bịu may giày, may áo cho chàng, lại chuẩn bị các thứ cần dùng cho chuyến đi sắp tới.
La đã mua về rồi, nuôi trong chuồng sau viện. Tử Bình chăm nom cẩn thận, con la trông rất khỏe mạnh.Tử An đã trông mong chuyến nhặt đá lần này từ lâu, hễ nhắc đến là hai mắt sáng rỡ.
Ta cũng may thêm cho mình hai bộ y phục mới.
Ta đối đãi tốt với Tịch Tự Hoài, nhưng với chính mình, ta càng tốt hơn.Ta chưa từng đem hết lòng dạ đặt lên người chàng, cũng chẳng bao giờ xem bản thân là vật phụ thuộc, càng không coi chàng là tất cả của mình.
Thím Vương mời ta đến dự tiệc mừng con trai đỗ đồng sinh.Ta thấy ai nấy đều mừng lễ bằng năm mươi văn, cũng chuẩn bị đúng năm mươi văn bạc.
Người ghi sổ hỏi:“Ai gửi lễ?”
“Là Tịch Tự Hoài.”
Người ghi chép ngẩng đầu liếc ta một cái, rồi cúi xuống viết.Ta sợ y viết sai, liền nhắc:“Họ Tịch. Tịch trong ‘tự chương chi tịch’, Hoài trong ‘hoài bão rộng mở’.”
Hôm ấy, nhà thím Vương mặt mày hớn hở, đón khách ra vào không ngớt, vui vẻ vô cùng.Ta dẫn Tử An cùng vài cô con dâu hàng xóm ngồi cùng một bàn.Tịch Tự Hoài vốn chẳng thích ra ngoài, càng không muốn dự tiệc rộn ràng như thế.
Tử An tuy vui vẻ, nhưng vẫn biết giữ lễ, lúc ăn còn chừng mực hơn cả khi ở nhà.
Lần đầu tiên chúng ta ra ngoài nhặt đá, đi suốt nửa ngày trời, mang về mấy giỏ tre đầy ắp.Lúc về, Tử An dắt la đi bộ, tay còn cầm thêm một túi nhỏ đầy những viên sỏi nàng chọn kỹ.
Trước hết là chọn lọc từng viên sỏi theo màu sắc, sau đó giã vụn thật mịn, hòa nước khuấy đều rồi dùng vải sa lọc sạch, cuối cùng đổ vào chén sành, phủ khăn lại, phơi khô nước từng chút một.
Tử An thích nhất là làm những việc này.Nàng bảo giống như đang chơi trò giả vờ nấu ăn thời thơ ấu, vui vẻ vô cùng.
Ta không nói cho nàng biết, nếu làm thật khéo, làm thật tinh tế, sau này đây cũng là một nghề kiếm sống.
Tịch Tự Hoài không viết chữ.Chàng vẽ.
Bức tranh đầu tiên, chính là cảnh tượng ngày hôm đó – lúc cả nhà cùng nhau đi nhặt đá.
Trong tranh có Tử Bình vùi đầu làm việc, Tử An tươi cười ríu rít, ta thì ngồi xổm bên dòng suối, chăm chú chọn từng viên đá.Dù không vẽ rõ gương mặt, nhưng trong nét bút đều toát lên sự chuyên tâm và vui vẻ của mỗi người.
Bức họa được đề tên là: Quy Ư (歸于).Mà ta... họ Ư (于).
Còn “Xảo Vân” là tên được bói ra khi ta mới đến phủ, rút từ ống thẻ mà thành.
Bức tranh ấy, Tịch Tự Hoài đem bán được tám trăm văn tiền đồng.Ta vui mừng khôn xiết, bưng bát canh gà có thêm thuốc bổ dương đến cho chàng, dặn dò:
“Canh còn nóng, chàng nhớ uống lúc còn ấm.”
Chàng nhìn bát canh, im lặng một lúc, cuối cùng vẫn uống.
Kết quả là – người hưởng thụ là chàng, người chịu khổ là ta.
Trong quãng thời gian ấy, chúng ta lại cùng nhau ra ngoài nhặt thêm ba lần đá nữa.Màu sắc gom được ngày một phong phú, bức tranh của Tịch Tự Hoài cũng bán được thêm mấy bức.Tiền bạc đem về ngày càng nhiều, ngay cả Tử An cũng nhìn chàng thuận mắt hơn nhiều phần.
“Phu nhân, sao thím Vương mãi chưa tới thanh toán vậy ạ?”Quả thật, đã mấy hôm trôi qua, thịt nguội và tai heo cộng lại cũng hơn một nghìn một trăm văn rồi.
Ta nghĩ có lẽ thím ấy bận quá mà quên, chứ chẳng hề ngờ tới – bà ta định giở trò chèn ép, định quỵt nợ.
“Đợi thêm hai ngày nữa. Nếu vẫn không thấy, ta sẽ đến hỏi.”“Vâng ạ.” Tử An gật đầu, vừa đọc Tam Tự Kinh, vừa giã đá, còn tranh thủ trông bếp lửa.Một lòng ba việc, vậy mà vẫn đâu ra đấy, không chút hoảng loạn.
Ta bèn đích thân đến nhà thím Vương.
“Ô, Xảo Vân, sao muội lại tới? Chẳng lẽ muốn nhờ con trai ta viết gì sao?”
“Không cần đâu.”Tịch Tự Hoài viết chữ như mây bay nước chảy, đẹp đến mức thoát tục.Ta còn chẳng thèm để mắt tới nét bút của người khác nữa là.
“Thím Vương, ta tới để hỏi khoản tiền còn lại từ đơn thịt nguội và tai heo – tổng cộng là một ngàn một trăm văn.”
Sắc mặt thím ấy lập tức tối sầm.
“Ôi dào, Xảo Vân à, muội nói thế là có ý gì? Ta lại thiếu chút tiền ấy của muội chắc? Con trai ta giờ là đồng sinh rồi đó, bao nhiêu người tới đưa lễ, ta còn chẳng thèm nhận kìa. Muội thì…”
“Thím đã không thiếu tiền, vậy thì thanh toán giúp ta đi. Số tiền ấy tuy không lớn, nhưng nếu phải làm ầm lên tận thư viện, e là cũng chẳng hay gì cho thím.”
Muốn nắm thóp một người thực ra chẳng khó.Nhất là với những kẻ bắt đầu để tâm đến thanh danh.Có muốn bắt nạt ai thì cũng phải làm trong tối.Đem chuyện phơi ra ngoài sáng, thì dù con trai thím có là đồng sinh, cũng chẳng khác gì bao người khác.
“Hừ, muội chờ đấy.”
Ta nhận bạc, thong thả quay về.Vừa vào đến cửa, Tử An liền chạy tới:“Phu nhân, thím Vương chịu đưa rồi sao?”
“Đưa rồi.”“Thật tốt quá!”Tử An vui mừng đến ánh mắt cũng sáng rỡ.
Ta không nói cho nàng biết, thím Vương rất có thể sẽ ngấm ngầm trả thù.Chỉ dặn Tử Bình đi mua hai con chó dữ về nuôi.
“Chó to hay chó nhỏ?”Tử Bình biết đôi chút quyền cước, mấy con chó thường thì hắn không hề sợ.
Ta gật đầu:“Ngươi cứ lo liệu. Nhà ta cũng chẳng thiếu đồ ăn cho chó.”
“Rõ.”Tử Bình thoáng trầm ngâm, ánh mắt nghiêm túc.
Tử An thì không hiểu:“Phu nhân, nhà mình nuôi chó làm gì ạ? Nuôi chó tốn cơm lắm, ăn khỏe gấp đôi con đó…”
Ta không đáp, chỉ căn dặn Tử Bình phải chọn kỹ.Đồ dở không dùng được.
Con bé tuổi tuy còn nhỏ, nhưng vì căn nhà này, cũng đã lo toan đến mệt lòng.